زباله‌های فضایی پروازهای مسافری را نشانه گرفتند

در شرایطی که نوسانات آب‌وهوایی و شلوغی آسمان، چالش‌های جدی برای صنعت هوانوردی ایجاد کرده است، اکنون شرکت‌های هواپیمایی تجاری باید نگران خطرات جدیدی از بالای سر خود نیز باشند.

به گزارش ایسنا، اداره هوانوردی فدرال آمریکا (FAA)، در اوایل ژانویه ۲۰۲۶، هشدار ایمنی جدید با عنوان «SAFO ۲۶۰۰۱» صادر کرد و به شرکت‌های هواپیمایی و خدمه پرواز درباره افزایش خطرات ناشی از پرتاب‌های فضایی و ورود مجدد موشک‌ها به جو هشدار داد.

طبق اعلام این رگولاتور آمریکایی، با افزایش تعداد فضاپیماهایی که وارد جو زمین می‌شوند، احتمال بروز «شکست‌های فاجعه‌بار» هرچند نادر اما جدی می‌تواند موجب ریزش زباله‌های فضایی در جو و ایجاد خطرات غیرمنتظره برای هواپیماها شود.

این هشدار الزام قانونی ندارد، اما نشانه‌ای روشن است از اینکه موضوع زباله‌های فضایی به نگرانی واقعی برای ایمنی پروازها تبدیل شده است. اداره هوانوردی فدرال آمریکا از شرکت‌های هواپیمایی خواسته است خود را برای حادثه موشکی آماده کنند که ممکن است بدون هشدار قبلی، عملیات عادی پرواز را مختل کند.

چرا این هشدار صادر شده است؟

فعالیت‌های فضایی به‌سرعت در حال افزایش است. بر اساس گزارش اکونیوز، اداره هوانوردی فدرال آمریکا سال مالی ۲۰۲۴ را با ثبت رکورد ۱۴۸ عملیات مجاز پرتاب و بازگشت فضایی به پایان رساند. این سازمان پیش‌بینی کرد که این رقم در سال‌های آینده رشد چشمگیری خواهد کرد و تا سال ۲۰۳۴، به طور متوسط به ۲۰۰ تا ۴۰۰ عملیات در سال برسد.

این روند، چالش‌های تازه‌ای برای هوانوردی ایجاد می‌کند، زیرا بسیاری از مسیرهای پرتاب و بازگشت فضاپیماها از حریم هوایی عبور می‌کنند که به طور روزمره توسط جت‌های مسافربری استفاده می‌شود. وقوع یک نقص فنی در زمان و مکان نامناسب می‌تواند تاثیرات زنجیره‌ای در کل سیستم حمل‌ونقل هوایی ایجاد کند.

نمونه‌ای از این وضعیت در مارس ۲۰۲۵ رخ داد که خرابی فضاپیمای استارشیپ اسپیس‌ایکس، به سقوط قطعات و توقف‌های موقت زمینی در فرودگاه‌های اصلی فلوریدا منجر شد.

اداره هوانوردی فدرال آمریکا از شرکت‌های هواپیمایی چه می‌خواهد؟

اداره هوانوردی فدرال آمریکا در هشدار «SAFO ۲۶۰۰۱»، چند اقدام عملی را برای شرکت‌های هواپیمایی و خدمه پرواز توصیه کرده است که بررسی دقیق خطرات مرتبط با پرتاب‌های فضایی در مرحله برنامه‌ریزی پرواز، از جمله توجه به نوتام‌ها و برنامه‌های مدیریت حریم هوایی این رگولاتور، پیش‌بینی تغییر مسیرها یا الگوهای توقف احتمالی و حمل سوخت کافی برای جلوگیری از تبدیل تاخیرها به وضعیت اضطراری کمبود سوخت، همچنین تعیین فرودگاه‌های جایگزین در صورت فعال شدن ناگهانی هشدار مناطق واکنش به زباله‌های فضایی و حفظ هوشیاری را شامل می‌شود، زیرا امکان دارد زباله‌های فضاپیماها فراتر از محدوده‌های واکنش اولیه تعیین‌ شده سقوط کنند.

اداره هوانوردی فدرال آمریکا همچنین هشدار داد که اعلام مناطق واکنش به زباله‌های فضایی در فضای هوایی غیرراداری یا اقیانوسی انجام نمی‌شود و این موضوع برای پروازهای طولانی‌مدت بر فراز اقیانوس‌ها، با توجه به محدودیت‌های ردیابی و ارتباطات لحظه‌ای، چالش‌برانگیزتر است.

سایت تراول پلاس گزارش کرد، با افزایش تعداد پرتاب‌های فضایی، ایمنی هوانوردی بیش از گذشته به سامانه‌های تشخیص سریع‌تر، ارتباطات شفاف‌تر و ابزارهای مسیریابی هوشمندتر وابسته خواهد بود؛ سامانه‌هایی که بتوانند در عرض چند دقیقه مسیرها را تطبیق دهند، نه اینکه منتظر بمانند تا خلبانان متوجه سقوط بقایای فضاپیما شوند.

*