تأخیر در پرداخت مطالبات گندم‌کاران

به گزارش ایسنا، فرامک عزیزکریمی در برنامه گردهمایی سالیانه برنامه‌ریزی تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر که ۲۲ شهریور در موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر برگزار شد، با اشاره به وضعیت بارندگی کشور در سال زراعی گذشته اظهار کرد: پس از چند سال، میزان بارندگی کشور به شرایط نرمال رسید، اما نمی‌توان سال گذشته را سال پربارش دانست، چرا که کشور پس از یک دوره خشکسالی تازه به شرایط نرمال بازگشته است و برای جبران آثار خشکسالی به چند سال بارندگی مناسب نیاز داریم.

وی افزود: این شرایط بارندگی در کنار افزایش دما، به ویژه در فروردین ماه، بر روند رشد محصولات اثرگذار بود و در برخی مناطق معتدل و سرد کشور، تأخیر در ورود گیاه به مرحله زایشی را به همراه داشت.

مدیرکل دفتر غلات و محصولات اساسی وزارت جهاد کشاورزی با اشاره به روند تولید گندم در جهان گفت: طی حدود ۶۰ سال گذشته سطح زیر کشت گندم در جهان حدود ۱۰ درصد افزایش یافته، اما تولید گندم از حدود ۲۰۰ میلیون تن به بیش از ۸۰۰ میلیون تن رسیده و حدود چهار برابر شده است.

وی افزود: افزایش بهره‌وری و عملکرد در واحد سطح یکی از عوامل اصلی این رشد بوده و عملکرد جهانی گندم که حدود ۶۰۰ کیلوگرم در هکتار بود، اکنون به حدود سه تا سه‌ و نیم تن در هکتار رسیده است.

وی با اشاره به افزایش قیمت جهانی گندم ادامه داد: قیمت گندم در مبادی جهانی افزایش یافته و هزینه واردات آن پس از اضافه شدن هزینه‌های حمل و نقل و سایر هزینه‌ها برای کشور بیشتر خواهد شد. بنابراین باید تولید داخلی گندم را جدی‌تر دنبال کنیم.

مدیرکل دفتر غلات و محصولات اساسی وزارت جهاد کشاورزی با بیان اینکه میزان خرید گندم تابع عوامل مختلفی است، افزود: تولید گندم تنها به میزان محصول تولید شده در مزرعه وابسته نیست و شرایط اقتصادی، نحوه پرداخت مطالبات و قیمت محصولات رقیب نیز بر میزان تحویل گندم اثر می‌گذارد.

عزیزکریمی مطرح کرد: امسال حدود ۷۰ روز از آغاز خرید گندم گذشت تا پرداخت مطالبات شروع شود و در زمان برگزاری این نشست نیز حدود ۵۰ درصد مطالبات تأمین شده بود. کشاورزی که برای تولید محصول خود چندین ماه هزینه کرده و با بدهی‌های قبلی و هزینه‌های جاری مواجه است، در صورت دریافت دیرهنگام وجه گندم، ممکن است محصول خود را به بازارهای دیگر عرضه کند.

وی ادامه داد: پیش‌بینی خرید گندم حدود ۱۰ میلیون تن بود، اما میزان خرید به حدود هشت میلیون و ۴۰۰ تا ۵۰۰ هزار تن رسید. حدود ۲۲ استان نسبت به سال گذشته شرایط مثبت‌تری در تولید داشتند، اما میزان خرید تنها به میزان تولید وابسته نیست.

نگهداشت گندم توسط کشاورزان به دلیل کاهش ارزش پول

عزیزکریمی با اشاره به نگهداری بخشی از گندم تولیدشده توسط کشاورزان گفت: بخشی از کشاورزان محصول خود را نگه داشته‌اند و تنها به اندازه نیاز برای پرداخت هزینه‌های برداشت، بدهی‌ها و هزینه‌های جاری اقدام به فروش می‌کنند.

وی افزود: کاهش ارزش پول و انتظار برای افزایش قیمت محصول از جمله عواملی است که باعث شده کشاورزان بخشی از گندم خود را نگهداری کنند. این مسئله تنها درباره گندم نیست و در محصولاتی مانند برنج نیز چنین رفتاری مشاهده شده است.

