وقتی پیدا کردن قاتل جرم است

به گزارش ایسنا، در معرفی این کتاب که در انتشارات بدرقه جاویدان راهی بازار کتاب شده است، می‌خوانیم: رمانی جنایی که در ظاهر با یک قتل هولناک آغاز می‌شود، اما در ادامه به داستانی درباره قدرت، ترس، فساد و دشواریِ رسیدن به حقیقت تبدیل می‌شود.

داستان، در پرو و در دهه ۱۹۵۰ می‌گذرد. جسد پالومینو مولرو - سربازی جوان - در نزدیکی یک پایگاه نیروی هوایی پیدا می‌شود؛ جسدی که آثار شکنجه و خشونتی شدید بر آن دیده می‌شود. مولرو جوانی اهل موسیقی و آواز است که برخلاف آنچه انتظار می‌رود، با وجود معافیت از خدمت سربازی، داوطلبانه به ارتش پیوسته است.

تحقیقات پرونده را ستوان سیلوا و مأمور جوانی به نام لیتوما بر عهده می‌گیرند. دو مأمور در شرایطی به دنبال کشف حقیقت هستند که نیروی نظامی قدرت و نفوذ زیادی دارد و نزدیک شدن به مقامات نظامی، برای هر مأموری آسان نیست. آنها در مسیر تحقیقات خود با سکوت، طفره رفتن، پاسخ‌های ناقص و دیوار بلندی از قدرت روبه‌رو می‌شوند؛ دیواری که ظاهراً قرار نیست اجازه دهد حقیقت از محدوده پایگاه نظامی بیرون بیاید.

اما هرچه تحقیقات پیش می‌رود، زندگی پالومینو مولرو نیز برای آنها اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. او صرفاً یک سرباز کشته‌شده نیست؛ جوانی است که عاشق دختری شده و همین عشق یکی از دلایلی است که او را به سمت خدمت سربازی کشانده است. به این ترتیب، پرونده قتل از یک معمای ساده جنایی فراتر می‌رود و پای عشق، طبقه اجتماعی، مناسبات قدرت و روابط درون ساختار نظامی نیز به میان می‌آید.

نکته مهم در رمان یوسا این است که مسئله فقط «قاتل کیست؟» نیست. پرسش مهم‌تر این است که آیا کسی جرئت دارد، حقیقت را تا انتها دنبال کند؟ سیلوا و لیتوما در جریان تحقیقات متوجه می‌شوند که پاسخ معما به حلقه‌های بالاتری از قدرت می‌رسد و برای رسیدن به حقیقت باید از ترسی عبور کنند که بسیاری از اطرافیانشان ترجیح می‌دهند، تسلیم آن باشند.

یوسا در این رمان از قالب آشنای داستان پلیسی استفاده می‌کند، اما هدفش صرفاً ساختن یک معمای جنایی نیست. همان‌طور که در معرفی‌های معتبر این اثر نیز آمده، یکی از مضمون‌های اصلی کتاب دشواریِ درستکار ماندن در جامعه‌ای است که فساد و قدرت، مسیر رسیدن به حقیقت را مسدود می‌کنند.

در «راز قتل پالومینو مولرو»، کارآگاهان فقط به دنبال قاتل نیستند؛ آنها در جست‌وجوی حقیقتی هستند که ممکن است گفتنش هزینه داشته باشد. به همین دلیل، هرچه به پایان داستان نزدیک‌تر می‌شویم، پرسش اصلی تغییر می‌کند: آیا کشف حقیقت به معنای برقراری عدالت است؟ یا ممکن است حقیقت را پیدا کرد، اما همچنان در جامعه‌ای زندگی کرد که قدرت توانایی پنهان کردن آن را دارد؟

«راز قتل پالومینو مولرو» نخستین بار در سال ۱۹۸۶ منتشر شد و از آثار جنایی یوسا به شمار می‌آید که شخصیت‌های لیتوما و سیلوا را نیز در خود دارد.

*