تاب‌آوری شبکه ارتباطی کشور در سایه تقویت سکوهای داخلی

به گزارش ایسنا، یکی از اولین ابزارهای فشار در جنگ‌های مدرن، قطع دسترسی به سرویس‌های بین‌المللی یا اعمال تحریم‌های دیجیتال است. اگر کشوری به پیام‌رسان‌ها و شبکه‌های اجتماعی خارجی وابسته باشد، در زمان بحران ممکن است ارتباط شهروندان با یکدیگر و با نهادهای دولتی قطع شود، در حالی که سکوهای داخلی، پیام‌رسان‌ها و شبکه‌های ارتباطی بومی نقش شبکه امن پشتیبان را بازی می‌کنند تا ارتباطات درون‌سرزمینی حفظ و مدیریت بحران مختل نشود.

در جنگ‌های سایبری، داده‌ها به اندازه مهمات اهمیت دارند؛ استفاده از سکوهای خارجی در شرایط جنگ، ریسک سرقت اطلاعات حیاتی، شنود یا فلج‌سازی دیجیتال توسط دشمن را به شدت بالا می‌برد زیرا این داده‌ها در سرور کشورهای دیگر است و وقتی کلیدهای کنترل دسترسی در دست دشمن یا کشورهای متخاصم باشد طبعا می‌تواند به عنوان ابزاری برای جاسوسی یا مهندسی اجتماعی استفاده شود.

در جنگ تحمیلی سوم وزارت ارتباطات، مبلغ ۲۷۰۰ میلیارد تومان از محل منابع داخلی خود را صرف حمایت از پیام‌رسان‌ها و سکوهای داخلی و سامانه شاد کرد.سکوهای داخلی که روی سرورهای ملی و با پروتکل‌های امنیتی بومی پیاده‌سازی شده باشد از داده‌های شهروندان در برابر عملیات‌های جاسوسی و تخریب سایبری محافظت می‌کند اما این تمام قضیه نیست؛ سکوهای داخلی در رونق اقتصادی نیز نقش بسزایی دارند. این سکوها حکم موتورهای محرک در اقتصاد دیجیتال را دارند و همزمان با رشد خود زنجیره‌ای از اتفاقات مثبت اقتصادی را در کشور رقم می‌زنند.

به همین دلیل حمایت از سکوهای داخلی نظیر پلتفرم‌های فروشگاهی یا شبکه‌های اجتماعی بومی موجب گردش سرمایه در داخل کشور می‌شود زیرا وقتی کاربران از سکوهای خارجی استفاده می‌کنند، بخشی از ارزش افزوده و داده‌های اقتصادی کشور به خارج از مرزها منتقل می‌شود. درعین حال حمایت از سکوهای داخلی به ایجاد اشتغال در حوزه تکنولوژی و رشد استارت‌آپ‌ها نیز کمک می‌کند و وابستگی به واردات تکنولوژی را کاهش می‌دهد.

در جنگ تحمیلی سوم وزارت ارتباطات، مبلغ ۲۷۰۰ میلیارد تومان از محل منابع داخلی خود را صرف حمایت از پیام‌رسان‌ها و سکوهای داخلی و سامانه شاد کرد؛ حمایتی که به گفته وزیر ارتباطات در شرایطی صورت گرفت که این وزارتخانه با محدودیت شدید منابع مالی و افزایش هزینه‌های ناشی از نوسانات ارزی رو به رو بوده است.

آماده/

سیدستار هاشمی - وزیر ارتباطات‌ و فناوری اطلاعات اخیرا در نشست مشترک با رؤسای مجامع نمایندگان مجلس از حمایت مالی ۲۷۰۰ میلیارد تومانی این وزارتخانه از سکوهای داخلی، پیام‌رسان‌ها و سامانه شاد خبر داد و گرچه به طور مشخص عنوان نکرد که هر یک از سکوهای داخلی و پیام‌رسان‌ها تا چه سهم و چه میزان از این اعتبار را دریافت کردند اما تاکید کرد که این حمایت مالی برای نخستین بار با هدف تداوم فعالیت سکوهای پرکاربرد و جلوگیری از اختلال در خدمات موردنیاز مردم انجام شد و منابع تخصیص یافته در شرایطی تامین شد که وزارتخانه با محدودیت منابع، خسارت به زیرساخت‌های ارتباطی و افزایش هزینه اجرای پروژه‌ها بر اثر نوسانات ارزی دست و پنجه نرم می‌کرد.

