عادت‌های غذایی که سلامت دانش‌آموزان را می‌سازند

دوران مدرسه یکی از مراحل مهم رشد جسمی و ذهنی کودکان و نوجوانان است؛ دوره‌ای که نیازهای تغذیه‌ای، فعالیت‌های روزانه و حضور در محیط‌های آموزشی، توجه به کیفیت و تنوع مواد غذایی مصرفی را ضروری می‌کند.

تغذیه سالم؛ پیوند سلامت و یادگیری

یک متخصص تغذیه بالینی و عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز با اشاره به اهمیت تغذیه متعادل در دوران تحصیل، اظهار کرد: دانش‌آموزان برای رشد مناسب، فعالیت بدنی، تمرکز و یادگیری به انرژی، پروتئین، ویتامین‌ها، مواد معدنی، فیبر و آب کافی نیاز دارند.

سید جلیل معصومی افزود: برنامه غذایی سالم باید متنوع و متعادل باشد و گروه‌های غذایی مختلف، از جمله میوه‌ها و سبزیجات، غلات کامل، حبوبات، لبنیات و منابع مناسب پروتئین را در بر بگیرد. در مقابل، بهتر است مصرف خوراکی‌های بسیار شور، شیرین و پرچرب محدود شود.

صبحانه؛ شروعی برای یک روز پرتحرک

این متخصص تغذیه بالینی، صبحانه را یکی از وعده‌های مهم غذایی دانش‌آموزان دانست و گفت: صرف صبحانه مناسب می‌تواند به تأمین انرژی مورد نیاز برای شروع فعالیت‌های روزانه کمک کند. نان و پنیر و گردو، تخم‌مرغ، شیر و میوه از جمله انتخاب‌های مناسب برای این وعده غذایی هستند.

وی با تأکید بر اهمیت نظم در وعده‌های غذایی، افزود: خانواده‌ها می‌توانند با در نظر گرفتن نیازهای تغذیه‌ای، ذائقه و شرایط فرزندان خود، صبحانه‌ای متنوع و متناسب با برنامه روزانه آنان فراهم کنند.

میان‌وعده سالم؛ انتخابی بهتر برای زنگ تفریح

معصومی با اشاره به اهمیت میان‌وعده در برنامه غذایی دانش‌آموزان، بیان کرد: میوه تازه، مغزها در مقدار مناسب، شیر، ماست و ساندویچ‌های خانگی ساده از جمله گزینه‌هایی هستند که می‌توان برای میان‌وعده مدرسه در نظر گرفت.

وی ادامه داد: بهتر است مصرف نوشابه‌ها، نوشیدنی‌های شیرین، چیپس، پفک و شیرینی‌های پرقند و پرنمک محدود شود و خانواده‌ها با فراهم کردن گزینه‌های سالم و متنوع، دانش‌آموزان را به انتخاب‌های غذایی مناسب تشویق کنند.

پاییز و تغذیه؛ حمایت از عملکرد طبیعی سیستم ایمنی

این عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز با اشاره به افزایش شیوع برخی عفونت‌های تنفسی در محیط‌های اجتماعی و مدارس طی فصل‌های سردتر، اظهار کرد: هیچ ماده غذایی به‌تنهایی نمی‌تواند از ابتلا به سرماخوردگی جلوگیری کند، اما تغذیه متعادل و دریافت کافی مواد مغذی برای عملکرد طبیعی سیستم ایمنی اهمیت دارد.

وی افزود: مصرف متنوع میوه‌ها و سبزیجات، منابع پروتئینی، لبنیات، حبوبات، غلات کامل و مغزها به تأمین مواد مغذی مورد نیاز بدن کمک می‌کند.

معصومی با اشاره به نقش ویتامین‌ها و مواد معدنی در حفظ عملکرد طبیعی بدن، گفت: مرکبات، کیوی، فلفل دلمه‌ای و گوجه‌فرنگی از منابع ویتامین C هستند؛ ماهی‌های چرب، زرده تخم‌مرغ و برخی مواد غذایی غنی‌شده می‌توانند ویتامین D مورد نیاز بدن را تأمین کنند و گوشت، تخم‌مرغ، لبنیات، حبوبات و مغزها نیز از منابع روی به شمار می‌روند.

