سرطان روده و غذاهای فوق‌فرآوری‌شده؛ شاید «نوع غذا» مهم‌تر از «برچسب» آن باشد

به گزارش ایسنا، متخصصان با بررسی داده‌های شرکت‌کنندگان در یک مطالعه سلامت و تغذیه که بیش از ۲۰ سال ادامه داشت، همچنین تاکید کردند: با این حال، ما هیچ‌گونه ارتباطی میان کل میزان مصرف غذاهای فوق‌فرآوری‌شده و بروز سرطان روده پیدا نکردیم و آنچه در این مطالعه قابل توجه بوده این است که مصرف غلات کامل، فیبر، لبنیات و کلسیم (حتی زمانی که از منابع غذایی فوق‌فرآوری‌شده تأمین می‌شدند) با کاهش بروز سرطان روده مرتبط بود. اما در مقابل، مصرف گوشت‌های فوق‌فرآوری‌شده با افزایش بروز سرطان روده ارتباط داشت.

آنها می‌گویند: گروهی از غذاهای فوق‌فرآوری‌شده شامل مواردی همچون بیسکوئیت‌های آماده (کارخانه‌ای)، نودل‌های فوری، نوشیدنی‌های شیرین، گوشت‌های فرآوری‌شده و چیپس، جزو مواردی بودند که خطر ابتلا به این سرطان را افزایش دادند و مطالعه فوق، این نکته را برجسته کرده که شاید «نوع غذا» مهم‌تر از «برچسب» آن باشد.

این مطالعه بزرگ روی بیش از ۴۶۰ هزار نفر از بزرگسالان مسن در ایالات متحده آمریکا نشان داده است بین میزان کلی مصرف غذاهای فرافرآوری‌شده و بروز سرطان کولورکتال یا روده بزرگ ارتباط مشخصی دیده نشده اما وقتی متخصصان سراغ جزئیات رفتند، تصویر یکسان نبود. در واقع گوشت‌های فرافرآوری‌شده با بروز بیشتر این سرطان همراه بوده، در حالی که بعضی غذاهای فرافرآوری‌شده که غلات کامل یا لبنیات دارند، با بروز کمتر همراه شده‌اند.

به گزارش کانورسیشن، این نتایج نشان می‌دهد قرار دادن همه غذاهای «فرافرآوری‌شده» در یک گروه، ممکن است تفاوت‌های مهم بین انواع خوراکی‌ها را پنهان کند. در عمل، این دسته از محصولات طیف بسیار متنوعی دارد و صرفا دیدن یک «برچسب فرآوری»، لزوما درباره کیفیت تغذیه‌ای یا ارتباط احتمالی با خطر سرطان، همه چیز را روشن نمی‌کند.

در این مطالعه متخصصان، داده‌های بیش از ۴۶۱ هزار نفر در گروه سنی ۵۰ تا ۷۱ سال را تجزیه و تحلیل کردند که در سال‌های ۱۹۹۵ تا ۱۹۹۶ وارد مطالعه بزرگی تحت عنوان NIH-AARP Diet and Health Study شده بودند. رژیم غذایی شرکت‌کنندگان از طریق پرسش‌نامه‌ها ثبت شد و سپس تشخیص‌های سرطان در طول سال‌های بعد پیگیری شد. در این مجموعه داده، بیش از ۱۰ هزار مورد سرطان کولورکتال ثبت شده است.

در نگاه کلی، افرادی که مصرف بالاتری از غذاهای فرافرآوری‌شده گزارش کرده بودند، از نظر آماری تفاوت معناداری در بروز سرطان کولورکتال نسبت به کسانی که مصرف کمتری گزارش کرده بودند، نشان ندادند. اما وقتی مطالعه زیرگروه‌ها را جدا کرد، نتایج بین گروه‌های غذایی متفاوت شد،‌ به این ترتیب که محصولات گوشتی بازساخته/بازترکیب‌شده (مثل هات‌داگ) با بروز بالاتر همراه بود و در مقابل، دریافت برخی ترکیبات مثل غلات کامل، فیبر، لبنیات و کلسیم از بعضی منابع فرافرآوری‌شده با بروز کمتر همراه شد.

متخصصان همچنین برآورد کردند اگر افراد ۱۰ درصد از مصرف غذاهای فرافرآوری‌شده (برحسب وزن) را با غذاهای کم‌فرآوری/حداقل‌فرآوری‌شده جایگزین کنند، این تغییر با حدود ۲ درصد بروز کمترِ سرطان روده همراه بوده است. در عین حال در گزارش‌ها تأکید شده که این یک «همراهی آماری» است و به‌تنهایی به معنای اثبات اثر مستقیم این جایگزینی نیست.

متخصصان در عین حال تاکید دارند این مطالعه از نوع مشاهده‌ای است، یعنی می‌تواند الگوها و همراهی‌ها را نشان دهد اما نمی‌تواند ثابت کند یک خوراکی مشخص باعث ایجاد سرطان شده یا از آن جلوگیری کرده است. علاوه بر این، اطلاعات رژیم غذایی از طریق پرسش‌نامه‌های خوداظهاری جمع‌آوری شده و ممکن است همه تغییرات غذایی افراد را در تمام دوره پیگیری دقیق ثبت نکند.

همچنین شرکت‌کنندگان عمدتا افراد مسن در ایالات متحده آمریکا بوده‌اند و بنابراین ممکن است الگوهای دیده‌شده دقیقا برای سنین پایین‌تر یا جمعیت‌های با تنوع بیشتر قابل تعمیم نباشد.

در مجموع، پیام اصلی این بخش از گزارش‌ها این است که نمی‌شود همه غذاهای فرافرآوری‌شده را «یکسان» در نظر گرفت چون ترکیب غذایی و نوع محصول می‌تواند نقش متفاوتی داشته باشد.

*