نقطه ضعف جدید اتحادیه اروپا در امنیت انرژی

به گزارش ایسنا، اتحادیه اروپا در سال‌های اخیر تلاش کرده تا وابستگی خود به انرژی روسیه را کاهش دهد و با کنار گذاشتن تدریجی واردات نفت و گاز، ظرفیت عظیمی از انرژی‌های تجدیدپذیر را ایجاد کرده است. با این حال، گذار به انرژی پاک به چین وابسته شده است که می‌تواند امنیت انرژی اروپا را تضعیف کند.

اتحادیه اروپا برای توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر خود به واردات پنل‌های خورشیدی، توربین‌های بادی، مواد معدنی حیاتی، مواد مورد استفاده در باتری‌ها و دیگر تجهیزات کلیدی از چین متکی است. محصولات ارزان‌تر چینی بازار اتحادیه اروپا را فرا گرفته‌اند و نگرانی‌هایی درباره تولید داخلی، امنیت انرژی و امنیت ملی این اتحادیه ایجاد کرده‌اند.

اتحادیه اروپا از زمان آغاز «پیمان سبز»، درگیری روسیه و اوکراین و تجاوز نظامی آمریکا به ایران، تلاش کرده وابستگی خود به نفت و گاز را به‌شدت کاهش دهد اما توسعه سریع ظرفیت‌های خورشیدی، بادی و باتری، این وابستگی را تا حدی با وابستگی به چین برای تامین مواد معدنی حیاتی و قطعات تجهیزات انرژی پاک جایگزین کرده است.

اتحادیه اروپا اکنون این وابستگی را ناپایدار می‌داند و اقداماتی را برای کاهش اتکا به قطعات و تجهیزات انرژی پاک چینی آغاز کرده است. با این حال، تاکنون این اقدامات تاثیر قابل‌توجهی نداشتند. اروپا از یک طرف با توسعه سریع انرژی سبز برای دستیابی به اهداف اقلیمی و کاهش وابستگی به سوخت‌های فسیلی روبرو شده و از طرفی برای جلوگیری از وابستگی بیش از حد به محصولات چینی تلاش می‌کند.

کاهش وابستگی به چین هزینه زیادی برای اتحادیه اروپا به همراه خواهد داشت؛ ووپکه هوکسترا، کمیسر اقدام اقلیمی اتحادیه اروپا اظهار کرد ایجاد ظرفیت تولید داخلی می‌تواند وابستگی به چین را کاهش دهد اما در کوتاه‌مدت هزینه‌های بالایی خواهد داشت.

هوکسترا تاکید کرد اروپا باید پنج یا ۱۰ سال پیش برای این موضوع اقدام می‌کرد و هرچه تصمیم‌گیری قاطعانه بیشتر به تعویق بیفتد، هزینه‌های بلندمدت افزایش خواهد یافت. وی وابستگی شدید به چین را آسیب‌پذیری خطرناک و ناخوشایند برای اهداف اقلیمی و امنیت اقتصادی اروپا می‌داند. کمیسر اقدام اقلیمی اتحادیه اروپا گفت: قطعات و تجهیزات چینی، امنیت زیرساخت‌های حیاتی اروپا را نیز تهدید می‌کنند.

با این حال، تنوع‌بخشی به واردات آسان نیست. نتایج گزارش دیوان محاسبات اروپا (ECA) نشان می‌دهد اقدامات اتحادیه اروپا برای متنوع‌سازی واردات هنوز نتایج ملموسی نداشته، موانع تولید داخلی همچنان پابرجاست و بازیافت نیز در مراحل ابتدایی قرار دارد. این اتحادیه طی سال جاری سازوکاری برای تجمیع تقاضای مواد اولیه و تنوع‌بخشی به منابع تامین مواد خام حیاتی ایجاد کرده و در تلاش است با کشورهایی مانند برزیل همکاری کند.

طبق گزارش مرکز استراتژی غیرانتفاعی «لوم» (Loom)، چین ۹۸ درصد پنل‌های خورشیدی، ۸۸ درصد باتری‌های لیتیوم-یون و ۶۱ درصد اینورترهای وارداتی اروپا را در ۲۰۲۴ تامین کرد. تحلیلگران هشدار دادند ادامه این وابستگی می‌تواند امنیت اقتصادی و ملی اروپا را تضعیف کند و حتی جاه‌طلبی‌های این قاره در حوزه هوش مصنوعی نیز تحت تاثیر قرار دهد.

بر اساس گزارش پایگاه خبری اویل پرایس، جوس گارمن، مدیر اجرایی موسسه «لوم» گفت: سریع‌ترین و ارزان‌ترین مسیر برای توسعه انرژی پاک در مقیاس گسترده همچنان عمدتا از چین می‌گذرد. به این ترتیب، اروپا در تلاش برای رهایی از وابستگی به نفت و گاز، ممکن است ناخواسته وابستگی دیگری را تثبیت کند که وابستگی به فناوری انرژی پاک چین خواهد بود؛ گلوگاهی جایگزین گلوگاهی دیگر شده است.

*