حذف رشته‌های هنری در دانشگاه چینی به بهانه هوش مصنوعی

تصمیم یک دانشگاه مطرح چینی برای حذف چند رشته هنری و علوم انسانی با استناد به گسترش سریع هوش مصنوعی، طی روزهای اخیر بحث گسترده‌ای را در فضای رسانه‌ای و شبکه‌های اجتماعی چین برانگیخته است؛ تصمیمی که بار دیگر آینده آموزش عالی و نسبت آن با فناوری‌های نوظهور را به موضوعی داغ در این کشور تبدیل کرده است.

به گزارش ایسنا، به نقل از Sixth Tone، ماجرا پس از اظهارات لیائو شیانگ‌ژونگ، رئیس دانشگاه ارتباطات چین مورد توجه گسترده قرار گرفت. او در جریان نشست سالانه موسوم به «دو اجلاس» اعلام کرد که دانشگاه ارتباطات چین برخی رشته‌های هنری در مقطع کارشناسی از جمله عکاسی و کمیک را کنار گذاشته، زیرا آینده متعلق به عصر «همکاری انسان و ماشین» خواهد بود. ویدئوی سخنان او به‌سرعت در شبکه اجتماعی ویبو منتشر شد و به یکی از پربحث‌ترین موضوعات روز تبدیل شد.

دانشگاه ارتباطات چین که از مهم‌ترین مراکز آموزش رسانه و هنر در این کشور به‌شمار می‌رود، در سال ۲۰۲۵ پنج رشته شامل عکاسی، کمیک، طراحی ارتباطات بصری، هنر رسانه‌های نو و طراحی مد را متوقف کرد. هم‌زمان این دانشگاه سه رشته جدید با محوریت فناوری راه‌اندازی کرده است: «هنر تصویربرداری هوشمند»، «مهندسی هوشمند دیداری-شنیداری» و «مهندسی هوشمند و طراحی خلاق ».

این تصمیم واکنش‌های متفاوتی در پی داشته است. برخی کاربران آن را اقدامی شتاب‌زده دانسته‌اند و معتقدند حذف رشته‌های هنری به بهانه هوش مصنوعی، نگاه افراطی به فناوری است. در مقابل، گروهی دیگر می‌گویند گسترش هوش مصنوعی دیر یا زود ساختار بسیاری از رشته‌های دانشگاهی را دگرگون خواهد کرد.

لیائو شیانگ‌ژونگ پس از بالا گرفتن انتقادها توضیح داد که این رشته‌ها به‌طور کامل حذف نشده‌اند، بلکه در قالب رشته‌های بزرگ‌تر ادغام شده‌اند. او درباره رشته عکاسی گفت در دنیای امروز که تقریبا هر فردی با تلفن همراه خود تولیدکننده محتوا و تصویر است، شکل سنتی آموزش عکاسی دیگر نمی‌تواند مانند گذشته به‌عنوان یک رشته مستقل ادامه پیدا کند؛ به همین دلیل این رشته در قالب «عکاسی و تولید فیلم و تلویزیون» بازتعریف شده است.

دانشگاه ارتباطات چین علاوه بر رشته‌های هنری، سه رشته علوم انسانی از جمله ترجمه، شش رشته اقتصاد و مدیریت و دو رشته مرتبط با علوم و مهندسی را نیز تعطیل کرده است. لیائو درباره رشته ترجمه گفته که این حوزه تا حد زیادی تحت تاثیر هوش مصنوعی قرار گرفته و ایجاد یک رشته چهارساله مستقل برای ترجمه در برخی زبان‌ها دیگر توجیه سابق را ندارد.

این تغییرات بخشی از روند گسترده‌تری در آموزش عالی چین است. در سال‌های اخیر دانشگاه‌هایی مانند دانشگاه جیلین، دانشگاه نرمال شرق چین و دانشگاه نانچانگ نیز برخی رشته‌های هنری مانند ادبیات نمایشی، گویندگی، کارگردانی و انیمیشن را متوقف کرده‌اند. هم‌زمان، دانشگاه‌های هنری بیشتری در چین به سمت ادغام هوش مصنوعی با آموزش هنر حرکت کرده‌اند؛ نشانه‌ای روشن از اینکه آینده آموزش هنر در این کشور با سرعت زیادی در حال بازتعریف شدن است.

*