تجدیدپذیرها از چشم افتادند؟

سرمایه‌گذاری جهانی در تولید انرژی پاک تحت تاثیر تغییرات سیاسی و اقتصادی، از اوج خود در سال ۲۰۲۳، به میزان ۴۲ درصد کاهش یافت و در سال ۲۰۲۵، به ۱۵۵ میلیارد دلار رسید.

به گزارش ایسنا، دو اقتصاد بزرگ جهان، آمریکا و چین، هر دو به دلایل بسیار متفاوتی، عمدتا در حال کاهش سرمایه‌گذاری در تولید انرژی پاک هستند. در چین، کاهش سرمایه‌گذاری از سطوح اوج در سال ۲۰۲۳، نشان‌دهنده اصلاح بازار پس از سال‌ها عرضه بیش از حد و کندی رشد اقتصادی است. در آمریکا، این روند به عنوان بازتابی از تغییر اولویت‌های سیاست‌گذاری و واکنش بخش خصوصی به عدم قطعیت سیاسی در دوران ترامپ است. نتیجه، کاهش سرمایه‌گذاری در تولید انرژی پاک در سطح جهانی در زمانی است که تنوع‌بخشی به انرژی و کربن‌زدایی هرگز تا این حد ضروری نبوده است.

چرخش سیاسی آمریکا و عقب‌نشینی چین

گزارش جدید گروه رودیوم نشان می‌دهد که در سطح جهانی، سرمایه‌گذاری در تولید فناوری پاک از زمان اوج خود در سال ۲۰۲۳، به میزان ۴۲ درصد کاهش یافته و در سال ۲۰۲۵، به ۱۵۵ میلیارد دلار رسیده است. چین به تنهایی از زمان ولخرجی‌های دیوانه‌وار در سال ۲۰۲۳ که به اندازه کل جهان در سال ۲۰۲۲، انرژی خورشیدی برنامه‌ریزی کرده بود، ۷۰ درصد کاهش در سطح سرمایه‌گذاری خود داشته است. در حالی که بخش عمده‌ای از این کاهش، اصلاح طبیعی عرضه بیش از حد قبلی به دلیل مشوق‌های عمده دولتی است، کاهش سرعت چین همچنین واکنشی به چرخش سیاسی آمریکا و دور شدن از انرژی پاک، به ویژه انرژی بادی و خورشیدی است.

طبق گزارش خبرگزاری غیرحزبی سمافور، «شرکت‌های چینی در بخش سبز سال گذشته تقریبا ۲.۸ میلیارد دلار از پروژه‌های تولیدی برنامه‌ریزی شده در آمریکا را لغو کردند و همزمان، بیش از نیمی از سرمایه‌گذاری‌های پیشنهادی لغو، متوقف یا به تاخیر افتادند.» این عقب‌نشینی در پاسخ مستقیم به تغییر سیاست در دولت ترامپ، به ویژه لغو قانون کاهش تورم دوران بایدن، لغو بسیاری از مشوق‌های مالیاتی انرژی پاک و تعرفه‌های اعمال شده بر زنجیره‌های تامین انرژی پاک، به ویژه آنهایی که از چین می‌آیند، صورت گرفت.

حرکت آمریکا و چین در دو مسیر متفاوت

در روندهای مشابه هزینه‌های انرژی پاک که در آمریکا و چین در حال وقوع است. در حالی که چین اکنون حرکت در زمینه انرژی پاک را آهسته است، این کشور به هیچ وجه از انرژی پاک دوری نمی‌کند. چین به طور واضح می‌خواهد به اولین دولت برقی جهان تبدیل شود، در حالی که آمریکا تحت هدایت دولت ترامپ به عنوان یک دولت نفتی در حال پیشروی است.

اما در حالی که بزرگترین اقتصادهای جهان به طور عمده هزینه‌های خود را برای تولید انرژی پاک کاهش می‌دهند، بسیاری از کشورها بیش از هر زمان دیگری در حال سرمایه‌گذاری در انرژی پاک هستند. در واقع، بحران انرژی ناشی از تجاوز آمریکایی صهیونی به ایران، رونق انرژی پاک را در بسیاری از کشورها، به ویژه در اقتصادهای نوظهور، به پیش می‌برد. با افزایش قیمت نفت و گاز، بسیاری از کشورها به دنبال انرژی بادی و خورشیدی داخلی برای تامین انرژی ارزان‌تر و قابل اعتمادتر هستند.

بنابراین، در حالی که روند کلی جهانی در تولید انرژی پاک در حال کند شدن است، تصویر کلی بسیار ظریف‌تر است. در برخی از اقتصادها، البته اقتصادهای کوچک‌تر و کم‌قدرت‌تر، تولید انرژی پاک هرگز قوی‌تر از این نبوده است. در برخی دیگر، ماهیت هزینه‌های انرژی پاک به سادگی از تولید به سمت زیرساخت‌ها در حال تغییر است.

بر اساس گزارش اویل پرایس، با این حال، به طور کلی، این روندهای متفاوت، این واقعیت را نشان می‌دهند که چشم‌انداز فعلی انرژی پاک در سطح جهانی بسیار بی‌ثبات است. عدم قطعیت در مورد عوامل اقتصادی و سیاسی، علاقه سرمایه‌گذاران را به زانو درآورده و سطح بالایی از ریسک‌گریزی را در این بخش ایجاد کرده است، آن هم در زمانی که گسترش انرژی پاک برای ایجاد انعطاف‌پذیری در سیستم‌های انرژی جهانی و محدود کردن تاثیرات اقلیمی، به شدت مورد نیاز است و پیش‌بینی‌ها از تقاضای سیری‌ناپذیر برای انرژی به دلیل رونق هوش مصنوعی، حکایت دارد.

*