نسل دیجیتال در برابر نسل رادیو و تلویزیون

معصومه تقی‌زادگان ـ عضو هیات علمی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی و دبیر علمی دومین همایش ملی «فرهنگ، رسانه و تحولات نسلی در ایران: از جهان واقعی تا جهان مجازی» ـ درباره ضرورت برگزاری این همایش به ایسنا گفت: رسانه‌های دیجیتال زندگی ما را تغییر داده‌اند، نقشی فراتر از اطلاع‌رسانی یافته و تبدیل به زیست‌جهان انسان معاصر شده‌اند. وضعیت ما، به وجود رسانه‌ها وابسته و حتی رسانه‌ای شده است. در چنین شرایطی نیازمند بازنگری، بازاندیشی و تامل در هرآنچه تاکنون جهان را با آن معنا کرده‌ایم، هستیم.

تقی‌زادگان درباره تحولات نسلی اظهار کرد: نسل و تحولات نسلی یکی از این حوزه‌ها است؛ در حال حاضر با نسل جدیدی مواجه هستیم که در بستر رسانه‌های دیجیتال و شبکه‌های اجتماعی چشم به جهان گشوده‌اند و در کنار نسل‌هایی قرار گرفته‌اند که در بستر رسانه‌هایی چون رادیو، تلویزیون و مطبوعات رشد کرده‌اند. از این رو تامل تازه‌ای در باب مفاهیم نسلی همچون تجربه نسلی، هویت نسلی، روابط نسلی و شکاف نسلی می‌تواند توضیح‌دهنده تغییرات و چالش‌های اجتماعی، سیاسی و فرهنگی جامعه امروز ایران باشد.

دبیر علمی همایش درباره ایده شکل‌گیری این رویداد علمی گفت: دومین همایش ملی «فرهنگ، رسانه و تحولات نسلی در ایران: از جهان واقعی تا جهان مجازی» با این ایده شکل گرفت و به دنبال ایجاد بستری برای تبادل نظر میان صاحب‌نظران، پژوهشگران و سیاست‌گذاران است تا نتایج مطالعات و تاملات علمی درباره نسبت رسانه و نسل را ارائه کنند.

تقی‌زادگان درباره محورهای همایش بیان کرد: همایش ملی «فرهنگ، رسانه و تحولات نسلی» با رویکردی میان رشته‌ای در سه محور صورت‌بندی شده است. محور اول «رسانه، نسل و جهان ایرانی» به مصرف رسانه‌ای نسل‌ها، سبک زندگی نسل‌ها و نقش رسانه در شکل‌دهی و انتقال روایت‌های فرهنگی، تاریخی و هویتی درون و میان نسل‌های مختلف تمرکز دارد و پرسش‌هایی را مطرح می‌سازد از جمله اینکه نقش رسانه در شکل‌گیری حافظه جمعی و پیوند یا گسست نسلی چیست؟ چگونه رسانه‌ها با بازنمایی و برجسته‌سازی روایت‌های مختلف، مناسبات میان نسل‌ها را به چالش می‌کشند؟

وی درباره محور دوم اظهار کرد: محور دوم «رسانه، نسل و علم و فناوری» به تاثیر فناوری‌های رسانه‌ای بر تحولات نسلی تمرکز دارد و این پرسش‌ها را مطرح می‌سازد که توسعه فناوری‌های دیجیتال و ظهور هوش مصنوعی چه امکانات و چالش‌هایی را در حوزه آموزش پدید آورده است؟ تاثیر الگوریتم‌ها، هوش مصنوعی و پلتفرم‌ها بر مصرف رسانه‌ای نسل‌ها و ساختار تجربه نسلی چیست؟

تقی‌زادگان درباره محور سوم گفت: محور سوم نیز با عنوان «رسانه، نسل و سیاستگذاری» به اهمیت طراحی و اجرای سیاستگذاری در عرصه نسل‌ها و مناسبات نسلی می‌پردازد و این پرسش‌ها را دنبال می‌کند که نقش نهادهای دولتی و غیردولتی در سیاستگذاری فضای مجازی کودکان چیست؟ یا رسانه‌های جدید چگونه مرجعیت رسانه‌ای نسل‌ها را تغییر داده است؟

دبیر علمی همایش درباره روند برگزاری و برنامه‌های آن اظهار کرد: دومین همایش ملی «فرهنگ، رسانه و تحولات نسلی در ایران» در اردیبهشت‌ماه ۱۴۰۴ با برگزاری پیش‌نشست اول با عنوان «تحولات نسلی در زیست‌بوم دیجیتال» آغاز به کار کرد؛ اما به دلیل رخداد جنگ دوازده روزه وقفه‌ای در کار دبیرخانه همایش پیش آمد. با این حال ۴ پیش‌نشست دیگر با عناوین «تحولات مصرف رسانه‌ای و سبک زندگی نسل‌ها» در ۴ آبان ۱۴۰۴، «از مصرف رسانه‌ای تا زیست مجازی» در ۲۶ آبان ۱۴۰۴، «زیست‌بوم مجازی کودک و نوجوان: ابعاد و چالش‌های سیاستگذاری» در ۱۲ آذرماه ۱۴۰۴، «رسانه، نسل و فناوری» در ۲۲ آذر ۱۴۰۴ برگزار شد.

تقی‌زادگان درباره فراخوان و دریافت مقالات بیان کرد: فراخوان همایش در اول مهرماه ۱۴۰۴ منتشر شد و دبیرخانه در مجموع تعداد ۲۰۴ چکیده دریافت کرد. نهایتاً تعداد ۱۳۰ چکیده بر اساس نظر اعضای محترم کمیته علمی، تایید و در کتابچه چکیده مقالات همایش به چاپ رسید.

دبیر علمی همایش درباره نهادهای مشارکت‌کننده اظهار کرد: این همایش با همراهی و مشارکت نهادهای مختلف مانند وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات، انجمن ایرانی مطالعات فرهنگی و ارتباطات، انجمن جامعه‌شناسی ایران، پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات اجتماعی جهاد دانشگاهی، مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی، دانشگاه بین‌المللی سوره و کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان تحقق یافت، نهادهایی که در اطلاع‌رسانی و برگزاری پیش‌نشست‌های همایش با دبیرخانه همکاری داشتند.

*