مدیرکل دفتر غلات و محصولات اساسی وزارت جهاد کشاورزی با اشاره به افزایش قیمت گندم در سال‌های اخیر اظهار کرد: قیمت گندم طی سال‌های گذشته افزایش یافته و همین افزایش قیمت باعث شد بخشی از تولیدکنندگان بذر که بیش از ۱۰۰ هزار تن موجودی داشتند، بتوانند محصول خود را به فروش برسانند.

فاصله قیمت گندم و جو، سطح کشت گندم را کاهش داد

عزیزکریمی با اشاره به رقابت میان گندم و جو گفت: فاصله قیمت گندم و جو نباید بیش از هفت تا ۱۰ درصد باشد. در مقطعی قیمت جو حدود ۱۱ هزار تومان و قیمت گندم بیش از ۲۰ هزار تومان تعیین شد و این اختلاف قیمت موجب شد در سال بعد حدود ۳۰۰ هزار هکتار از سطح زیر کشت گندم کاهش پیدا کند.

وی ادامه داد: سیاست‌های قیمت‌گذاری و همچنین واردات نهاده‌های دامی با ارز دولتی و عرضه آنها با قیمت پایین‌تر از هزینه تمام ‌شده، موجب شد کشاورز داخلی امکان رقابت مناسبی نداشته باشد و در نهایت سطح زیر کشت برخی محصولات کاهش پیدا کند.

عزیزکریمی گفت: اکنون قیمت جو در بازار در مواردی از گندم بیشتر شده و بخشی از دامداران نیز به دلیل پروتئین بالاتر جو، به خرید آن تمایل دارند. مصرف بخشی از گندم در بخش دام و طیور در جهان نیز وجود دارد، اما در شرایط کشور ما که گندم محصولی راهبردی است، باید این مسئله مدیریت شود.

وی با اشاره به ضرورت بازنگری در آمار و الگوی مدیریت اراضی آبی گفت: نباید تمام سطحی که به عنوان اراضی آبی اعلام می‌شود، یکسان در نظر گرفته شود. زمین‌هایی که پنج نوبت آبیاری دارند با زمین‌هایی که یک یا دو نوبت آب دریافت می‌کنند، شرایط متفاوتی دارند و باید برای هر یک الگوی مدیریتی مشخصی تعریف شود.

مدیرکل دفتر غلات و محصولات اساسی وزارت جهاد کشاورزی افزود: باید اراضی آبی، نیمه‌آبی و آبی تکمیلی از یکدیگر تفکیک شوند و برای هر منطقه الگوی مدیریتی متناسب با میزان دسترسی به آب داشته باشیم.

وی ادامه داد: افزایش قیمت نهاده‌ها نیز این ضرورت را بیشتر کرده است. قیمت کود در سال جاری افزایش قابل توجهی داشته و قیمت کود فسفات و پتاس نیز چند برابر شده است؛ بنابراین کشاورز دیگر نمی‌تواند مانند گذشته هزینه کند و باید الگوی مدیریت تولید متناسب با شرایط جدید اصلاح شود.

محدودیت واردات کود فسفات، ضرورت اصلاح برنامه تغذیه گندم

عزیزکریمی با اشاره به محدودیت تأمین کود فسفات اظهار کرد: سال گذشته حدود ۶۰ درصد گندم بدون استفاده کافی از فسفات تولید شد و امسال نیز در تأمین فسفات با محدودیت مواجه هستیم، بنابراین باید برای برنامه تغذیه گیاه چاره‌اندیشی شود.

وی افزود: لازم است از توصیه‌های تحقیقاتی موسسه و محققان استفاده کنیم و در کنار کودهای مورد استفاده، راهکارهای جایگزین و روش‌های مناسب تغذیه را نیز مورد توجه قرار دهیم.

