چگونه عادت‌های غذایی سالم‌تری در محیط کار داشته باشیم؟

محمدعلی محسن‌پور، دوشنبه ۱۶ شهریور در نشست دانشکده تغذیه و علوم غذایی دانشگاه علوم پزشکی شیراز با اشاره به اینکه بخش قابل توجهی از ساعات روز افراد در محیط کار سپری می‌شود، افزود: محیط کاری تنها بر میزان فعالیت بدنی افراد تأثیر ندارد، بلکه آنچه در این محیط برای خوردن در دسترس است و شیوه عرضه مواد غذایی نیز می‌تواند انتخاب‌های غذایی کارکنان را تغییر دهد.

وی ادامه داد: در سال‌های گذشته، برنامه‌های مرتبط با سلامت در محیط کار بیشتر بر موضوعاتی مانند افزایش فعالیت بدنی و کاهش استرس متمرکز بودند، اما امروزه نقش محیط غذایی در شکل‌گیری عادات غذایی نیز بیشتر مورد توجه قرار گرفته است؛ چراکه مواد غذایی که در محیط کار قابل مشاهده، در دسترس یا بخشی از برنامه‌های اجتماعی هستند، می‌توانند بر تصمیم افراد برای انتخاب و مصرف خوراکی‌ها اثرگذار باشند.

دسترسی به مواد غذایی بر میزان مصرف اثر دارد

محسن‌پور با اشاره به اهمیت دسترسی و قابل مشاهده‌بودن مواد غذایی، گفت: وقتی خوراکی‌هایی مانند شیرینی، شکلات، آب‌نبات و سایر تنقلات پرکالری در معرض دید و در دسترس قرار داشته باشند، احتمال مصرف آنها بیشتر می‌شود؛ ازاین‌رو یکی از اقدامات ساده برای اصلاح محیط غذایی محل کار، نگهداری این مواد در کشو یا مکان‌هایی دور از دید است.

این متخصص تغذیه پیشنهاد کرد که در مقابل، مواد غذایی سالم و آب در محل‌هایی قرار گیرند که به‌راحتی دیده و استفاده شوند و افزود: برای مثال، قرار دادن یک بطری آب و ظرف میوه روی میز می‌تواند فرد را به مصرف بیشتر آب و میوه ترغیب کند.

برنامه‌ریزی برای میان‌وعده‌ها از پرخوری جلوگیری می‌کند

عضو گروه تغذیه جامعه دانشکده تغذیه و علوم غذایی دانشگاه علوم پزشکی شیراز با تأکید بر ضرورت برنامه‌ریزی برای وعده‌های غذایی و میان‌وعده‌ها، گفت: یکی از راهکارهای مؤثر این است که فرد از قبل مشخص کند در طول ساعات کاری چه مواد غذایی مصرف خواهد کرد و میان‌وعده‌های سالم را همراه خود داشته باشد.

وی افزود: میان‌وعده‌هایی که پروتئین و فیبر بیشتری دارند، مانند مغزها، لبنیات کم‌چرب و ماست، می‌توانند احساس سیری را افزایش دهند و مانع از آن شوند که فرد در ساعات پایانی روز به شکل بی‌برنامه سراغ خوراکی‌های شیرین و پرکالری برود.

محسن‌پور ادامه داد: رفت‌وآمد مکرر به دستگاه‌های فروش خودکار یا محل نگهداری شیرینی و تنقلات نیز افراد را بیشتر در معرض این مواد غذایی قرار می‌دهد؛ بنابراین کاهش مراجعه‌های غیرضروری به این مکان‌ها می‌تواند به کاهش مصرف خوراکی‌های کم‌ارزش غذایی کمک کند.

فشار کاری می‌تواند انتخاب‌های غذایی را تغییر دهد

وی با اشاره به تأثیر شرایط روانی محیط کار بر الگوی تغذیه کارکنان، بیان کرد: استرس، خستگی ذهنی و فشار کاری می‌توانند توانایی فرد برای کنترل انتخاب‌های غذایی را کاهش دهند و میل به مصرف خوراکی‌های شیرین و پرکالری را افزایش دهند.

این متخصص تغذیه افزود: توجه به سلامت روان و تلاش برای کاهش فشارهای غیرضروری در محیط کار، علاوه بر آثار مستقیم آن بر سلامت کارکنان، می‌تواند در اصلاح عادات غذایی آنها نیز مؤثر باشد.

محسن‌پور همچنین توصیه کرد کارکنان برای صرف وعده‌های غذایی زمان مشخصی را اختصاص دهند و تا حد امکان هنگام غذاخوردن از کار با رایانه و تلفن همراه فاصله بگیرند و گفت: غذاخوردن همزمان با انجام کار می‌تواند میزان توجه فرد به فرآیند خوردن و مقدار غذایی را که مصرف می‌کند، کاهش دهد.

فرهنگ تغذیه سالم در محل کار تقویت شود

عضو گروه تغذیه جامعه دانشکده تغذیه و علوم غذایی دانشگاه علوم پزشکی شیراز با تأکید بر اینکه فرهنگ حاکم بر محیط کار نیز در عادات غذایی کارکنان مؤثر است، گفت: بسیاری از مناسبت‌ها، جلسات و جشن‌های محل کار با شیرینی، نوشیدنی‌های شیرین و تنقلات همراه هستند، درحالی‌که با برنامه‌ریزی می‌توان گزینه‌های سالم‌تری مانند میوه تازه، مغزها و نوشیدنی‌های بدون شکر را جایگزین کرد.

وی ادامه داد: شکل‌گیری یک فرهنگ مشترک میان کارکنان با محوریت تغذیه سالم می‌تواند تأثیر قابل توجهی داشته باشد؛ برای نمونه، همکاران می‌توانند در انتخاب میان‌وعده‌های سالم، به‌اشتراک‌گذاشتن دستورهای غذایی مناسب و کاهش حضور خوراکی‌های ناسالم در فضاهای عمومی محل کار با یکدیگر همکاری کنند.

چند توصیه ساده برای تغذیه سالم در ساعات کاری

محسن‌پور با ارائه توصیه‌هایی برای داشتن تغذیه سالم‌تر در محیط کار گفت: خوراکی‌های پرکالری و کم‌ارزش غذایی را دور از دید و دسترس قرار دهید، آب را به‌عنوان نوشیدنی اصلی در طول روز انتخاب کنید و میوه و میان‌وعده‌های سالم را از قبل برای ساعات کاری آماده داشته باشید.

وی افزود: بهتر است میان‌وعده‌ها با آگاهی انتخاب و در زمان مشخص و دور از میز کار مصرف شوند. همچنین در جلسات و برنامه‌های کاری می‌توان به جای استفاده همیشگی از شیرینی و نوشیدنی‌های شیرین، گزینه‌های سالم‌تری را در نظر گرفت.

این متخصص تغذیه در پایان تأکید کرد: تغذیه سالم تنها به اراده فردی وابسته نیست و محیط اطراف نیز می‌تواند انتخاب‌های غذایی را آسان‌تر یا دشوارتر کند؛ بنابراین تغییرات ساده‌ای مانند دورکردن خوراکی‌های ناسالم از معرض دید، قراردادن آب و میوه در دسترس، برنامه‌ریزی برای میان‌وعده‌ها و ایجاد فرهنگ حمایتی در محیط کار می‌تواند گام مؤثری برای ارتقای سلامت کارکنان باشد.

*