عامل پنهان افزایش عفونت‌های شدید کشف شد

نتایج پژوهشی گسترده، ارتباط میان آلودگی هوا و بیماری تهاجمی پنوموکوکی را نشان داد، بیماری‌که می‌تواند موجب ذات‌الریه، عفونت جریان خون و مننژیت شود.

باکتری «استرپتوکوکوس پنومونیه» اغلب به‌صورت بی‌ضرر در بینی و گلو زندگی می‌کند. بسیاری از افراد بدون آنکه بیمار شوند، حامل این باکتری هستند اما در صورت ورود آن به بخش‌هایی مانند ریه‌ها، خون یا بافت‌های اطراف مغز، می‌تواند موجب بیماری‌های خطرناک شود.

بیش از ۱۰۰ نوع شناخته‌ شده از این باکتری وجود دارد و پژوهشگران می‌خواستند بررسی کنند که آیا آلودگی هوا، دما و سایر شرایط محیطی بر این انواع مختلف تاثیر متفاوتی دارند یا خیر.

آنان حدود ۵۹ هزار مورد بیماری تهاجمی پنوموکوکی که طی ۱۹ سال از طریق برنامه ملی پایش در آفریقای جنوبی (GERMS-SA) ثبت شده بود را بررسی کردند. پژوهشگران همچنین دما، رطوبت و تراکم جمعیت را در نظر گرفتند.

افزایش آلودگی هوا با افزایش خطر ابتلا به بیماری مرتبط بود اما شدت و زمان بروز این ارتباط در میان انواع مختلف باکتری متفاوت بود. سویه‌های ۱۴، ۱۹A و هشت از جمله سویه‌هایی بودند که پس از قرار گرفتن در معرض آلودگی، ارتباط قوی‌تری با بیماری نشان دادند.

در مجموع، بیشترین خطر ابتلا به بیماری معمولا حدود دو هفته پس از قرار گرفتن در معرض آلودگی بیشتر مشاهده شد، با این حال، در مناطقی که سویه‌های چهار، هشت، ۲۳F و ۱۹F شایع بودند، خطر ابتلا به بیماری در همان هفته افزایش یافت.

سن نیز در این زمینه اهمیت داشت. به نظر می‌رسید کودکان خردسال و سالمندان در دوره‌های آلودگی شدید هوا آسیب‌پذیرتر باشند؛ گروه‌هایی که از پیش نیز در معرض خطر بیشتری برای ابتلا به عفونت‌های شدید پنوموکوکی قرار دارند.

دما نیز الگوی پیچیده دیگری نشان داد. هوای گرم با افزایش فوری خطر ابتلا به بیماری همراه بود، در حالی که پس از دوره‌های هوای سردتر، افزایش تاخیری خطر بیماری مشاهده شد.

پژوهشگران می‌گویند: ترکیب اطلاعات مربوط به کیفیت هوا با پایش سویه‌های باکتریایی در گردش می‌تواند در آینده به نظام‌های سلامت کمک کند دوره‌های افزایش خطر عفونت را پیش‌بینی کنند. این اطلاعات همچنین ممکن است در برنامه‌ریزی واکسیناسیون و برنامه‌ریزی بیمارستان‌ها مورد استفاده قرار گیرد.

با این حال، این پژوهش از نوع مشاهده‌ای بود و بنابراین نمی‌تواند ثابت کند که آلودگی هوا به‌طور مستقیم باعث عفونت در افراد شده است. همچنین یافته‌ها بر اساس داده‌های آفریقای جنوبی به دست آمده‌اند و ارتباط میان آلودگی، شرایط اقلیمی و سویه‌های باکتریایی ممکن است در مناطق دیگر متفاوت باشد.

به‌طور کلی، نتایج این پژوهش شواهد بیشتری ارائه کرد که نشان می‌دهد شرایط محیطی ممکن است بر بیماری‌های عفونی تاثیر بگذارند و این تاثیر به سویه‌های باکتریایی در گردش در جامعه نیز وابسته باشد. پیش از آنکه بتوان از این الگوها به‌طور گسترده برای پیش‌بینی شیوع بیماری استفاده کرد، انجام پژوهش‌های بیشتر در کشورهای دیگر ضروری است.

این پژوهش با همکاری دانشمندانی از موسسه «ولکام سنگر»، موسسه ملی بیماری‌های واگیر آفریقای جنوبی، مرکز ابررایانش بارسلونا و چندین موسسه دیگر انجام شده و نتایج آن در نشریه Nature Microbiology منتشر شده است.

*