آغاز غربالگری سلامت روانِ مردم

مدیرکل دفتر امور مشاوره و روانشناختی سازمان بهزیستی کشور با اعلام آغاز اجرای «طرح ملی سنجش سلامت روان» ویژه عموم افراد بالای ۱۸ سال، از فراهم شدن امکان غربالگری رایگان اختلال استرس پس از سانحه ناشی از جنگ برای همه مردم خبر داد و گفت: این طرح با هدف شناسایی زودهنگام آسیب‌های روانی پس از جنگ و ارائه خدمات حمایتی و مشاوره‌ای در سراسر کشور در حال اجراست.

ابراهیم غفاری در گفت‌وگو با ایسنا، در تشریح جزئیات این طرح اظهار کرد: یکی از مشکلات مهم در حوزه آسیب‌های روانی ناشی از جنگ، انتقال بین‌نسلی این اختلالات است؛ یعنی اگر فرد درمان نشود، این آسیب می‌تواند به فرزندان و نسل‌های بعد منتقل شود. به همین دلیل، مداخلات روانشناختی در این مرحله اهمیت بسیار زیادی دارد. از همین رو، اجرای این برنامه از ابتدای خردادماه آغاز و تا ۳۱ خرداد ادامه خواهد داشت، اما در صورت استقبال عمومی، احتمال تمدید آن برای چند روز دیگر نیز وجود دارد.

وی با بیان اینکه هدف اصلی این طرح، شناسایی زودهنگام و مداخله سریع در حوزه آسیب‌های روانی ناشی از جنگ است، افزود: سازمان بهزیستی با اجرای این طرح به دنبال شناسایی افرادی است که در جنگ اخیر دچار اختلال استرس پس از سانحه شده‌اند. چراکه معمولاً غربالگری‌های پساجنگ پس از گذشت مدتی انجام می‌شود، اما این‌بار برای نخستین‌بار در کشور، غربالگری و مداخله زودهنگام را در سطح ملی برای افراد ۱۸ سال به بالا، اجرا می‌کنیم که اقدامی بسیار ارزشمند و ملی محسوب می‌شود.

مدیرکل دفتر امور مشاوره و روانشناختی سازمان بهزیستی کشور افزود: این طرح با همکاری سازمان نظام روانشناسی، انجمن روانشناسی ایران، وزارت ورزش و جوانان، کمیته امداد، بنیاد شهید و سایر دستگاه‌های مرتبط اجرا می‌شود و هماهنگی‌های لازم نیز با نهادهای مختلف از جمله آموزش و پرورش برای ارائه خدمات و تقسیم کار صورت گرفته است.

غفاری درباره نحوه مشارکت مردم در این غربالگری توضیح داد: لینک شرکت در طرح از طریق تبلیغات و فضای مجازی در اختیار مردم قرار گرفته و تلاش داریم از طریق پیامک نیز اطلاع‌رسانی انجام شود که لینک ورود به آدرس https://behzisti.porsline.ir/s/PSY-Screen است.

غفاری ادامه داد: در مرحله نخست، شرکت‌کنندگان به یک پرسشنامه ۹ سوالی پاسخ می‌دهند. اگر نمره فرد در حد انتظار باشد، از فرایند خارج می‌شود، اما افرادی که نمره متوسط و بالاتر کسب کنند وارد مرحله دوم خواهند شد. در مرحله دوم، پرسشنامه‌ای ۲۰ سوالی برای سنجش اختلال استرس پس از سانحه در اختیار افراد قرار می‌گیرد و سامانه نیز همزمان نتیجه اولیه را به فرد اعلام می‌کند.

وی گفت: اگر فرد در سطح کم‌خطر قرار بگیرد، به او توصیه می‌شود در صورت نیاز از طریق خط ۱۴۸۰ مشاوره دریافت کند و ضرورتی برای مراجعه حضوری وجود ندارد. اگر در سطح متوسط باشد، بسته‌های آموزشی در اختیارش قرار می‌گیرد و در صورت تمایل می‌تواند با ثبت شماره تلفن همراه، در کلاس‌های آنلاین آموزشی شرکت کند. افرادی که در سطح پرخطر قرار بگیرند، پیامی در سامانه دریافت می‌کنند که در صورت تمایل می‌توانند شماره همراه خود را ثبت کنند تا از خدمات مراکز منتخب سازمان بهره‌مند شوند. البته اگر فرد نخواهد از خدمات سازمان استفاده کند، می‌تواند با اطلاع از وضعیت خود، به هر مرکز مشاوره‌ای که مدنظرش باشد مراجعه کند.

وی تاکید کرد: افرادی که شماره تماس خود را ثبت کنند، توسط کارشناسان سازمان تماس گرفته شده و برای دریافت خدمات تخصصی هدایت و راهنمایی می‌شوند.

مدیرکل دفتر امور مشاوره و روانشناختی سازمان بهزیستی کشور با اشاره به اینکه این طرح صرفاً بر سنجش اختلال استرس پس از سانحه متمرکز است، تصریح کرد: در این طرح سایر اختلالات روانشناختی مورد سنجش قرار نمی‌گیرد و تمرکز تنها بر شناسایی PTSD است.

غفاری درباره برآوردهای اولیه سازمان از میزان آسیب‌های روانی ناشی از جنگ نیز گفت: پیش‌بینی می‌شود که بیش از ۲۰ درصد افراد ممکن است دچار اختلال اضطراب پس از جنگ شوند. همچنین برآورد ما این است که حدود ۵۰ درصد افرادی که دچار آسیب شده‌اند، برای دریافت خدمات به سازمان مراجعه کنند یا درخواست خدمت داشته باشند. تمام تلاش ریاست سازمان و وزیر رفاه این است که خدمات مورد نیاز متقاضیان به‌صورت رایگان در اختیار قرار گیرد.

غفاری در پاسخ به پرسشی درباره ظرفیت ارائه خدمات نیز اظهار کرد: تمام تلاش ما این است که همه افرادی که متقاضی دریافت خدمات هستند، بتوانند از خدمات رایگان بهره‌مند شوند. این غربالگری برای عموم مردم بالای ۱۸ سال طراحی شده و هیچ محدودیتی برای شرکت در آن وجود ندارد. افراد تنها با صرف حدود پنج دقیقه زمان می‌توانند در این طرح شرکت کنند.

مدیرکل دفتر امور مشاوره و روانشناختی سازمان بهزیستی کشور با تاکید بر محرمانه بودن اطلاعات افراد گفت: در این سامانه هیچ اطلاعات هویتی مانند نام، نام خانوادگی یا کد ملی دریافت نمی‌شود و تنها در صورتی که فرد مایل به دریافت خدمات باشد، شماره تماس خود را ثبت می‌کند تا کارشناسان سازمان بعداً با او تماس بگیرند. بنابراین مردم نگرانی بابت محرمانگی اطلاعات نداشته باشند.

وی افزود: این خدمت کاملاً رایگان است و افراد بلافاصله پس از تکمیل پرسشنامه می‌توانند نتیجه ارزیابی وضعیت روانی خود را مشاهده کنند.

وی از مردم خواست سلامت روان خود را جدی بگیرند و اعلام کرد: تا این لحظه بیش از ۱۰ هزار نفر وارد سامانه شده‌اند و در غربالگری شرکت کرده‌اند.

*