معلولان و سالمندان، شهروندانی پشت موانع شهری و در انتظار مناسب‌‎سازی

شهر زمانی می‌تواند برای همه باشد که همه شهروندان، بدون توجه به سن، توانایی جسمی و شرایط فردی، امکان حضور، تردد و استفاده از امکانات آن را داشته باشند، با این حال، کافی است چند دقیقه‌ای در خیابان‌ها و پیاده‌روهای شهرکرد قدم بزنیم تا با واقعیتی متفاوت روبه‌رو شویم، پیاده‌روهایی که گاه ناهموار و باریک هستند، اختلاف سطح‌هایی که عبور از آن‌ها برای یک فرد سالم نیز دشوار است، جدول‌های مرتفع، پله‌های بدون رمپ، موانع ایجاد شده در مسیر عبور و فضاهایی که برای تردد ویلچر، واکر یا حتی عصای یک سالمند طراحی نشده‌اند.

برای بسیاری از شهروندان، عبور از یک خیابان، ورود به یک ساختمان، استفاده از پیاده‌رو یا رسیدن به ایستگاه حمل‌ و نقل عمومی، امری ساده و روزمره است، اما همین مسیرهای به ظاهر عادی برای افراد دارای معلولیت و سالمندان می‌تواند به یک مانع جدی تبدیل شود، گاهی یک جدول چند سانتیمتری یا خودرویی که روی مسیر ویژه تردد عابران پارک شده، کافی است تا فردی که از ویلچر استفاده می‌کند، ساعت‌ها برای عبور از یک مسیر کوتاه دچار مشکل شود یا اساساً از ادامه مسیر منصرف شود.

این مسئله در شهرکرد، به عنوان مرکز چهارمحال و بختیاری، اهمیت بیشتری دارد، زیرا مناسب‌سازی تنها به چند خیابان یا پروژه عمرانی محدود نمی‌شود، بلکه باید مجموعه‌ای از معابر، ساختمان‌های عمومی، مراکز درمانی، ادارات، بوستان‌ها، ایستگاه‌های حمل ‌و نقل و فضاهای شهری را در برگیرد، از سوی دیگر، شرایط اقلیمی استان و بارش‌های برف و باران در فصل‌های سرد سال، ضرورت توجه جدی‌تر به ایمنی و دسترسی مناسب معابر را دوچندان می‌کند.

مناسب‌سازی نباید به نصب چند رمپ یا اجرای پروژه‌های مقطعی خلاصه شود، بلکه نیازمند یک برنامه جامع، نظارت مستمر و الزام دستگاه‌ها و مدیریت شهری به رعایت استانداردهای دسترس‌پذیری است و از سوی دیگر، بخشی از مشکلات نیز ناشی از فرهنگ عمومی است، اشغال پیاده‌روها، پارک خودرو در مسیرهای ویژه و بی‌توجهی به حقوق افراد دارای معلولیت، حتی بهترین طراحی‌های شهری را نیز بی‌اثر می‌کند.

در نهایت، میزان مناسب‌سازی شهرها را می‌توان یکی از معیارهای سنجش عدالت اجتماعی دانست، زیرا شهری که برای سالمندان و افراد دارای معلولیت قابل تردد نباشد، هنوز نتوانسته است مفهوم شهر برای همه را به‌ درستی محقق کند، شهرکرد نیز برای رسیدن به این نقطه، نیازمند عبور از نگاه مناسبتی و پروژه‌ای و حرکت به سمت ایجاد شهری است که هیچ شهروندی برای رسیدن به مقصد، به دلیل یک مانع ساده شهری، احساس ناتوانی و محرومیت نکند.

اجرای اقدامات مناسب‌سازی برای تردد معلولان و سالمندان در بانک‌ها به‌راحتی امکان‌پذیر نیست

معصومه محمدی، مدیرکل بهزیستی چهارمحال و بختیاری، در گفت‌وگو با ایسنا با اشاره به فعالیت ستاد هماهنگی و مناسب‌سازی استان، اظهار کرد: این ستاد به ریاست استاندار و با حضور معاون هماهنگی امور عمرانی استانداری، بنیاد شهید، راه و شهرسازی، سازمان نظام مهندسی، بهزیستی و سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی فعالیت می‌کند و این کمیته‌ها در شهرستان‌ها نیز تشکیل می‌شوند.

