لزوم درک شرایط روحی دانشجویان در برگزاری امتحانات دوران پساجنگ

رئیس سازمان امور دانشجویان با تاکید بر لزوم درک شرایط روحی دانشجویان در برگزاری امتحانات دوران پساجنگ گفت: در شرایط پس از جنگ، لازم است در حوزه آموزش، برگزاری امتحانات و ارزیابی دانشجویان نیز با درک شرایط روحی آنان تصمیم‌گیری شود. اگر صرفاً با ابزارهای انضباطی با این پدیده برخورد کنیم، نتیجه‌ای جز پنهان‌کاری در محیط دانشگاه نخواهد داشت.

به گزارش ایسنا، دکتر سعید حبیبا امروز در «سمپوزیوم پیشگیری از مصرف مواد در محیط‌های آموزشی» که در دانشگاه تهران برگزار شد، با تسلیت ایام سوگواری حضرت اباعبدالله الحسین (ع) و گرامیداشت یاد شهدای جنگ ۱۲ روزه، گفت: با هدایت‌های رهبر معظم انقلاب و ایستادگی و شجاعت ایشان، کشور توانست در برابر قدرت‌های بزرگ نظامی و هسته‌ای مقاومت کند. همچنین یاد و خاطره دانشمندان، فرماندهان، مردم و به‌ویژه دانش‌آموزان مظلومی که در این جنگ به شهادت رسیدند را گرامی می‌داریم و امیدواریم خداوند روح همه آنان را متعالی گرداند و به ما توفیق ادامه راه شهدا را عطا کند.

وی با اشاره به روز جهانی مبارزه با مواد مخدر اظهار داشت: ترجیح می‌دهم به جای واژه «مبارزه» از مفاهیمی مانند حمایت، پیشگیری و بازسازی استفاده کنیم، زیرا در حوزه دانشجویی باید رویکردی حمایتی و علمی را جایگزین نگاه تقابلی کنیم. دانشجویان و دانش‌آموزان آینده‌سازان کشور و موتور محرک توسعه اجتماعی هستند و هرگونه آسیب به آنان، علاوه بر یک تراژدی فردی، زیانی راهبردی برای کشور به شمار می‌رود.

رئیس سازمان امور دانشجویان افزود: تجربه نشان داده است که مبارزه با اعتیاد در محیط‌های دانشگاهی صرفاً با رویکردهای انضباطی و پلیسی نتیجه‌بخش نیست. ما به یک شبکه تخصصی مبتنی بر شواهد علمی و با مشارکت خود دانشجویان، به‌ویژه همیاران سلامت روان، نیاز داریم تا بتوانیم برنامه‌های پیشگیری و حمایت را به‌طور مؤثر اجرا کنیم.

حبیبا با بیان اینکه روش‌های سنتی پیشگیری، مبتنی بر ترساندن و هشدار دادن، دیگر پاسخگو نیست، گفت: امروز با موج جدیدی از مواد صنعتی و شیمیایی روبه‌رو هستیم و این شیوه‌ها در برابر این پدیده کارآمدی خود را از دست داده‌اند. همچنین نباید مصرف مواد را صرفاً ناشی از ضعف اراده یا خطای فردی دانست، بلکه عوامل متعددی از جمله اضطراب، فشارهای تحصیلی، تنهایی در خوابگاه‌ها، فشارهای روانی و دسترسی آسان به مواد در بروز این آسیب نقش دارند.

وی ادامه داد: در شرایط پس از جنگ، لازم است در حوزه آموزش، برگزاری امتحانات و ارزیابی دانشجویان نیز با درک شرایط روحی آنان تصمیم‌گیری شود. اگر صرفاً با ابزارهای انضباطی با این پدیده برخورد کنیم، نتیجه‌ای جز پنهان‌کاری در محیط دانشگاه نخواهد داشت.

رئیس سازمان امور دانشجویان با تأکید بر تغییر رویکرد این سازمان از «بیماری‌محوری» به «تاب‌آوری‌محوری» اظهار داشت: هدف ما تنها جلوگیری از مصرف مواد نیست، بلکه می‌خواهیم دانشجویان را به گونه‌ای توانمند کنیم که در برابر فشارهای محیطی، اساساً احساس نیاز نسبت به مصرف مواد نداشته باشند.

وی در تشریح محورهای سیاستی سازمان امور دانشجویان گفت: استانداردسازی پروتکل‌های شناسایی آسیب، دموکراتیزه کردن نظام نظارت با استفاده از ظرفیت همیاران سلامت روان، پیشگیری فعال از طریق آموزش مهارت‌های زندگی، ارتقای سواد سلامت، تقویت مراکز مشاوره، ایجاد محیط‌های جایگزین سالم، توسعه فعالیت‌های ورزشی و فرهنگی، حمایت از مداخلات تخصصی و تقویت همکاری میان مراکز مشاوره، کانون‌های دانشجویی، ادارات تربیت بدنی و سرپرستان خوابگاه‌ها از مهم‌ترین برنامه‌های این سازمان است.

حبیبا افزود: همیاران سلامت روان می‌توانند به عنوان بازوان توانمند مراکز مشاوره، نشانه‌های اولیه آسیب را در میان دانشجویان شناسایی کرده و آنان را پیش از تشدید مشکلات به مراکز تخصصی هدایت کنند. این دانشجویان باید آموزش ببینند و از حمایت مستمر برخوردار باشند.

وی با تأکید بر ضرورت تقویت درس مهارت‌های زندگی در دانشگاه‌ها گفت: پیشگیری فعال تنها با چاپ پوستر و اطلاع‌رسانی محقق نمی‌شود، بلکه باید از طریق آموزش مهارت‌های زندگی، ارتقای تاب‌آوری، خودمراقبتی و آموزش همسالان در میان دانشجویان نهادینه شود.

رئیس سازمان امور دانشجویان همچنین بر ضرورت ایجاد محیط‌های سالم و بانشاط در دانشگاه‌ها تأکید کرد و گفت: دانشگاه نباید صرفاً محل آموزش باشد، بلکه باید به خانه اول دانشجویان تبدیل شود؛ محیطی که امکان رشد، تعاملات اجتماعی سالم، فعالیت‌های فرهنگی، ورزشی و تغذیه مناسب را برای دانشجویان، به‌ویژه دانشجویان غیربومی، فراهم کند.

وی با اشاره به کمبود نیروی انسانی و اعتبارات در مراکز مشاوره دانشگاه‌ها اظهار داشت: با وجود این محدودیت‌ها، تلاش می‌کنیم مسیر ارجاع دانشجویان نیازمند خدمات تخصصی به مراکز درمانی و بازتوانی را تسهیل کنیم تا ضمن حفظ امنیت تحصیلی آنان، روند درمان و حمایت نیز به‌درستی انجام شود.

حبیبا در پایان تأکید کرد: باید از نگاه صرفاً مبارزه‌محور به سمت مدیریت ریسک و رویکردی حمایتی حرکت کنیم. متخصصان مراکز مشاوره را مجریان دستورالعمل‌ها نمی‌دانیم، بلکه آنان را مشاوران راهبردی سازمان می‌دانیم و از ظرفیت فکری و تخصصی آنان برای سیاست‌گذاری بهره خواهیم گرفت. هدف ما این است که پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی به بخشی از فرهنگ زیست دانشجویی تبدیل شود، نه صرفاً یک برنامه اداری یا دستورالعملی از بالا به پایین.

*