فقر از کنکور جلوتر است

به گزارش خبرآنلاین، سهم پایین دهک‌های اقتصادی کم‌درآمد از دانشگاه‌های دولتی، تنها به شیوه برگزاری کنکور مربوط نیست؛ علی‌اصغر سعیدی معتقد است فقر می‌تواند بسیار پیش از رسیدن دانش‌آموز به مرحله کنکور، فرصت‌های آموزشی او را محدود کند و تفاوت‌های اقتصادی خانواده‌ها را به نتایج متفاوت در پذیرش دانشگاه تبدیل کند.

دانش‌آموزان متعلق به خانواده‌های برخوردارتر معمولاً امکان استفاده از مدارس باکیفیت‌تر، کلاس‌های تقویتی و کنکور، معلمان خصوصی، آزمون‌های آزمایشی، مشاوره تحصیلی و منابع آموزشی متنوع‌تری را دارند. در مقابل، بسیاری از دانش‌آموزان طبقات پایین‌تر ناچارند تنها به امکانات مدرسه خود متکی باشند.

این جامعه شناس تأکید می‌کند یکسان بودن آزمون به معنای یکسان بودن شرایط داوطلبان پیش از رسیدن به جلسه آزمون نیست. به گفته او، کنکور بیش از آنکه خود به تنهایی نابرابری ایجاد کند، می‌تواند نابرابری‌هایی را که در طول سال‌های تحصیل شکل گرفته‌اند به نتایج متفاوت در پذیرش دانشگاه تبدیل کند.

به اعتقاد این جامعه‌شناس اقتصادی، مسئله فقط توانایی پرداخت شهریه یک کلاس کنکور نیست. خانواده‌های مرفه در عمل می‌توانند مجموعه‌ای از امکانات آموزشی را برای فرزندان خود فراهم کنند. انتخاب مدرسه بهتر، آموزش خصوصی، کتاب‌ها و منابع تکمیلی، شرکت منظم در آزمون‌های آزمایشی، استفاده از مشاوران تحصیلی و حتی فراهم کردن محیط مناسب و آرام برای مطالعه، همه بخشی از این مزیت هستند.

او می‌گوید درآمد خانوار به تدریج به نوعی سرمایه آموزشی تبدیل می‌شود و موقعیت اقتصادی خانواده می‌تواند بر توان رقابتی دانش‌آموز در آزمون ورودی دانشگاه اثر بگذارد.

از این منظر، فقر تنها به معنای ناتوانی خانواده در پرداخت هزینه کلاس خصوصی نیست. کیفیت مسکن، داشتن فضای مناسب برای مطالعه، تغذیه، دسترسی به رایانه و اینترنت، امکان خرید کتاب، محل سکونت، کیفیت مدرسه محله، میزان اضطراب اقتصادی در خانواده و حتی ضرورت اشتغال دانش‌آموز برای کمک به هزینه‌های زندگی، همگی می‌توانند بر عملکرد تحصیلی اثر بگذارند.

سعیدی بر همین اساس معتقد است نابرابری مشاهده‌شده در دانشگاه را باید تا حدی نتیجه فرآیندی دانست که از دوران کودکی و آموزش ابتدایی آغاز شده است.

*