هجمه بی‌سابقه رسانه‌های سعودی علیه امارات

تشدید کم‌سابقه لحن رسانه‌های عربستان سعودی علیه امارات، با طرح اتهام‌های صریحی چون «خیانت» و «همسویی با پروژه صهیونیستی»، نشانه بروز شکافی تازه در روابط دو متحد سنتی حوزه خلیج فارس است؛ شکافی که کارشناسان نسبت به پیامدهای منطقه‌ای آن هشدار می‌دهند.

به گزارش ایسنا، خبرگزاری سما در گزارشی نوشت: رسانه‌های عربستان سعودی در روزهای اخیر با لحنی تند و بی‌سابقه، امارات را به «خیانت» متهم کرده‌اند؛ ادبیاتی که به گفته کارشناسان، از زمان بحران دیپلماتیک شورای همکاری خلیج فارس و قطع روابط با قطر در سال ۲۰۱۷ تاکنون مشاهده نشده بود و نگرانی‌ها درباره ورود منطقه به یک بحران جدید را افزایش داده است.

به گزارش خبرگزاری فرانسه، این تنش رسانه‌ای در پی تحولات اخیر یمن شکل گرفته است؛ جایی که ریاض و ابوظبی از دو طرف متفاوت حمایت می‌کنند. عربستان از دولت مستعفی یمن پشتیبانی می‌کند، در حالی که امارات از جریان‌های جدایی‌طلب در جنوب یمن حمایت می‌کند.

در هفته‌های گذشته، شکاف میان دو کشور به‌طور فزاینده‌ای آشکار شده و حملات لفظی در رسانه‌های سعودی و شبکه‌های اجتماعی علیه امارات شدت گرفته است؛ حملاتی که ابوظبی را نه‌تنها به نقض حقوق بشر، بلکه به «تحریک بحران» و حتی «خیانت» متهم می‌کند. در همین چارچوب، شبکه دولتی «الاخباریه» عربستان در گزارشی، امارات را متهم کرد که «در هرج‌ومرج سرمایه‌گذاری و از جدایی‌طلبان از لیبی تا یمن و شاخ آفریقا حمایت می‌کند».

این سطح از ادبیات خصمانه در حالی مطرح می‌شود که کشورهای حوزه خلیج فارس معمولاً می‌کوشند تصویری از ثبات و آرامش ارائه دهند و اقتصادهای متکی به نفت و گاز خود را به سمت تجارت و گردشگری سوق دهند.

«آنا جاکوبز» تحلیلگر امنیتی حوزه خلیج فارس در گفت‌وگو با خبرگزاری فرانسه تصریح کرد: عربستان و امارات طی سال‌های گذشته همواره نقاط تنش داشته‌اند، اما اکنون این اختلاف‌ها به شکلی آشکار و بی‌سابقه بروز یافته است.

به گفته او، این جنگ لفظی یادآور بحران اخیر خلیج فارس است و ریاض به‌طور علنی اختلاف خود با سیاست‌های منطقه‌ای ابوظبی را برجسته می‌کند، بدون آنکه نشانه‌ای از عقب‌نشینی دیده شود و در مقابل، امارات تا حد زیادی سکوت اختیار کرده است.

خیانت به شراکت راهبردی
عربستان و امارات متحدان سنتی محسوب می‌شوند و «محمد بن زاید آل نهیان» رئیس امارات در مقطعی نقش راهنما برای «محمد بن سلمان» ولیعهد و حاکم عملی عربستان ایفا کرده بود. اقتصاد دو کشور نیز پیوندی نزدیک دارد؛ به‌طوری که حجم مبادلات تجاری دوجانبه در سال ۲۰۲۴ به حدود ۳۶ میلیارد دلار رسید. ارزش صادرات عربستان به امارات بیش از ۲۳.۲ میلیارد دلار اعلام شده و عربستان سومین شریک تجاری جهانی و نخستین شریک عربی امارات به‌شمار می‌رود.

با این حال، تحلیلگران و مفسران سعودی اکنون امارات را متهم می‌کنند که در چندین پرونده منطقه‌ای از جمله یمن و سودان، از نیروهایی حمایت می‌کند که با منافع عربستان در تضاد هستند. نزدیکی ابوظبی به رژیم صهیونیستی و عادی‌سازی روابط در چارچوب «توافق‌های ابراهیم» در سال ۲۰۲۰ نیز یکی دیگر از محورهای انتقاد سعودی‌ها از ابوظبی است.

