ایران می‌تواند از تاجیکستان برای ورود به بازار ۳ کشور منطقه استفاده کند

کاظم شیردل در گفت‌وگو با ایسنا با اشاره به ظرفیت‌های مشترک فرهنگی، زبانی و اقتصادی ایران و تاجیکستان، اظهار کرد: تاجیکستان پتانسیل تبدیل شدن به هاب منطقه‌ای برای حضور فعالان اقتصادی ایران در بازارهای همسایه را دارد.

وی با اشاره به علاقه‌مندی مردم تاجیکستان به کالاهای ایرانی و تمایل دو طرف به گسترش روابط تجاری افزود: یکی از اصلی‌ترین مزیت‌های ایران در این مسیر، اشتراک زبان و فرهنگ است. تاجیک‌ها فارسی‌زبان هستند و این موضوع، ارتباطات را برای فعالان اقتصادی بسیار آسان می‌کند. این هم‌افزایی فرهنگی، زیربنای مناسبی برای توسعه روابط اقتصادی و تجاری میان ایرانی‌ها و تاجیکستانی‌ها فراهم کرده است.

رئیس اتحادیه صادرکنندگان خراسان رضوی و نایب رئیس اتاق مشترک بازرگانی ایران و تاجیکستان، موقعیت جغرافیایی تاجیکستان را عامل اصلی این ظرفیت دانست و تصریح کرد: تاجیکستان با کشورهای ازبکستان، قرقیزستان و افغانستان مرز مشترک دارد. بنابراین، هر فعال اقتصادی که بتواند به بازار تاجیکستان ورود کند، از مزیت دسترسی به این سه کشور نیز برخوردار خواهد بود. به همین دلیل پیشنهاد می‌شود که از تاجیکستان به‌عنوان هاب منطقه استفاده شود. البته باید توجه داشت که تاجیکستان به تنهایی جمعیت زیادی ندارد و نمی‌توان صرفا بر بازار داخلی آن تمرکز کرد؛ اما در صورت استفاده صحیح از این فرصت، بازارهای بزرگی در انتظار فعالان اقتصادی خواهد بود.

شیردل با مقایسه وضعیت اقتصادی دو کشور اظهار کرد: ما در ایران با محدودیت‌هایی نظیر تحریم‌ها و چالش‌های بانکی روبرو هستیم، در حالی که تاجیکستان با این مشکلات مواجه نیست. اگر یک بازرگان ایرانی در تاجیکستان شرکت ثبت کند، می‌تواند از خدمات بانکی و امکان استفاده از کارت‌های بین‌المللی بهره‌مند شود و نقل‌وانتقالات مالی خود را به‌راحتی بین تاجیکستان با ازبکستان، افغانستان و قرقیزستان انجام دهد.

وی با تأکید بر ضرورت نگاه کلان به منطقه افزود: باید تاجیکستان، افغانستان، ازبکستان و قرقیزستان را یک مجموعه اقتصادی واحد در نظر بگیریم و بر اساس این رویکرد، برنامه‌ریزی‌های خود را پیش ببریم.

شیردل درباره سازوکار همکاری‌های تجاری تصریح کرد: طرف تاجیک تمایل دارد کالای ایرانی را از ما دریافت کرده و از طریق تهاتر با کشورهای همسایه معامله کند؛ به این معنا که با ازبکستان، قرقیزستان یا افغانستان کالا مبادله نماید. علاوه بر این، می‌توان در قالب سرمایه‌گذاری‌های خرد و متوسط در صنایع بسته‌بندی و فناوری در تاجیکستان فعالیت کرد تا ارزش افزوده ایجاد شود. به این صورت که کالای نیمه‌آماده از ایران به تاجیکستان ارسال شده، در آن‌جا بسته‌بندی و با نام محصول تاجیکستانی به بازارهای افغانستان، قرقیزستان و ازبکستان صادر گردد.

نایب‌رئیس اتاق مشترک بازرگانی ایران و تاجیکستان با اشاره به ظرفیت‌های پزشکی گفت: ایران در حوزه‌های پزشکی، تجهیزات درمانی، ماشین‌آلات کشاورزی، سموم و کودهای شیمیایی پیشرفت قابل‌توجهی داشته است. در کنار این توانمندی‌ها، می‌توان حوزه گردشگری سلامت را نیز توسعه داد؛ برای نمونه، می‌توان با بیمارستان‌های آنجا قرارداد بست و پزشکان ایرانی را برای برنامه‌ریزی و اجرای طرح‌های درمانی اعزام کرد. به طور مثال در شهر اوش قرقیزستان، پیشنهادی برای احیاء یک بیمارستان قدیمی و نیمه‌کاره مطرح شده که در آن، پزشکان ایرانی می‌توانند مسئولیت برنامه‌ریزی و مدیریت را بر عهده بگیرند. از نظر قانونی و فرهنگی نیز هیچ چالشی در این مسیر وجود ندارد. در حال حاضر پزشکان ما در تاجیکستان جراحی انجام می‌دهند و این امکان در سایر کشورها نیز فراهم است. حتی برای بیماری‌های خاص که امکانات درمانی کافی در آن منطقه وجود ندارد، می‌توان بیماران را برای درمان به ایران منتقل کرد.

شیردل درباره نقش نهادهای اقتصادی در استان گفت: در دوره مدیریت کنونی استان، بخش بزرگی از فعالیت‌های اقتصادی به اتاق بازرگانی واگذار شده است. در حالی که مدیریت و هدایت کلان بر عهده استانداری و مدیران دولتی است، اما در مرحله اجرا، بخش خصوصی، اتاق بازرگانی، کمیسیون‌ها و اتحادیه‌ها با یکدیگر هماهنگ شده‌اند تا برنامه‌ریزی‌ها را عملیاتی کنند. این روند نشان‌دهنده افزایش اختیارات اتاق بازرگانی در استان است.

رئیس اتحادیه صادرکنندگان خراسان رضوی با اشاره به آمار صادرات استان گفت: صادرات استان در سه ماهه نخست سال نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۲۱ درصد کاهش داشته است، اما با این حال، وضعیت صادرات استان نسبت به میانگین کشور بهتر است. دلیل این امر، عدم درگیر شدن استان با جنگ و باز بودن مرزها در طول فعالیت‌ها بوده است. در واقع، اگر سطح صادرات کل کشور کاهش یافته، میزان کاهش آن در استان کمتر بوده است. با این وجود، باید تلاش کنیم تا فشارهای اقتصادی که در جنوب کشور و بنادر مانند بندرعباس ایجاد شده، از طریق مرزهای شرق و مسیرهای ارتباطی با افغانستان و آسیای مرکزی جبران شود.

*