بحران «مدرک‌گرایی» در انگلستان

گزارش تازه‌ای که به سفارش دولت انگلیس و به رهبری آلن میلبرن، وزیر پیشین حزب کارگر، تهیه شده تصویری نگران‌کننده از وضعیت جوانان و بازار کار این کشور ارائه می‌دهد؛ تصویری که یک پیام روشن دارد: دانشگاه دیگر الزاما مسیر مطمئن اشتغال نیست و سیاست چند دهه‌ای سوق دادن جوانان به آموزش عالی، اکنون با پرسش‌های جدی روبه‌رو شده است.

به گزارش ایسنا، به نقل از فایننشال تایمز، بر اساس یافته‌های این بررسی، از میان حدود ۹۴۶ هزار جوان ۱۶ تا ۲۴ ساله‌ای که نه شاغل هستند، نه تحصیل می‌کنند و نه آموزش مهارتی می‌بینند (گروه موسوم به Neet)، بیش از یک‌سوم دارای مدارک تحصیلی در سطح A-level یا بالاترند و بیش از ۱۰ درصد نیز مدرک دانشگاهی دارند. این آمار، برخلاف تصور رایج که تحصیلات عالی را سپری در برابر بیکاری می‌دانست، نشان می‌دهد داشتن مدرک دانشگاهی دیگر تضمین‌کننده ورود به بازار کار نیست.

میلبرن در گزارش خود صریحا استدلال می‌کند که نظام آموزشی انگلیس در تامین مهارت‌هایی که کارفرمایان نیاز دارند ناکام مانده است. به گفته او، مدارس و سیاست‌گذاران سال‌ها دانشگاه را به عنوان تنها مسیر موفقیت تبلیغ کرده‌اند، در حالی که آموزش‌های فنی و حرفه‌ای به حاشیه رانده شده‌اند.

این انتقاد تنها متوجه مدارس نیست. این گزارش، دولت استارمر را نیز به دلیل فشار بر بودجه آموزش‌های تکمیلی و مهارتی مورد سرزنش قرار می‌دهد. در حالی که دولت از گسترش آموزش فنی سخن می‌گوید، محدودیت‌های مالی و سقف پذیرش در دانشکده‌های فنی باعث شده هزاران جوان از ورود به این مراکز بازبمانند. هشدار داده شده که تنها در سپتامبر پیش رو، حدود ۳۲ هزار دانشجو ممکن است به دلیل نبود بودجه، به‌ویژه در رشته‌های ساختمانی و فنی، از ادامه مسیر آموزشی محروم شوند.

اما مسئله فقط کمبود بودجه نیست؛ بلکه به نظر می‌رسد انگلیس با بحران عمیق‌تری به نام «مدرک‌گرایی» مواجه شده است. طی دهه‌های گذشته، افزایش تعداد دانشجویان دانشگاهی به عنوان شاخص پیشرفت اجتماعی و اقتصادی معرفی شد. سیاست مشهور دوران تونی بلر برای رساندن سهم ورود جوانان به دانشگاه به ۵۰ درصد، بازتاب همین نگرش بود. نتیجه اما امروز محل بحث است: رشد شمار فارغ‌التحصیلان بدون رشد متناسب فرصت‌های شغلی تخصصی، که بخشی از جوانان را با مدرک اما بدون آینده شغلی روشن رها کرده است.

تحلیلگران می‌گویند گزارش میلبرن یک هشدار سیاسی و اجتماعی برای انگلستان است: کشوری که سال‌ها دانشگاه را نسخه قطعی موفقیت معرفی می‌کرد، اکنون ناچار شده درباره ارزش واقعی مدرک، جایگاه آموزش مهارتی و آینده نسل جوان بازاندیشی کند. بدون چنین بازنگری‌ای، خطر تولید نسلی از «فارغ‌التحصیلان بدون فرصت» بیش از پیش جدی خواهد شد.

*