کلید گمشده سلامت قلب کشف شد!

فرارو: به گفته متخصصان تنظیم ساعت خواب و پایبندی به یک برنامه منظم شبانه، می‌تواند به اندازه رژیم غذایی و ورزش در کاهش خطر بیماری‌های قلبی‌عروقی اهمیت داشته باشد.

به نقل از تودی، اینکه خواب کافی برای حفظ سلامت بدن ضروری است حقیقتی پذیرفته شده است، اما تحقیقات جدید نشان می‌دهد تنها «مدت» خواب اهمیت ندارد. بلکه «زمان» خوابیدن نیز می‌تواند نقش مهمی در سلامت قلب ایفا کند. پژوهشگران می‌گویند رفتن به رختخواب در ساعت‌های خیلی دیر یا حتی خیلی زود، ممکن است با افزایش خطر ابتلا به بیماری‌های قلبی‌عروقی مرتبط باشد.

انجمن قلب آمریکا خواب کافی را یکی از ارکان اصلی سلامت قلب معرفی کرده و آن را در فهرست «هشت اصل ضروری زندگی سالم» قرار داده است. بر اساس توصیه این نهاد، بزرگسالان باید هر شب بین ۷ تا ۹ ساعت بخوابند. خواب کافی می‌تواند به بهبود خلق‌وخو، تقویت سیستم ایمنی و ترمیم سلول‌ها، بافت‌ها و رگ‌های خونی کمک کند.


پزشکان می‌گویند هنگام خواب، بدن وارد مرحله‌ای از استراحت و بازسازی می‌شود که آثار مثبتی بر فشار خون، دیابت و چاقی دارد؛ سه عاملی که ارتباط مستقیمی با بیماری‌های قلبی دارند. با این حال، اکنون دانشمندان به این نتیجه رسیده‌اند که ساعت خواب نیز ممکن است به همان اندازه مهم باشد.

بهترین زمان خواب برای سلامت قلب
پژوهشی پزشکی تازگی به چاپ رسیده است، نشان داده است خوابیدن بین ساعت ۱۰ تا ۱۱ شب می‌تواند بهترین بازه زمانی برای سلامت قلب باشد. در این بازه، احتمال بروز بیماری‌های قلبی‌عروقی کمتر از سایر ساعت‌ها گزارش شده است.

پژوهشگران معتقدند این بازه زمانی نه بیش از حد زود است و نه خیلی دیر؛ موضوعی که ظاهراً با تنظیم ساعت زیستی بدن ارتباط دارد. دیوید پلنز، عصب‌شناس و یکی از نویسندگان این پژوهش، می‌گوید: «نتایج مطالعه نشان می‌دهد خوابیدن خیلی زود یا خیلی دیر ممکن است ریتم طبیعی بدن را مختل کند و در نتیجه پیامدهای منفی برای سلامت قلب داشته باشد.»

این تحقیق بر پایه داده‌های بیش از ۸۸ هزار بزرگسال انجام شده است. شرکت‌کنندگان به مدت یک هفته از مچ‌بندهای هوشمندی استفاده کردند که زمان به خواب رفتن آن‌ها را ثبت می‌کرد. سپس پژوهشگران حدود شش سال وضعیت سلامت این افراد را پیگیری کردند تا مشخص شود چه تعداد از آن‌ها دچار مشکلات قلبی شده‌اند.

نتایج نشان داد افرادی که معمولاً بین ساعت ۱۱ تا ۱۱:۵۹ شب به خواب می‌رفتند، ۱۲ درصد در معرض ابتلا به بیماری قلبی قرار داشتند. این خطر در افرادی که بعد از نیمه‌شب می‌خوابیدند، به ۲۵ درصد افزایش پیدا می‌کرد. اما نکته جالب اینجاست که خوابیدن پیش از ساعت ۱۰ شب نیز با افزایش خطر همراه بود. بر اساس یافته‌های این مطالعه، افرادی که خیلی زود به رختخواب می‌رفتند، ۲۴ درصد بیشتر در معرض بیماری‌های قلبی قرار داشتند.

چرا زمان خواب اهمیت دارد؟
پژوهشگران می‌گویند «زمان‌بندی خواب» اکنون به‌عنوان یکی از عوامل خطر بالقوه برای بیماری‌های قلبی مطرح شده است. به گفته آن‌ها، خطرناک‌ترین زمان برای خوابیدن، پس از نیمه‌شب است؛ زیرا ممکن است باعث شود فرد نور صبحگاهی کمتری دریافت کند.

نور طبیعی صبح نقش مهمی در تنظیم ساعت زیستی بدن دارد. اگر این چرخه طبیعی به هم بخورد، عملکرد سیستم‌های مختلف بدن، از جمله سیستم قلبی‌عروقی، ممکن است دچار اختلال شود.

این مطالعه همچنین نشان داد تأثیر منفی خواب دیرهنگام در زنان بیشتر از مردان است. دکتر رکسانا مهران، متخصص قلب و عروق در دانشکده پزشکی مانت سینای نیویورک، می‌گوید این یافته بسیار جالب توجه است و می‌تواند به درک بهتر عوامل مؤثر بر بیماری‌های قلبی در زنان کمک کند.

او تأکید کرد هنوز نمی‌توان گفت دیر خوابیدن مستقیماً باعث بیماری قلبی می‌شود، زیرا این تحقیق تنها وجود یک ارتباط آماری را نشان داده و رابطه علت و معلولی را ثابت نکرده است. با این حال، نتایج به اندازه‌ای مهم هستند که متخصصان خواب و قلب نسبت به بی‌نظمی در برنامه خواب هشدار دهند.

چگونه عادت خواب سالم‌تری داشته باشیم؟
متخصصان خواب توصیه می‌کنند افراد حتی در روزهای تعطیل نیز برنامه خواب منظم خود را حفظ کنند. تغییر شدید ساعت خواب در آخر هفته‌ها می‌تواند ساعت زیستی بدن را مختل کند. پزشکان همچنین توصیه می‌کنند از عادت‌هایی که خواب شبانه را بر هم می‌زنند، پرهیز شود. دکتر سانجی بوجراج، متخصص قلب در کالیفرنیا، می‌گوید رفتارهای عصرگاهی می‌توانند نقش مهمی در سلامت قلب داشته باشند.

او شخصاً بعد از ساعت ۷ عصر از انجام فعالیت‌هایی که خواب را مختل می‌کند، خودداری می‌کند؛ از جمله غذا خوردن دیرهنگام، ورزش شدید و حتی تماشای برنامه‌های تلویزیونی پراسترس یا گفت‌وگوهای تنش‌زا.

کارشناسان می‌گویند ایجاد یک روتین آرامش‌بخش پیش از خواب، خاموش کردن وسایل الکترونیکی، کاهش نور محیط و خوابیدن در ساعت ثابت، از ساده‌ترین اقداماتی است که می‌تواند کیفیت خواب و در نتیجه سلامت قلب را بهبود ببخشد.

در شرایطی که بیماری‌های قلبی همچنان یکی از مهم‌ترین دلایل مرگ‌ومیر در جهان هستند، به نظر می‌رسد حتی تغییرات کوچک در سبک زندگی، مانند تنظیم ساعت خواب، می‌تواند تأثیر قابل توجهی بر سلامت بلندمدت افراد داشته باشد.

*