وی ادامه داد: آهن و پروتئین نیز برای رشد و سلامت دانش‌آموزان اهمیت دارند و گوشت، مرغ، ماهی، تخم‌مرغ و حبوبات از جمله منابع تأمین این مواد مغذی هستند.

این متخصص تغذیه بالینی تأکید کرد: مکمل‌های ویتامینی و مواد معدنی نباید جایگزین تغذیه متنوع شوند و مصرف مکمل‌ها، به‌ویژه در کودکان و نوجوانان، باید با توجه به نیاز فردی و نظر پزشک یا متخصص تغذیه انجام شود.

آب، خواب و فعالیت بدنی؛ مکمل‌های سلامت

معصومی با تأکید بر اهمیت مصرف آب کافی در تمام فصول سال، بیان کرد: حتی در هوای خنک پاییز نیز بدن به آب نیاز دارد و همراه داشتن بطری آب در مدرسه می‌تواند به شکل‌گیری عادت مناسب نوشیدن آب در دانش‌آموزان کمک کند. بهتر است آب به‌عنوان نوشیدنی اصلی، جایگزین نوشابه‌ها و نوشیدنی‌های شیرین شود.

وی در ادامه تصریح کرد: سلامت سیستم ایمنی تنها به تغذیه وابسته نیست؛ خواب کافی، فعالیت بدنی منظم، شست‌وشوی دست‌ها و تهویه مناسب فضاهای بسته نیز در حفظ سلامت دانش‌آموزان و کاهش خطر انتشار عفونت‌های تنفسی نقش دارند.

ایمنی مواد غذایی؛ از آشپزخانه تا کیف مدرسه

این عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز با تأکید بر رعایت اصول بهداشت مواد غذایی، گفت: شست‌وشوی دست‌ها پیش از صرف غذا، شست‌وشوی صحیح میوه‌ها و سبزیجات، پخت کامل گوشت، مرغ و تخم‌مرغ و نگهداری صحیح غذاهای فسادپذیر از جمله نکاتی است که خانواده‌ها باید به آن توجه کنند.

وی افزود: توجه به تاریخ مصرف و شرایط نگهداری محصولات بسته‌بندی‌شده نیز اهمیت دارد و باید از مصرف مواد غذایی با بوی نامطبوع، ظاهر غیرطبیعی یا شرایط نگهداری نامطمئن خودداری شود.

خانواده و مدرسه؛ همراهان شکل‌گیری عادات غذایی سالم

معصومی با اشاره به نقش خانواده در شکل‌گیری رفتارهای غذایی کودکان و نوجوانان، اظهار کرد: کودکان بخش مهمی از عادات غذایی خود را از والدین می‌آموزند؛ بنابراین، الگوی مناسب خانواده در مصرف میوه و سبزی، نوشیدن آب، صرف صبحانه و رعایت بهداشت مواد غذایی می‌تواند بر انتخاب‌های غذایی دانش‌آموزان تأثیرگذار باشد.

به گزارش ایسنا، به نقل از روابط عمومی دانشکده تغذیه و علوم غذایی دانشگاه علوم پزشکی شیراز در روز دوشنبه ۲۰ مهر، وی همچنین نقش مدارس را در ارتقای سواد تغذیه‌ای دانش‌آموزان مهم دانست و افزود: نظارت بر کیفیت مواد غذایی عرضه‌شده در بوفه‌ها، فراهم کردن دسترسی به آب آشامیدنی سالم، آموزش اصول تغذیه صحیح و ایجاد فرصت برای فعالیت بدنی، از جمله اقداماتی است که می‌تواند به ایجاد محیطی حمایت‌کننده از سلامت دانش‌آموزان کمک کند.

*