غربالگری ۳ سرطان شایع در ایران

مدیرکل مرکز مدیریت بیماری‌های غیرواگیر وزارت بهداشت با اشاره به شکل جدید غربالگری سه سرطان شایع در کشور، در عین حال درباره غربالگری سایر سرطان‌ها گفت: از آنجا تست‌ها معمولا گران قیمت هستند، اگر سیاستگذاران درباره اجرای تست‌های غربالگری سرطان‌های دیگر موافقت کنند و اعتبار کافی برای آنها در نظر گیرند، می‌توانیم سایر سرطان‌ها را نیز به این برنامه وارد کنیم.

دکتر جعفر جندقی در گفت‌وگو با ایسنا، درباره غربالگری ۳ سرطان در کشور اظهار کرد: غربالگری سرطان‌های «پستان»، «کلورکتال» و «دهانه رحم»، موضوع جدیدی نیست؛ چرا که غربالگری این ۳ سرطان در گذشته نیز انجام می‌شده اما شکل جدیدی برای آن تعریف کرده‌ایم. تمام روندهای مربوط به غربالگری را بازنگری کرده‌ایم؛ بازنگری برنامه‌ها، روندی زمانبر است. هنگامی که با استفاده از روش‌های علمی به بررسی وضعیت موجود در کشور و جهان می‌پردازیم، توصیه‌های کارشناسان را نیز بررسی و جمع‌بندی می‌کنیم. جمع‌بندی نهایی را در قالب‌های مدیریتی به شکلی در می‌آوریم که پرسنل ارائه خدمت با روش‌های نوین بتوانند به نحوی کار کنند که پوشش ارائه خدمات افزایش یابد.

او درباره اجرای برنامه جامع غربالگری ۳ سرطان شایع کشور گفت: دانشگاه‌های علوم‌پزشکی اصفهان، قم و سیستان‌وبلوچستان را برای اجرای برنامه انتخاب کرده‌ایم و اعتبار لازم را در اختیار این دانشگاه‌ها قرار داده‌ایم. برنامه جامع غربالگری بر «پیشگیری»، «درمان» و» توانبخشی» متمرکز است؛ به نحوی که در این ۳ حوزه فعالیت می‌کنیم و این مولفه‌ها در حال ارتباط با یکدیگر هستند.

مدیرکل مرکز مدیریت بیماری‌های غیرواگیر وزارت بهداشت ادامه داد: همچنین معاونت‌های «بهداشت» و «درمان»، بخش خصوصی، خیریه‌ها، تمام ذی‌نفعان در سه دانشگاه علوم‌پزشکی اصفهان، قم و سیستان‌وبلوچستان گرد ‌هم جمع آمده‌اند؛ وضعیت موجود آنها به طور کامل مورد سنجش قرار گرفته است. یک کارگاه با حضور دانشگاه‌های علوم‌پزشکی اصفهان، قم و سیستان‌وبلوچستان برگزار می‌کنیم و نقشه راه مد نظر این دانشگاه‌ها را به بحث و تبادل نظر می‌گذاریم.

جندقی در پاسخ به پرسش «آیا وزارت بهداشت برای گسترش غربالگری سرطان‌ها برنامه‌ای دارد؟» توضیح داد: متدهای غربالگری سرطان‌های پستان، کلورکتال و دهانه رحم در دنیا مورد توافق همگان قرار گرفته و اثربخشی روش‌ها نیز مورد تایید است و با روش‌های موجود می‌توان بیماری را خیلی زودهنگام شناسایی کرد. غربالگری سرطان‌های دیگر را نیز مطرح کرده‌ایم، اما راه‌اندازی غربالگری سرطان‌های دیگر بسیار هزینه‌بر است. اگر بخواهیم غربالگری سرطان‌های دیگر را در کشور اجرا کنیم، کارشناسان می‌بایست هزینه اثربخشی را محاسبه کنند.

او ادامه داد: به طور مثال، برخی تست‌های غربالگری سرطان‌های «پروستات»، «مثانه» و «ریه» بسیار پیشرفته هستند و اجرای این تست‌ها به زیرساخت نیاز دارد. اگر سیاستگذاران کشور و سیاستگذاران حوزه بهداشت درباره اجرای تست‌های غربالگری سرطان‌های دیگر موافقت کنند و اعتبار کافی برای آنها در نظر گیرند، می‌توانیم غربالگری سایر سرطان‌ها را نیز در کشور اجرا کنیم.

مدیرکل مرکز مدیریت بیماری‌های غیرواگیر وزارت بهداشت با بیان اینکه اجرای برنامه‌ها مستلزم بررسی هزینه اثربخشی است، گفت: غربالگری، کاری گران به حساب می‌آید؛ چرا که می‌بایست برای تمام کشور اجرا شود. بسیاری از کشورها، غربالگری را فقط برای گروه‌های پرخطر انجام می‌دهند؛ چرا که هزینه بسیار زیادی دارد. تمام کشورها با توجه به توان و بودجه‌ای که در اختیار دارند، برنامه‌های غربالگری را اجرا می‌کنند.

جندقی با بیان اینکه ریزه‌کاری‌های برنامه‌های غربالگری بسیار زیاد است، تصریح کرد: در حال حاضر، غربالگری سرطان‌های «پستان»، «کلورکتال» و «دهانه رحم» در کشور انجام می‌شود؛ تست‌های ژنتیکی برای برخی سرطان‌ها در دسترس هستند اما بسیار گران است و همچنین این احتمال وجود دارد که هزینه اثربخشی آن زیر سوال باشد. نکات تخصصی و ریزه‌کاری‌های فنی درباره اثربخشی غربالگری سرطان مطرح است. گروهای علمی درباره این موضوع تشکیل می‌شود و اگر به نتیجه برسیم، درباره آن نیز صحبت می‌کنیم.

*