تمرینات هوازی، پایداری زانو را در زنان دیابتی بهبود می‌بخشد

یک عضو هیأت علمی دانشگاه تهران با اشاره به نتایج یک کارآزمایی تصادفی کنترل‌شده منتشرشده در مجله علمی تأکید کرد: اجرای منظم تمرینات هوازی به مدت ۱۶ هفته، نه‌تنها موجب افزایش معنادار سطح استروژن در زنان یائسه مبتلا به دیابت نوع ۲ می‌شود، بلکه با کاهش شلی مفصل زانو، پایداری این مفصل را توجهی بهبود می‌بخشد.

به گزارش ایسنا، دکتر فیروزه دهقان، عضو هیأت علمی دانشگاه تهران، با اشاره به اهمیت این پژوهش گفت: دیابت نوع ۲ به‌دلیل قند خون مزمن بالا، می‌تواند منجر به بروز عوارض جدی در اندام‌های حیاتی مانند قلب، اعصاب، چشم و کلیه شود. از سوی دیگر، بسیاری از این عوارض با علائم دوران یائسگی هم‌پوشانی دارند؛ اما بررسی اثر یائسگی به‌طور خاص در زنان مبتلا به دیابت نوع ۲ کمتر مورد توجه قرار گرفته است.

وی افزود: یائسگی با کاهش چشمگیر هورمون‌های جنسی همراه است و این مسئله می‌تواند متابولیسم گلوکز را مختل کرده و خطر دیابت را افزایش دهد. شواهد علمی نشان می‌دهد هورمون‌های جنسی، به‌ویژه استرادیول، نقش کلیدی در تنظیم قند خون و حساسیت به انسولین دارند. علاوه بر این، نوسانات هورمونی می‌تواند موجب افزایش شلی مفاصل، به‌خصوص مفصل زانو، و در نتیجه افزایش خطر آسیب‌دیدگی شود.

این عضو هیأت علمی دانشگاه تهران با تشریح هدف مطالعه اظهار کرد: این پژوهش با هدف بررسی اثر یک برنامه تمرین هوازی ۱۶ هفته‌ای بر شلی مفصل زانو و سطح هورمون‌های استروئیدی جنسی در زنان یائسه مبتلا به دیابت نوع ۲ طراحی و اجرا شد.

به گفته دکتر دهقان، در این مطالعه ۶۳ زن مبتلا به دیابت نوع ۲ به‌صورت تصادفی به دو گروه تمرین هوازی و کنترل تقسیم شدند. گروه تمرین هوازی به مدت ۱۶ هفته، سه جلسه در هفته و هر جلسه ۶۰ دقیقه، تمرین دویدن با شدت متوسط انجام دادند. در طول این مدت، شلی مفصل زانو با آزمون‌های استرس واروس و والگوس ارزیابی شد و سطح سرمی هورمون‌های استروژن، پروژسترون، تستوسترون و ریلکسین در مراحل مختلف اندازه‌گیری شد.


وی با اشاره به نتایج تحقیق تصریح کرد: یافته‌ها نشان داد که پس از ۱۶ هفته، سطح سرمی استروژن در گروه تمرین هوازی به‌طور معناداری افزایش یافت و همزمان شلی مفصل زانو کاهش پیدا کرد. این در حالی است که در مورد هورمون‌های پروژسترون، تستوسترون و ریلکسین تغییر معناداری مشاهده نشد.


دکتر دهقان ادامه داد: کاهش شلی مفصل زانو، به معنای افزایش سفتی و بهبود پایداری آن است؛ موضوعی که می‌تواند خطر آسیب‌های کششی و ناپایداری زانو را در زنان یائسه مبتلا به دیابت نوع ۲ به‌طور قابل توجهی کاهش دهد.
وی در جمع‌بندی تأکید کرد: نتایج این پژوهش نشان می‌دهد تمرینات هوازی منظم می‌تواند به‌عنوان یک راهکار کم‌هزینه و در دسترس، هم‌زمان بر شاخص‌های هورمونی و اسکلتی–عضلانی اثر مثبت بگذارد و به‌عنوان بخشی از برنامه‌های مراقبتی و مدیریتی دیابت نوع ۲ مورد استفاده قرار گیرد.

به نقل از روابط عمومی دانشگاه تهران، این مقاله با عنوان“Aerobic training effects on knee joint laxity and estrogen levels in post-menopausal women with type 2 diabetes: a randomized controlled trial” در مجله علمی Journal of Diabetes & Metabolic Disorders منتشر شده و از طریق این لینک در دسترس است.

*