رازهای فاش نشده از گفتگوی پرتنش ترامپ با نتانیاهو

عصر ایران: به گفته دو مقام آمریکایی و یک منبع آگاه که در جریان این تماس قرار گرفته‌اند، دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، روز دوشنبه در گفت‌وگویی تلفنی و با لحنی بسیار تند، بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، را به دلیل تشدید تنش‌ها در لبنان مورد سرزنش قرار داد.

وب سایت آمریکایی آکسیوس نوشت: ایران پیش‌تر در روز دوشنبه هشدار داده بود که اقدامات اسرائیل در لبنان می‌تواند مذاکرات هسته‌ای با آمریکا را به شکست بکشاند. منابع آگاه می‌گویند ترامپ در این تماس، نتانیاهو را «دیوانه» توصیف کرده و او را به ناسپاسی متهم کرده است. همچنین گفته می‌شود رئیس‌جمهور آمریکا مانع اجرای طرح اسرائیل برای حمله به بیروت شده است.

پشت پرده ماجرا
یکی از مقام‌های آمریکایی گفته است ترامپ به نتانیاهو هشدار داده که عملی کردن تهدید حمله به پایتخت لبنان، بیش از پیش اسرائیل را در سطح جهانی منزوی خواهد کرد.

دو منبع دیگر نیز گفته‌اند ترامپ در جریان این تماس مدعی شده که او نقش مهمی در جلوگیری از زندانی شدن نتانیاهو داشته است؛ اشاره‌ای به حمایت‌هایش از نخست‌وزیر اسرائیل در پرونده‌های فساد مالی او.

یکی از مقام‌های آمریکایی در توصیف سخنان ترامپ به نتانیاهو گفته است: «داری چه غلطی می کنی. اگر من نبودم الان در زندان بودی. دارم نجاتت می‌دهم. حالا همه از تو متنفرند. به خاطر این اتفاقات، همه از اسرائیل هم متنفر شده‌اند.»

منبع دیگری که از جزئیات تماس مطلع بوده، گفته است ترامپ به‌شدت عصبانی بوده و در بخشی از مکالمه فریاد زده است: «داری چه کار می‌کنی؟»

جزئیات بیشتر
اسرائیل علاوه بر تهدید به حمله به بیروت، دامنه عملیات زمینی خود در جنوب لبنان را نیز گسترش داده است که ترامپ این را به گفته منبع آکسیوس زیاده روی دانسته است.

یک مقام آمریکایی دیگر گفته ترامپ از کشته شدن شمار زیادی از غیرنظامیان در لبنان نگران بوده و با این رویکرد اسرائیل که برای هدف قرار دادن یک فرمانده حزب‌الله، ساختمان‌های کامل را تخریب می‌کند، مخالفت کرده است.

وضعیت کنونی
یک مقام اسرائیلی به آکسیوس گفته است اسرائیل فعلا دیگر قصد حمله به اهداف حزب‌الله در بیروت را ندارد.

میان خطوط
ترامپ و نتانیاهو در گذشته نیز چندین تماس پرتنش داشته‌اند، اما با وجود اختلاف‌ها، در موضوعاتی مانند ایران همکاری نزدیکی را حفظ کرده‌اند. یکی از مقام‌ها گفته این تماس، یکی از بدترین گفت‌وگوهای میان دو طرف از زمان بازگشت ترامپ به کاخ سفید بوده است.

به نظر می‌رسد خشم ترامپ عمدتا از این نگرانی ناشی می‌شد که تشدید تنش‌ها در لبنان از سوی نتانیاهو، مذاکرات دولت آمریکا با ایران را به بن‌بست بکشاند.

ترامپ پس از این تماس در شبکه اجتماعی «تروث سوشال» نوشت که مذاکرات با ایران «با سرعت زیادی در حال ادامه یافتن است.»

واکنش اسرائیل
نتانیاهو پس از این تماس در بیانیه‌ای اعلام کرد که به ترامپ گفته است اگر حزب‌الله حملات خود علیه اسرائیل را متوقف نکند، اسرائیل اهدافی را در بیروت هدف قرار خواهد داد و در عین حال عملیات نظامی خود در جنوب لبنان را ادامه می‌دهد.

او تأکید کرد: «موضع ما تغییری نکرده است.»

با این حال، مقام آمریکایی دیگری مدعی شده واقعیت ماجرا متفاوت بوده و ترامپ در این تماس کاملاً دست بالا را داشته است. به گفته او، نتانیاهو در پایان گفت‌وگو گفته است: «باشه، باشه؛ فقط مطمئن شوید همه چیز مدیریت می‌شود.»

دفتر نخست‌وزیری اسرائیل تاکنون به درخواست رسانه‌ها برای اظهار نظر درباره این گزارش پاسخ نداده است.

آنچه باید زیر نظر داشت
به گفته منابع آگاه، پیش‌نویس تفاهم‌نامه‌ای که آمریکا و ایران در حال مذاکره بر سر آن هستند، شامل بندی برای پایان دادن به درگیری‌ها در لبنان است. همین موضوع نیز پیش‌تر زمینه‌ساز یک تماس پرتنش دیگر میان ترامپ و نتانیاهو شده بود.

در همین باره مهدی تدینی (نویسنده و پژوهشگر) نوشت:
من البته به این دست گزارش‌های اکسیوس با بدبینی نگاه می‌کنم. اکسیوس قبلاً هم از این دعواها تعریف کرده، اما بعدش طوری شده که با آن دعوا تناقض داشته. قسمت باورپذیر قضیه این است که نتانیاهو نخواهد بخشی از چارچوب توافق آمریکا باشه و همچنین با گسترش درگیری توافق را خراب کند. حالا گفتن اینکه در سر ترامپ دقیقا چه می‌گذرد، آسان نیست. آیا واقعاً دنبال توافق است یا الان نمی‌خواهد اوضاع از دستش خارج شود؟ اختلافش با نتانیاهو راهبردی است یا تاکتیکی؟ به نظرم جواب روشنی برای این پرسش‌ها نداریم.

این محتمل است که ترامپ فعلاً دنبال یک توافق کلی باشد. اما خودش هم می‌داند گفتگوهای بعد آسان نیست. مذاکره‌کنندگان و تصمیم‌گیران ایرانی حق دارند در دلشان یا حتی بلند به ترامپ بگویند: "چیزی که در جنگ به دست نیاوردی، محاله با مذاکره به دست بیاری! اگر نمی‌پذیری، حاضریم باز بجنگیم!"

یا ترامپ برنامه‌ریزی مشخصی در ذهن دارد یا دارد بدون برنامه ایستگاه به ایستگاه پیش می‌رود. برای هر دو فرض نشانه‌هایی وجود داره.

نتیجه‌گیری نهایی اینکه، بله! احتمال و امکان اختلاف بین ترامپ و نتانیاهو وجود دارد، چون برای نتانیاهو ایران مهم‌ترین مسئله‌ست، برای ترامپ یکی از چندین مسئله‌ست. نتانیاهو نیازی ندارد به هیچ‌کس جواب پس بدهد و مراعات کشور خاصی را بکند، ترامپ باید به دوجین کشور بزرگ و کوچیک جواب بدهد. درگیری با ایران خطر سیاسی برای نتانیاهو ندارد، اما برای ترامپ دارد. مشکل ترامپ با ج.ا عمدتاً مسئله هسته‌ای است و ایجاد توافقی بهتر از برجام، اما درگیری اسرائیل و جمهوری اسلامی یک جنگ ماهوی و وجودیه.

*