زنگ خطر برای تولید آینده دارو

دکتر نیما سپهری در گفت‌وگو با ایسنا، در پاسخ به این سوال که آمارهای مالی شرکت‌های دارویی از رشد سود حکایت دارد؛ آیا می‌توان گفت وضعیت صنعت بهبود یافته؟ گفت: اگر فقط سود خالص را ملاک قرار دهیم، ممکن است چنین برداشتی ایجاد شود؛ اما در تحلیل اقتصادی یک صنعت، سود حسابداری به‌تنهایی کافی نیست. رشد ۱۱۲ درصدی فروش و ۱۹۶ درصدی سود خالص در حالی ثبت شده که جریان نقد عملیاتی ۴۹ درصد کاهش یافته است. یعنی بخشی از سود ثبت‌شده هنوز به نقدینگی قابل استفاده برای تأمین تولید بعدی تبدیل نشده است.

او درباره فاصله میان سود حسابداری و نقدینگی گفت: مهم‌ترین پیام این آن است که سود روی کاغذ الزاماً به معنای توان ادامه تولید نیست. در صنعت دارو، شرکت باید بتواند پس از فروش محصول، مواد اولیه مورد نیاز دوره بعد را خریداری کند. اگر مطالبات دیر وصول شود و منابع کافی برای سرمایه در گردش وجود نداشته باشد، حتی شرکت‌های سودده نیز با فشار عملیاتی مواجه خواهند شد.

او با اشاره به چرخه ۳۰۸ روزه تبدیل وجه نقد و هزینه جایگزینی مواد اولیه در دارو و تاثیر آن بر صنعت، گفت: چرخه طولانی نقدینگی باعث می‌شود منابع مالی شرکت‌ها برای مدت طولانی درگیر بماند. از سوی دیگر، بخشی از دارویی که امروز فروخته می‌شود با مواد اولیه‌ای تولید شده که در گذشته و با قیمت پایین‌تر خریداری شده است. بنابراین سود ثبت‌شده امروز الزاماً نشان‌دهنده توان خرید مواد اولیه برای تولید آینده نیست. سود واقعی زمانی معنا دارد که شرکت بتواند تولید دوره بعد را نیز تأمین مالی کند.

سپهری با تاکید بر لزوم قیمت‌گذاری دارو متناسب با شرایط روز جامعه، افزود: قیمت‌گذاری باید متناسب با واقعیت روز هزینه تولید و هزینه جایگزینی انجام شود. اصلاح منظم قیمت‌ها امتیاز به تولیدکننده نیست؛ یک ضرورت برای حفظ ظرفیت تولید و جلوگیری از اختلال در زنجیره تأمین است. البته این موضوع باید همزمان با تقویت حمایت‌های بیمه‌ای دنبال شود تا فشار بر بیمار کاهش یابد.

او درباره مهم‌ترین اقدامات مورد لزوم از سوی سیاست‌گذاران برای پایداری صنعت دارو گفت: در کنار اصلاح منطقی و قابل پیش‌بینی قیمت‌ها، کاهش زمان وصول مطالبات، تأمین سرمایه در گردش و اصلاح سازوکارهای مالی زنجیره سلامت ضروری است. پایداری تولید زمانی تضمین می‌شود که تولیدکننده بتواند درآمد فروش امروز را به مواد اولیه و تولید فردا تبدیل کند.

*