این شخص احتمالا بر پیکر رهبر انقلاب نماز می‌خواند

ابناک: در روز‌هایی که خبر آماده‌سازی مراسم بدرقه رهبر شهید انقلاب در شهر‌های تهران، قم و مشهد منتشر شده، یکی از پرسش‌هایی که در محافل خبری و حوزوی مطرح است این است: نماز بر پیکر مطهر ایشان را چه کسی اقامه خواهد کرد؟ مسئولان برگزاری مراسم تا کنون اعلام کرده‌اند که این نماز توسط یکی از مراجع تقلید خوانده خواهد شد، بی‌آنکه نام قطعی را رسماً اعلام کنند. اما در میان نام‌هایی که در گفت‌و‌گو‌های رسانه‌ای و حوزوی مطرح می‌شود، نام آیت‌الله جعفر سبحانی بیش از دیگران شنیده می‌شود؛ و این بی‌دلیل نیست.


اگر کارنامه چند سال اخیر آیت‌الله سبحانی را ورق بزنیم، نکته‌ای جلب توجه می‌کند: او در عمل به «امام نماز بزرگان قم» بدل شده است. هرگاه یکی از چهره‌های شاخص حوزه علمیه قم از دنیا رفته، این آیت الله سبحانی بوده که در آستان حرم حضرت معصومه (س) بر پیکرشان نماز خوانده است؛ از آیت‌الله محمد مؤمن، عضو فقهای شورای نگهبان و نماینده مردم قم در مجلس خبرگان رهبری، تا آیت‌الله ابراهیم جناتی، آیت‌الله شیخ عباس محفوظی از اعضای جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، همسر مرجع عالیقدر آیت‌الله شبیری زنجانی، و پیش‌تر آیت‌الله علی‌پناه اشتهاردی. این روند نشان می‌دهد که در سال‌های اخیر، نوعی عرف نانوشته در حوزه علمیه قم شکل گرفته که اقامه نماز بر پیکر بزرگان این شهر را به ایشان واگذار می‌کند؛ جایگاهی که ریشه در سابقه هفتادساله تدریس، اقدمیت در میان مراجع تقلید مقیم قم و احترامی دارد که نزد بدنه حوزه و مردم از آن برخوردار است.

طبیعی است که با شهادت رهبر انقلاب و برگزاری مراسم تشییع، همین سابقه باعث شده نام او در صدر گمانه‌زنی‌ها قرار بگیرد. با این همه، تا لحظه نگارش این گزارش، نام قطعی امام جماعت این نماز از سوی ستاد ملی برگزاری مراسم اعلام نشده و باید منتظر اطلاع‌رسانی رسمی ماند.

یک مقایسه تاریخی: نماز میت امام خمینی را چه کسی خواند؟
نگاهی به تاریخ معاصر حوزه نشان می‌دهد که اقامه نماز بر پیکر بنیان‌گذاران و رهبران نظام، همواره به یکی از مراجع تقلید ارشد سپرده شده است. در خرداد ۱۳۶۸، نماز بر پیکر امام خمینی (ره) را آیت‌الله سیدمحمدرضا گلپایگانی، از مراجع بزرگ آن دوران، در مصلای تهران اقامه کرد؛ انتخابی که با هماهنگی نزدیکان امام و با توجه به جایگاه علمی گلپایگانی صورت گرفت. این الگو، یعنی واگذاری چنین مسئولیتی به ارشدترین و باسابقه‌ترین مرجع در دسترس، همان سنتی است که امروز نام آیت الله سبحانی را در کانون توجه قرار داده است.

*