نمایشگاهی خاص برای «پدر نقاشی رنگ ‌روغن»

تمام پرتره‌های «یان فان آیک»،‌ نقاش چیره‌دست قرن پانزدهم در یک نمایشگاه بزرگ واقع در لندن به نمایش گذاشته می‌شوند.

به گزارش ایسنا،‌ برای نخستین‌بار در تاریخ، تمام پرتره‌های به‌جامانده از «فان آیک» که تقریبا نیمی از کل آثار شناخته‌شده او را تشکیل می‌دهند، به‌طور هم‌زمان در «گالری ملی لندن» به نمایش گذاشته خواهند شد.

کمتر هنرمندی به اندازه «یان فان آیک»‌ چنین تأثیر بزرگی در تاریخ پرتره‌نگاری به جای گذاشته است. این استاد رنسانس شمالی قرن پانزدهم از نخستین هنرمندانی بود که نه‌تنها اشراف‌زادگان یا خاندان‌های سلطنتی، بلکه خودش، اعضای خانواده‌اش و همچنین بازرگانان یا صنعتگران عادی را نیز به تصویر کشید. این چهره‌ها به لطف مهارت خاص «فان آیک» در استفاده از رنگ روغن با نوعی طبیعت‌گرایی شگفت‌انگیز نقاشی شدند.

نمایشگاهی که در ادامه سال میلادی جاری برگزار خواهد شد، چیره‌دستی و ایده‌های نوآورانه‌ «فان آیک» را که مدت‌ها با لقب «پدر نقاشی رنگ روغن» شناخته می‌شد به نمایش خواهد گذاشت. نمایشگاه «فان آیک: پرتره‌ها» که تجربه‌ای تکرارنشدنی محسوب می‌شود و در ماه نوامبر در گالری ملی لندن افتتاح خواهد شد، برای نخستین بار هر ۹ پرتره این نقاش هلندی‌تبار را گرد هم می‌آورد. این تعداد تقریبا نیمی از ۲۰ اثر شناخته‌شده «فان آیک» است.

«اما کاپرون»(Emma Capron)، متصدی بخش نقاشان اولیه هلندی و آلمانی در گالری ملی،‌ توضیح داد: «او با گسترش توانایی‌های نقاشی رنگ روغن با هدف به تصویر کشیدن توهمی قابل‌باور از واقعیت، ناگهان ما را با افرادی سرشار از زندگی‌، روبه‌رو می‌کند.»

این پیشرفت مسیر تاریخ هنر را تغییر داد و بر بسیاری از تحولات بعدی در این منطقه، از جمله «عصر طلایی هلند» تأثیر گذاشت.

با توجه به اینکه بسیاری از نقاشی‌های «فان آیک»،‌ بی‌نهایت ارزشمند و شکننده هستند، این آثار به‌ندرت جابه‌جا می‌شوند؛ بنابراین این نمایشگاه ممکن است تنها فرصت دیدن این آثار در کنار یکدیگر باشد. شاید هیچ مکانی شایسته‌تر از «گالری ملی لندن» برای گرامیداشت این رویداد وجود نداشته باشد. این مجموعه پیش‌رو جهانی از استادان قدیم، از سال ۱۸۴۲ میزبان مشهورترین اثر «فان آیک»، یعنی «پرتره آرنولفینی»(۱۴۳۴)، بوده است.

جذابیت پرتره آرنولفینی

این پرتره مرموز که زن و شوهری احتمالا ایتالیایی را به تصویر می‌کشد، همچنان مورخان هنر را سردرگم کرده است. تفسیرهای متفاوتی از این نقاشی که مملو از نمادگرایی است، ارائه شده است، اما چند نکته وجود دارد که متخصصان بر سر آن‌ها توافق دارند. برای نمونه، ثروت این زوج به‌وضوح از طریق یک نشانه زیرکانه بیان شده است: پرتقال‌هایی که روی طاقچه پنجره قرار دارد. این جزئیات ممکن است برای بینندگان امروزی عادی به نظر برسد، اما مخاطبان فلاندری قرن پانزدهم به‌خوبی می‌دانستند که این میوه وارداتی و عجیب، یک کالای تجملاتی بوده که فقط طبقات ممتاز توانایی خرید آن را داشتند.

داستان یک نقاشی مشهور

در نمایشگاه پیش رو، «پرتره آرنولفینی» برای نخستین‌بار در کنار تابلویی از حدود سال ۱۴۴۰ به نمایش گذاشته خواهد شد که همان مرد حاضر در «پرتره آرنولفینی» را که گمان می‌رود «جیووانی آرونلفینی» نام داشته باشد نشان می‌دهد.

گالری ملی لندن همچنین صاحب اثر «پرتره یک مرد (خودنگاره؟)» از «فان آیک» است که به سال ۱۴۳۳ میلادی تعلق دارد. در این نقاشی مشهور،‌ این هنرمند کلاهی سرخ و خیره‌کننده، متناسب با مد آن دوران، بر سر دارد. این نقاشی که به‌تازگی مرمت شده است، در کنار تابلو نقاشی «مارگارت، همسر هنرمند»‌(۱۴۳۹) آویخته خواهد شد.

یکی دیگر از دستاوردهای تاریخی نمایشگاه پاییز امسال، به امانت گرفتن همزمان دو اثر ارزشمند از موزه تاریخ هنر وین است. «پرتره کاردینال نیکولو آلبرگاتی»(Cardinal Niccolò Albergati)(حدود ۱۴۳۱) و «Portrait of Jan de Leeuw» (حوالی ۱۴۳۶) پیش از این هرگز به‌طور هم‌زمان قرض داده نشده بودند.

نمایشگاه «فان آیک: پرتره‌ها»‌ از ۲۱ نوامبر در گالری ملی لندن برگزار خواهد شد و تا ۱۱ آوریل ۲۰۲۷ ادامه خواهد داشت.

*