مقابله با انگ اجتماعی برای بهبود سلامت روان ضروریست

لادن محمدی‌زاده در همایش «از سلامت روان تا پیشگیری از ناباروری و سرطان» که صبح یکشنبه ۲۶ مهر در سالن اجتماعات اداره کل تبلیغات اسلامی استان قزوین، برگزار شد، درباره ضرورت کاهش «انگ» ناشی از اختلالات روان‌پزشکی و آمار وضعیت سلامت روان، اظهار کرد: از هر چهار نفر، یک نفر با اختلالات روان‌پزشکی دست‌وپنجه نرم می‌کند که در این میان، ۲۵.۷ درصد از مبتلایان را زنان تشکیل می‌دهند.

وی افزود: در میان بیماری‌های روان‌پزشکی، افسردگی بیشترین آمار را دارد و میزان ابتلا به افسردگی در زنان قزوین ۱۳.۷ درصد است.

محمدی‌زاده تشریح کرد: انگ در سه سطح عمل می‌کند؛ نخست «انگ ساختاری» که شامل قوانین و رویه‌هایی است که دسترسی به کار، مسکن و درمان را محدود می‌کند؛ دوم «انگ عمومی» که شامل نگرش‌های منفی جامعه، شایعات، برچسب زدن و شوخی‌های روزمره است؛ و در نهایت «انگ درونی» که در آن، فرد باورهای منفی جامعه را درباره خود می‌پذیرد که منجر به بروز احساس شرم، بی‌ارزشی و پنهان‌کاری می‌شود.

وی در ادامه علت بروز این پدیده را ناآگاهی و ترس از ناشناخته‌ها دانست و خاطرنشان کرد: رسانه‌ها نیز گاهی با تمرکز بیش از حد بر اخبار منفی درباره بیماران، به تقویت این انگ کمک می‌کنند و تفسیرهای ساده‌انگارانه از شرایط بیمار ارائه می‌دهند.

رئیس گروه سلامت روان معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی قزوین تأکید کرد: انگ تنها یک برچسب ساده نیست؛ وقتی در سطح جامعه انگ وجود داشته باشد، افراد به سمت پنهان‌کاری می‌روند و اگر درباره مشکلات خود سخن نگویند، علائم بیماری و میزان درد روانی آن‌ها سنگین‌تر می‌شود.

بیماری روانی مانند بیماری جسمی است

وی با تبیین هدف برنامه‌های آتی گفت: هدف ما ایجاد نگرشی متفاوت نسبت به بیماری‌های روان‌پزشکی است؛ به‌گونه‌ای که این بیماری‌ها را مشابه بیماری‌های جسمی بدانیم و برای آن‌ها اهمیت قائل شویم. برخلاف درد جسمی که به‌راحتی قابل مشاهده است، درد روانی با چشم دیده نمی‌شود و همین امر موجب می‌شود بسیاری از افراد نادیده گرفته شوند.

محمدی‌زاده همچنین به نقش خانواده اشاره کرد و افزود: خانواده می‌تواند هم به‌عنوان یک بازوی کمکی و هم به‌عنوان یک مانع عمل کند؛ چرا که برخی واژگان در محیط خانواده و جامعه می‌تواند باعث گسترش انگ شود.

رفع باورهای غلط و اصلاح ادبیات اجتماعی

وی با اشاره به ماهیت این بیماری‌ها تصریح کرد: بیماری‌های روان‌پزشکی دارای علت‌های زیستی، روانی و اجتماعی هستند و عوامل محیطی نیز می‌توانند پایه ژنتیکی برخی موارد را افزایش دهند.

رئیس گروه سلامت روان معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی قزوین تصریح کرد: این یک باور غلط است که بیماری‌های روانی خطرناک و غیرقابل پیش‌بینی هستند؛ در حالی که اکثر آن‌ها، به‌ویژه افسردگی و اختلالات اضطرابی، به‌طور کامل قابل درمان هستند، همچنین این تصور که داروهای روان‌پزشکی باعث ایجاد اعتیاد می‌شوند، کاملاً نادرست است.

وی بر لزوم استفاده از واژگان صحیح در جامعه تأکید و خاطرنشان کرد: به جای استفاده از واژه «دیوانه»، بهتر است بگوییم فرد «اختلال روانی» دارد؛ این تغییر در ادبیات می‌تواند به کاهش انگ در سطح جامعه کمک کند. همچنین فعالانه به صحبت‌های افراد گوش دادن، یکی از راهکارهای مهم است.

چه زمانی نیاز به کمک تخصصی است؟

محمدی‌زاده درباره نشانه‌های خطر را که نیازمند مداخله متخصص روان است، گفت: صحبت از مرگ و خودکشی، آسیب به خود، قطع خودسرانه مصرف دارو، اختلال پایدار در خواب، شنیدن صداها یا داشتن باورهای هذیانی، از جمله نشانه‌های خطری هستند که نشان می‌دهند فرد به کمک متخصص روان نیاز دارد.

*