وی با یادآوری وابستگی بسیاری از فعالیت‌های روزمره و اقتصادی به شبکه ارتباطات کشور تأکید کرد که حفظ پایداری خدمات دیجیتال در شرایط بحرانی، یکی از اولویت‌های وزارت ارتباطات بوده است.

حمایت از سکوها و پیام‌رسان‌های داخلی از اهمیت بسیار برخوردار است زیرا با وجود فشاری که در دوران جنگ خصوصا جنگ رمضان به شبکه ارتباطی کشور وارد آمد، دسترسی مردم به خدمات مورد نیاز از طریق پایداری شبکه، پیام‌رسان‌ها و سکوهای داخلی دچار وقفه نشد.

در حال حاضر سکوهای داخلی کارکردهای بسیاری دارند که از جمله آنها می‌توان به چرخش سرمایه و جلوگیری از فرار ارز، کاهش هزینه‌های معاملاتی و افزایش بهره‌وری، ایجاد و توسعه اشتغال،توسعه زیرساخت‌های تکنولوژیک و دانش فنی و توانمندسازی کسب‌وکارهای کوچک و متوسط اشاره کرد.

سکوهای داخلی اعم از فروشگاه‌های آنلاین،سکوهای پرداخت مالی (FinTech)،سکوهای محتوایی و شبکه‌های اجتماعی و سکوهای زیرساختی و ابری خریدار و فروشنده را به هم متصل می‌کنند و واسط انتقال پول بین حساب‌ها هستند.

بزرگترین تفاوت بین سکوها یا پلتفرم‌های داخلی با خارجی در این است که سکوهای خارجی مثل اینستاگرام، آمازون و گوگل محل ذخیره داده‌ها و سرورهایشان خارج از کشور است و تابع قوانین کشور میزبان است اما سکوهای داخلی اینطور نیست، پشتیبانی و سود به جای خارج کشور در اقتصاد داخل می‌ماند و هزینه می‌شود. امنیت و نظارت دسترسی به داده‌ها در سکوهای داخلی بیشتر است و از شرایط بازارهای خارج و سوء استفاده های احتمای تاثیر بسیار کمی می پذیرند.

این نکته را نباید فراموش کرد که وقتی تمام زیرساخت‌های حیاتی مثل پرداخت‌های بانکی، ارتباطات و ذخیره‌سازی داده‌ها در سکوهای خارجی باشد کشور در مقابل تحریم‌ها و فشارهای سیاسی بسیار آسیب‌پذیر است، بنابراین هر چقدر سکوهای داخلی بیشتر باشند، داده‌های حساس کاربران از قبیل موقعیت مکانی، اطلاعات مالی و .. در داخل کشور و تحت قوانین داخلی و ملی مدیریت می‌شوند درحالی که در صورت بروز تنش‌های بین المللی یا تحریم‌های خارجی، سکوهای خارجی ممکن است خدمات خود را قطع کنند.

با وجود فشار زیادی که در دوران جنگ خصوصا جنگ رمضان به شبکه ارتباطی کشور وارد آمد، دسترسی مردم به خدمات مورد نیاز از طریق پایداری شبکه، پیام‌رسان‌ها و سکوهای داخلی دچار وقفه نشد. در این ایام خرید و فروش کالاها و پرداخت‌ها، تبادلات بانکی و مالی و فعالیت‌های آموزشی بر بستر شبکه ملی اطلاعات انجام گرفت و خللی در خدمت‌رسانی به مردم وارد نیامد. این مساله اهمیت ضرورت حمایت از سکوها و پیام‌رسان‌های داخلی را دوچندان می‌کند.

به گزارش ایسنا، جنگ ۱۲ روزه و جنگ تحمیلی سوم آزمون تاب‌آوری شبکه ارتباطات کشور بود و باعث شد بسیاری از دستگاه‌های دولتی، سازمان‌ها، نهادها و وزارتخانه‌ها خدمات خود را روی سکوهای داخلی ارائه دهند و از ابزارهای بومی استفاده کنند تا هم بازار اولیه‌ این سکوها تضمین شود و هم در شرایط بحرانی دسترسی مردم به خدمات دچار اختلال نشود. در عین حال بهترین نوع حمایت از سکوهای داخلی، ترکیبی از حمایت زیرساختی برای کاهش هزینه‌ها و ایجاد رقابت سالم برای افزایش کیفیت است. اگر سکوهای داخلی امن، سریع و باکیفیت باشند، نیاز به حمایت دستوری نخواهند داشت و کاربران ترجیح می‌دهند از آن استفاده کنند.

*