در همین راستا، «سلیمان العقیلی» تحلیلگر سیاسی سعودی در گفت‌وگو با خبرگزاری فرانسه اظهار کرد: در عربستان این احساس عمیق وجود دارد که امارات به شراکت راهبردی با ریاض خیانت کرده و در عمق راهبردی عربستان بحران‌سازی می‌کند.

او تضاد راهبردهای سیاست خارجی دو کشور را عامل اصلی تنش دانست.

در همین راستا، «منیف الحربی» نویسنده سعودی در شبکه «الاخباریه» سیاست‌های امارات را «پروژه‌ای اسرائیلی با عبای ابوظبی» توصیف کرد.

علاوه بر این، پس از آنکه نیروهای مورد حمایت عربستان کنترل جنوب یمن را تقویت کردند، مقام‌های این جریان‌ها خبرنگاران را به بازدید از آنچه «زندان‌های مخفی» تحت اداره جدایی‌طلبان نزدیک به امارات خوانده شد، بردند؛ اتهامی که ابوظبی آن را رد کرده و این اماکن را تأسیسات نظامی معرفی کرده است.

«عبدالخالق عبدالله» استاد علوم سیاسی امارات در واکنش به سکوت ابوظبی در مقابل این حملات سعودی گفت: امارات به‌واسطه موفقیت‌هایش به الگویی منطقه‌ای و به یک قدرت منطقه‌ای بدل شده است.

او تأکید کرد: امارات قصد تحریک عربستان را ندارد و ما آنچه از ما درباره خروج سریع نیروهای اماراتی از یمن در ابتدای سال جاری میلادی خواسته شد را انجام دادیم.

تهدید به اقدامات اقتصادی دردناک
با این وجود تنش‌ها ادامه یافته است. شبکه «الاخباریه» عربستان در گزارشی هشدار داد که در صورت ادامه آنچه «تحریک ابوظبی علیه ریاض» خوانده شد، عربستان در اتخاذ اقدامات لازم تردید نخواهد کرد.

العقیلی قطع روابط دیپلماتیک را بعید می‌داند، اما تأکید دارد که ریاض می‌تواند به «اقدامات اقتصادی دردناک» علیه امارات متوسل شود. همزمان، برخی چهره‌های تأثیرگذار سعودی کارزاری برای تحریم گردشگری امارات به راه انداخته‌اند که بازتاب گسترده‌ای در شبکه‌های اجتماعی داشته است.

در حوزه اقتصادی نیز یک برند معروف عطرهای لوکس در عربستان با نام «دخون الاماراتیه» از معرفی «هویت جدید» خود خبر داده و نام‌هایی جایگزین بدون اشاره به امارات پیشنهاد کرده است.

همزمان با این تشدید رسانه‌ای، تحرکات سیاسی و امنیتی جدیدی نیز شکل گرفته است. رئیس امارات به تازگی در دهلی‌نو با نخست‌وزیر هند دیدار و دو طرف بر ایجاد شراکت راهبردی دفاعی توافق کردند. این اقدام پس از آن صورت گرفت که عربستان ماه‌ها پیش توافق دفاع مشترک با پاکستان، رقیب هند و قدرت هسته‌ای، امضا کرده بود. وزیر خارجه ترکیه نیز از گفت‌وگوهای آنکارا برای پیوستن به این ائتلاف خبر داده است.

در پرونده سودان نیز، عربستان و آمریکا پیشنهاد جدیدی برای آتش‌بس ارائه کرده‌اند که بنا بر گزارش‌ها، امارات را در بر نمی‌گیرد؛ در حالی که ابوظبی همواره اتهام حمایت از نیروهای واکنش سریع در برابر ارتش سودان را رد کرده است.

با وجود همه این تحولات، «آدام بارون» پژوهشگر مرکز «نیو آمریکا»، معتقد است که با وجود حملات علنی و شدید، هنوز فاصله زیادی تا گسست کامل وجود دارد.

به گفته او، این وضعیت حامل پیام‌های دوگانه امکان کاهش تنش و هم نمایش توانایی برای تشدید آن است.

*