افزایش هزینه تولید، تامین مالی شرکت‌های بذر را دشوار کرده است

مدیرکل دفتر غلات و محصولات اساسی وزارت جهاد کشاورزی با اشاره به افزایش هزینه تولید بذر گفت: قیمت گندم نسبت به گذشته حدود دو و نیم برابر افزایش یافته، اما نیازهای مالی تولیدکنندگان نیز حداقل سه برابر شده است.

وی افزود: برآورد ما برای تسهیلات مورد نیاز تولیدکنندگان بذر حدود ۲۴ هزار میلیارد تومان بود، اما شبکه بانکی توان تأمین کامل این میزان را ندارد و میزان تسهیلات پرداخت ‌شده بسیار کمتر از نیاز است.

عزیزکریمی با اشاره به سهم ارقام وارداتی در بازار بذر گفت: در حال حاضر سهم ارقام وارداتی افزایش یافته و باید برای تأمین نیاز کشور از ظرفیت بخش خصوصی بیشتر استفاده کنیم. در این زمینه مذاکراتی برای تأمین ارقام و مواد ژنتیکی با برخی کشورها از جمله انجام شده است، اما فرآیندهای دولتی زمان‌بر است.

وی پیشنهاد کرد: باید گروه‌های چابکی از بخش خصوصی تشکیل شود تا بتوانند با هزینه و ظرفیت خود برای ارتباط با مراکز و شرکت‌های خارجی اقدام کنند. بخش خصوصی در بسیاری از موارد می‌تواند سریع‌تر از ساختارهای دولتی برای تأمین نیازهای کشور اقدام کند و لازم است از این ظرفیت بیشتر استفاده شود.

کیفیت نان تنها به کیفیت گندم وابسته نیست

مدیرکل دفتر غلات و محصولات اساسی وزارت جهاد کشاورزی با اشاره به مباحث مطرح‌ شده درباره کیفیت نان گفت: کیفیت نان تنها به گندم وابسته نیست و فرآیند حمل و نقل، آسیابانی، میزان آب مورد استفاده، نگهداری آرد و نحوه فرآوری نیز بر کیفیت نهایی نان اثرگذار است. گندم شاخص‌های کیفی مشخصی دارد و باید در ارزیابی کیفیت نان، همه حلقه‌های زنجیره تولید تا مصرف مورد توجه قرار گیرد.

کاهش سطح کشت جو نتیجه سیاست‌های نادرست گذشته است

عزیزکریمی با اشاره به وضعیت تولید جو در جهان گفت: در سال‌های گذشته به دلیل پایین بودن ارزش اقتصادی جو، سطح کشت و عملکرد آن کاهش پیدا کرد. در مقطعی واردات جو با قیمت پایین‌تر از هزینه تولید داخلی انجام شد و این موضوع انگیزه تولیدکنندگان را کاهش داد.

مدیرکل دفتر غلات و محصولات اساسی وزارت جهاد کشاورزی گفت: با اصلاح شرایط قیمت‌گذاری، انتظار می‌رود سطح کشت جو در سال جاری افزایش پیدا کند، هرچند بخشی از سطح زیر کشت گندم نیز ممکن است به سمت جو و دانه‌های روغنی برود که با توجه به نیاز کشور، نگرانی از این بابت وجود ندارد و مسئله اصلی تنظیم قیمت‌ها و ایجاد تعادل اقتصادی میان محصولات است.

تحقیقات باید متناسب با تغییرات اقلیمی و اقتصادی حرکت کند

عزیزکریمی با اشاره به ضرورت استفاده از ظرفیت تحقیقات در شرایط جدید اظهار کرد: تغییرات اقلیمی، افزایش هزینه نهاده‌ها، محدودیت منابع آب و تحولات اقتصادی، ضرورت بازنگری در روش‌های تولید را بیشتر کرده است و تحقیقات باید در کنار بخش اجرایی برای ارائه راهکارهای متناسب با این شرایط حرکت کند.

وی افزود: ارزیابی پتانسیل تولید، اصلاح نظام‌های زراعی، بهبود کیفیت گندم و اجرای طرح‌های مشترک میان موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر و بخش اجرایی می‌تواند به افزایش بهره‌وری و پایداری تولید کمک کند.

*