چرا سرطان در میانسالی خطرناک‌تر از پیری است؟

بررسی جدید پژوهشگران آمریکایی نشان می‌دهد که ملانوما ممکن است در میانسالی خطرناک‌تر باشد، زیرا سرطان برای مدت کوتاهی بر سیستم ایمنی بدن برتری پیدا می‌کند و سپس در سنین بسیار بالا دوباره این برتری را از دست می‌دهد.

به گزارش ایسنا، سرطان با افزایش سن شایع‌تر می‌شود و درمان آن در بزرگسالان مسن‌تر اغلب دشوارتر است. با وجود این، بیشتر پژوهش‌های سرطان روی موش‌ها این واقعیت را منعکس نمی‌کنند. کمتر از ۱۰ درصد از آزمایش‌های انجام‌شده روی موش‌ها از حیوانات مسن استفاده می‌کنند و پژوهشگران معمولاً به موش‌هایی تقریباً معادل انسان‌ها در اوایل دهه ۲۰ زندگی متکی هستند.

به نقل از ساینس‌دیلی، این شکاف می‌تواند توضیح دهد چرا بسیاری از درمان‌های سرطان که عملکرد خوبی در بررسی‌های آزمایشگاهی دارند، در نهایت در آزمایش‌های بالینی انسانی شکست می‌خورند.

یافته‌های جدید «مرکز سرطان فاکس چیس»(Fox Chase Cancer Center) که در نشست سالانه انجمن پژوهش سرطان آمریکا ارائه شد، نشان می‌دهد که ملانوما در طول فرآیند پیری به یک شکل رفتار نمی‌کند. پژوهشگران دریافتند که گسترش سرطان در موش‌های جوان در کمترین حد خود بود، در موش‌های میانسال به بالاترین سطح خود رسید و سپس در موش‌های بسیار پیر دوباره کاهش یافت.

دکتر «میچل فین»(Mitchell Fane)، پژوهشگر ارشد این پروژه گفت: بیشتر آزمایش‌ها روی موش‌های بسیار جوان انجام می‌شوند که سیستم ایمنی سالم و کاملی دارند. شخصی‌سازی مراقبت در حال حاضر برای شخص جوانی که قرار نیست سمیت زیادی را تجربه کند، آسان است. درک چگونگی تأثیر درمان‌ها بر بیماران مسن‌تر، گزینه‌های درمانی بیشتر و بهتری را در اختیار ما قرار می‌دهد.

پژوهشگران معتقدند یک گروه ویژه از سلول‌های ایمنی که به عنوان «سلول‌های T گاما دلتا» شناخته می‌شوند، ممکن است به توضیح این الگوی شگفت‌انگیز کمک کنند. این سلول‌ها به عنوان یک سیستم دفاعی اولیه ظاهر می‌شوند و به جلوگیری از گسترش سرطان در سراسر بدن کمک می‌کنند. موش‌های جوان و موش‌های بسیار پیر، سطح بالاتری از این سلول‌های ایمنی محافظ داشتند و تومورهای آنها بیشتر احتمال داشت که خفته باقی بمانند یا با شدت کمتری گسترش یابند.

موش‌های میانسال داستان متفاوتی داشتند. آنها تعداد کمتری از سلول‌های T گاما دلتا را داشتند و احتمال گسترش ملانوما به اندام‌هایی مانند ریه‌ها و کبد در آنها بیشتر بود.

همچنین، این گروه پژوهشی دریافتند که با افزایش سن حیوانات، سلول‌های ملانوما می‌توانند سیستم ایمنی را به طور فعال تضعیف کنند. سرطان در موش‌های میانسال، مولکول‌هایی را آزاد کرد که سلول‌های T گاما دلتا را سرکوب می‌کردند یا از کار می‌انداختند. با ضعیف شدن این دفاع‌ها، سلول‌های سرطانی که قبلاً خفته بودند، توانستند فعال شوند و با شدت بیشتری گسترش یابند.

آزمایش‌های بیشتر، اهمیت این سلول‌های ایمنی را تقویت کردند. هنگامی که پژوهشگران سلول‌های T گاما دلتا را از موش‌های جوان و بسیار پیر حذف کردند، گسترش ملانوما به طور قابل توجهی افزایش یافت. برعکس، مسدود کردن سیگنال‌هایی که فعالیت ایمنی را سرکوب می‌کنند، محافظت را بازیابی کرد و گسترش سرطان را در موش‌های میانسال کاهش داد، اما این اثر در گروه‌های جوان‌تر یا مسن‌تر مشاهده نشد.

یکی از دلایلی که آزمایش روی موش‌های پیر زیاد رایج نیست، جنبه عملی دارد. موش‌های جوان راحت‌تر و ارزان‌تر به دست می‌آیند، اما موش‌های پیر به مراقبت و پرورش طولانی‌مدت نیاز دارند. پژوهشگران معمولاً باید ۱۸ تا ۲۴ ماه صبر کنند تا موش‌ها به سنی برسند که برای تحقیقات پیری مناسب باشند.

فین و همکارش «یاش چابرا»(Yash Chabra) برای پرداختن به این چالش، به ایجاد یک مرکز آزمایش موش‌های پیر در مرکز سرطان فاکس چیس کمک کردند. هدف این است که مدل‌های حیوانی مسن‌تر بیشتر قابل دسترس‌ باشند و دانشمندان تشویق شوند تا آزمایش کنند که آیا یافته‌های آنها درباره مراحل متفاوت زندگی صدق می‌کند. فین گفت: اکنون ما مرکزی با موش‌های پیر داریم که موانع هزینه و زمان تحقیقات پیری را کاهش می‌دهد. این به ما امکان می‌دهد تا به همکارانمان بگوییم «مدل شما جالب است. چرا آن را روی موش‌های پیر آزمایش نمی‌کنید؟»

درک چگونگی تأثیر پیری بر سرطان می‌تواند به ابداع درمان‌های مؤثرتری برای افراد مسن کمک کند. آزمایشگاه فین به‌ویژه به این موضوع علاقه‌مند است که رابطه بین سن و سرطان ظاهراً از یک خط مستقیم ساده پیروی نمی‌کند.

فین گفت: اگرچه خطر ابتلا به سرطان با افزایش سن افراد به طور پیوسته بالا می‌رود، اما پس از ۸۰ تا ۸۵ سالگی به طور ناگهانی کاهش می‌یابد. ما می‌خواهیم این مکانیسم را توضیح دهیم که چرا بیماران بسیار مسن کمتر به سرطان مبتلا می‌شوند، اما بیماران میانسال بیشتر به سرطان مبتلا می‌شوند.

یافته‌های جدید نشان می‌دهد که تغییرات سیستم ایمنی در طول پیری ممکن است نقش مهمی را در تعیین زمان شیوع سرطان داشته باشد. همچنین، این یافته‌ها بر اهمیت گنجاندن حیوانات مسن‌تر در تحقیقات سرطان تأکید دارند تا وضعیت افراد مبتلا به این بیماری را بهتر منعکس کنند.

این پژوهش در مجله «Cancer Research» به چاپ رسید.

*