روسیه در حال احیای مجدد پایگاه هوایی حمیمیم در سوریه است

روزنامه آمریکایی با استناد به تصاویر ماهواره‌ای و اطلاعات به ‌دست‌آمده از تحرکات دریایی گزارش داد، روسیه برای اولین بار پس از خروج «بشار اسد» از سوریه و روی کار آمدن دولت موقت، یک محموله نظامی جدید را به پایگاه هوایی حمیمیم در این کشور با هدف احیای «جای پای استراتژیک» خود ارسال کرده است.

به گزارش ایسنا، به نوشته روزنامه «وال استریت ژورنال»، این رویداد به‌وضوح حاکی از عزم کرملین برای حفظ نفوذ استراتژیک خود در سوریه و منطقه مدیترانه در ضمن تداوم استقرار دولت ابو محمد الجولانی (احمد الشرع)،‌ رئیس خودخوانده سوریه در دمشق است.

بر اساس گزارشی که روزنامه وال استریت ژورنال منتشر کرده، کشتی باری روسی «اسپارتا» که از سن پترزبورگ حرکت کرده بود، در اواخر ماه مه سال جاری در بندر طرطوس سوریه پهلو گرفته و محموله خود را تخلیه کرده است. این نخستین محموله تامین مجدد پایگاه هوایی حمیمیم از زمان استقرار دولت موقت الجولانی در دسامبر ۲۰۲۴ در دمشق که متعاقب خروج بشار اسد از سوریه در پی حملات گروه‌های شبه‌نظامی معارض به شهرهای بزرگ این کشور رخ داد، محسوب می‌شود.

مقام‌های آمریکایی و کارشناسان نظامی با استناد به تصاویر ماهواره‌ای، این عملیات لجستیکی را نشانه‌ای از تلاش گسترده مسکو برای حفظ «لنگرگاه نظامی» خود در سواحل مدیترانه ارزیابی می‌کنند. پایگاه حمیمیم و مرکز تاسیسات دریایی طرطوس برای روسیه از اهمیت حیاتی برخوردار هستند، چرا که تنها پایگاه‌های نظامی این کشور در خارج از مرزهای اتحاد جماهیر شوروی سابق به شمار می‌روند.

این گزارش اضافه می‌کند که به‌رغم خروج نسبی برخی تجهیزات در ماه‌های نخست پس از خروج بشار اسد از سوریه، مسکو هرگز قصد ترک کامل سوریه را نداشته و اکنون با ارسال این محموله، فاز جدیدی از بازسازی حضور نظامی خود را کلید زده است.

کارشناسان معتقدند که این تحرک نه‌تنها امنیت نظامی روسیه در منطقه را تضمین می‌کند، بلکه اهرم فشاری قدرتمند در مذاکرات آتی با حاکمان کنونی سوریه برای کسب امتیازات اقتصادی در اختیار کرملین قرار می‌دهد.

پایگاه هوایی حمیمیم و پایگاه دریایی طرطوس اجزای حیاتی حضور نظامی روسیه در سطح جهان به شمار می‌روند و دولت و نیروهای مسلح روسیه از این پایگاه‌ها به عنوان سکوی اجرای عملیات در مناطق دورتر و دسترسی نظامی به دریای مدیترانه استفاده کرده‌اند.

طبق این گزارش، هر چند روسیه پس از سقوط بشار اسد نیروی دریایی خود و بسیاری از دیگر نیروهایش را از سوریه بیرون کشید اما حفظ پایگاه‌هایش در این کشور را در اولویت قرار داد.

الجولانی، رئیس‌ خودخوانده سوریه، که پیشتر رهبری شورشیان در جنگ با بشار اسد و روس‌ها را بر عهده داشت به مذاکره با مسکو بر سر سرنوشت این پایگاه‌ها ادامه داد. الجولانی از زمان به دست گرفتن قدرت، هم با روسیه و هم با غرب روابطی را برقرار کرده است؛ او سال گذشته به عنوان بخشی از کارزاری برای جلب پذیرش بین‌المللی دولت خود، به واشنگتن و مسکو سفر کرد.

روسیه نیز از سوی خود گندم و نفت را به دولت موقت سوریه فروخته و بدین ترتیب به اقتصاد سوریه که پس از سال‌ها تحریم و جنگ همچنان در تنگناست، کمک کرده است.

روسیه و مقام‌های کنونی سوریه در زمینه نظارت بر تهدیدهای امنیتی نیز منافع مشترکی دارند. در حالی که بشار اسد و خانواده‌اش و بسیاری از وفاداران به نظام قبلی سوریه اکنون در روسیه تبعید هستند، بسیاری از شبه‌نظامیان چچنی و دیگر شبه‌نظامیان برآمده از مناطق روسیه و شوروی سابق پس از پیوستن به گروه‌های شبه‌نظامی در غرب آسیا اکنون در سوریه حضور دارند.

در این گزارش به نقل از یکی از مقام‌های آگاه به ارزیابی‌های اطلاعاتی آمریکا آمده است که صدها پرسنل روسی همچنان در سوریه باقی مانده‌اند.

این در حالی است که کشتی باری «اسپارتا» و مالک آن یعنی شرکت SC South LLC و شرکت مادر آن یعنی Oboronlogistics LLC که فعالیت اصلی خود را لجستیک برای وزارت دفاع روسیه اعلام کرده، مورد تحریم وزارت خزانه‌داری آمریکا قرار دارند.

تصویری از شرکت تصویربرداری ماهوارهای تجاری «ونتور» این کشتی را در سن‌پترزبورگ هنگام بارگیری، پیش از حرکت به دور اروپا به سمت مدیترانه نشان داده و تصویر ماهواره‌ای دیگری از شرکت پلنت لبز، این کشتی را در ۱۱ مه در بندر طرطوس سوریه نشان می‌دهد. این تصویر همچنین کشتی‌های پشتیبانی مورد استفاده نیروی دریایی روسیه را در بندر نشان می‌دهد.

پس از سقوط بشار اسد، جو بایدن، رئیس جمهور پیشین آمریکا، لغو تحریم‌های آمریکا علیه سوریه را به خروج پایگاه‌های روسیه از این کشور مشروط کرد. دولت ترامپ از این شرط عقب‌نشینی کرد و ترامپ بعدا دستور لغو بدون قید و شرط تحریم‌های سوریه را صادر کرد.

*