وی افزود: دبیرخانه مناسب‌سازی معابر و مکان‌های عمومی برای تردد معلولان و سالمندان از سال حدود ۱۳۸۶ به بهزیستی سپرده شده است و در کمیته استانی و شهرستانی فعال است و وظایفی از جمله شناسایی موانع، برنامه‌ریزی برای اصلاح موارد اعلام ‌شده، نظارت بر اجرای ضوابط و مصوبات کمیته مناسب‌سازی، هماهنگی بین دستگاه‌های اجرایی و همچنین فرهنگ‌سازی و آموزش را بر عهده دارد.

محمدی بیان کرد: در پایان هر سال و همچنین به‌صورت 6 ‌ماهه، گزارش عملکرد کمیته‌های مناسب‌سازی شهرستان‌ها دریافت و بررسی می‌شود تا مشخص شود چه تعداد مصوبه داشته‌اند، چه میزان از مصوبات اجرایی شده و موارد اجرا نشده با چه موانعی مواجه بوده‌اند.

مدیرکل بهزیستی چهارمحال و بختیاری با اشاره به عملکرد شهرداری شهرکرد در سال‌های اخیر، گفت: خوشبختانه طی دو تا سه سال اخیر، شهرداری شهرکرد اقدامات خوبی در زمینه مناسب‌سازی انجام داده است.

وی افزود: برای نمونه، در پارک ملت می‌توان اقدامات انجام ‌شده و فضاسازی‌های استاندارد برای استفاده افراد دارای معلولیت را مشاهده کرد، همچنین خیابان کاشانی شهرکرد با وجود پستی و بلندی‌های موجود، وضعیت نامناسبی داشت که اقدامات مناسبی برای بهسازی آن انجام شده است.

محمدی ادامه داد: در برخی نقاط برای هدایت آب‌های سطحی به جای پل، شیارهایی ایجاد شده است تا آب عبور کند و در زمان بارندگی مانع جریان آب نشود، اما مشکلی که وجود دارد این است که چرخ ویلچر ممکن است در این شیارها گیر کند. این موضوع چندین بار در جلسات به شهرداری اعلام شده، اما تاکنون راهکار مناسبی برای رفع آن ارائه نشده است.

وی تصریح کرد: در بررسی تجربه استان‌های دیگر، از جمله استان البرز، مشخص شد می‌توان با ایجاد یک سطح پوشاننده روی این شیارها، مشکل را برطرف کرد و امیدواریم شهرداری نیز این راهکار را مورد توجه قرار دهد.

مدیرکل بهزیستی چهارمحال و بختیاری با بیان اینکه شهرداری‌ها همکار اصلی دبیرخانه‌های مناسب‌سازی هستند، اظهار کرد: خوشبختانه فرهنگ همکاری این مجموعه با بهزیستی در زمینه مناسب‌سازی وجود دارد، اما گاهی محدودیت‌های مالی مانع اجرای کامل اقدامات می‌شود که با حمایت معاونت هماهنگی دفتر معاونت عمرانی استانداری و شهرداران، بخشی از این مشکلات برطرف می‌شود.

محمدی ادامه داد: مناسب‌سازی فرآیندی زمانبر است و به ‌صورت مستمر انجام می‌گیرد، ممکن است یک بخش را اصلاح کنیم و در بخش دیگری نیاز به بازسازی ایجاد شود، اما هدف ما این است که موانع به‌صورت مرحله‌ای شود.

مدیرکل بهزیستی چهارمحال و بختیاری گفت: کمیته مناسب‌سازی بر ضرورت مناسب‌سازی بانک‌ها تأکید دارد، با وجود برگزاری چندین جلسه، پیگیری‌های بین‌دستگاهی و همچنین هماهنگی و پیگیری میان بانک‌ها با چالش‌هایی مواجه است و ایجاد تغییرات و اجرای اقدامات مناسب‌سازی در بانک‌ها به‌راحتی امکان‌پذیر نیست.

وی اظهار کرد: اداره‌کل بازرسی چهارمحال و بختیاری نیز در موضوع مناسب‌سازی کتابخانه‌ها، پمپ‌ بنزین‌ها، بانک‌ها و مدارس ورود کرده است، طی سال گذشته، تمامی این موارد زیر نظر اداره‌کل بازرسی پیگیری شد و در این خصوص قول مساعد برای ادامه پیگیری‌ها داده شد.

محمدی تصریح کرد: همچنین مقرر شده است جلسه‌ای با ستاد هماهنگی بانک‌ها برگزار شود تا موضوع مناسب‌سازی بانک‌ها و روند اجرای آن مورد پیگیری قرار گیرد، همچنین طبق ماده ۳ قانون حمایت از حقوق معلولان، تمامی دستگاه‌ها موظف به اجرای مناسب‌سازی هستند و بودجه مورد نیاز برای اجرای مناسب‌سازی نیز باید از محل منابع داخلی هر دستگاه تأمین شود.

معلولان و سالمندان، شهروندانی پشت موانع شهری و در انتظار مناسب‌‎سازی

پروژه مناسب‌سازی مسیر چهارراه‌ولیعصر  به سمت چهارراه اداره برق نیز طی روزهای آینده آغاز می‌شود

مجید احمدی، رئیس سازمان عمران و بازآفرینی فضاهای شهری شهرداری شهرکرد در گفت‌وگو با ایسنا، با اشاره به اجرای پروژه‌های عمرانی در شهرکرد در حوزه مناسب‌سازی، اظهار کرد: پروژه‌های عمرانی هر سال بر اساس بودجه مصوب شهرداری اجرا می‌شوند و در سال‌جاری نیز برای اجرای پروژه‌های عمرانی در منطقه یک و منطقه دو، برای هر منطقه ۲۰ میلیارد تومان اعتبار در نظر گرفته شده است.

وی اشاره به مناسب‌سازی معابر شهرکرد، افزود: مناسب‌سازی خیابان فجر در محله میرآباد یکی از پروژه‌های در حال اجرا است و پروژه مناسب‌سازی مسیر سه‌راه سینما به سمت چهارراه اداره برق نیز طی روزهای آینده آغاز خواهد شد.

احمدی تأکید کرد: هدف مجموعه شهرداری این است که در نهایت تمام سطح شهر طبق استاندردهای سازمان بهزیستی مناسب‌سازی شود، این اقدامات از مرکز و شمال شهر آغاز شده و مناطق جنوبی شهر نیز در برنامه مناسب‌سازی قرار دارند و تلاش می‌کنیم در تمامی نقاط شهر به این موضوع توجه شود.

رئیس سازمان عمران و بازآفرینی فضاهای شهری شهرداری شهرکرد ادامه داد: برای نمونه، خیابان کاشانی حدود دو سال پیش مناسب‌سازی شد و مناسب‌سازی خیابان شریعتی در چند سال گذشته انجام شده است، در سال‌های گذشته بخش‌هایی از مرکز شهر نیز مناسب‌سازی شده و در حال بررسی کل شهر هستیم تا اعتبارات و پروژه‌های مناسب‌سازی به شکل عادلانه در سطح شهر انجام شود.

وی بیان کرد: از سال ۱۳۹۳ در اجرای پروژه‌های پیاده‌روسازی، استانداردهای سازمان بهزیستی مورد توجه قرار گرفته است،  یکی از این استانداردها، اجرای مسیر ویژه برای نابینایان و کم‌بینایان در شهرکرد است و در پروژه‌های مناسب‌سازی پیاده‌روها این موضوع لحاظ می‌شود.

احمدی افزود: مناسب‌سازی تنها به پیاده‌روها محدود نمی‌شود و در پارک‌ها و سایر فضاهای شهری نیز اقداماتی از جمله اجرای رمپ برای استفاده افراد دارای معلولیت انجام می‌شود.

وی با بیان اینکه اجرای مناسب‌سازی معابر به اعتبار قابل توجهی نیاز دارد، تصریح کرد: این اقدامات متناسب با درآمد و بودجه شهرداری و به‌صورت سالانه انجام می‌شود، اما  ضروری است برای مناسب‌سازی فضاهای شهری از ظرفیت اعتبارات ملی و استانی نیز استفاده شود.

رئیس سازمان عمران و بازآفرینی فضاهای شهری شهرداری شهرکرد گفت: دستگاه‌هایی مانند شرکت‌های آب و فاضلاب، برق و گاز در برخی پروژه‌ها باید در زمینه جابجایی تأسیسات و تیرهای برق و سایر موارد مرتبط باید همکاری داشته باشند.

احمدی خاطرنشان کرد: در مرکز شهر، خیابان‌های کاشانی، سعدی و مسیر خیابان ۱۲ محرم به سمت میدان فردوسی مناسب‌سازی شده‌اند، اما مناسب‌سازی صرفاً به پیاده‌روسازی محدود نیست و موضوعاتی مانند اتوبوس‌های شهری، پارک‌ها و ساختمان‌ها و ادارات نیز  در دستور کار قرار دارد.

وی در پایان با اشاره به اقدامات شهرداری شهرکرد در حوزه مناسب‌سازی، گفت: شهرداری شهرکرد از مجموعه‌هایی بوده که در این زمینه پیشقدم شده و تاکنون حدود ۲۴ دستگاه اتوبوس برای استفاده افراد دارای معلولیت، مناسب‌سازی شده است.

*