توزیع «شیر مدارس» طبق سخت‌گیرانه‌ترین استانداردها

دبیر کمیته ملی شیر وزارت آموزش و پرورش با اشاره به اینکه از میان حدود ۳۵۰ واحد تولیدی لبنی کشور، تنها ۷۰ تا ۸۰ واحد موفق به دریافت مجوز شیر مدرسه شده‌اند، گفت: این برنامه عملاً تنها به کارخانه‌های معتبر، برندهای شناخته‌شده و واحدهای دارای سابقه بهداشتی عاری از خطا اختصاص یافته است و تنها کارخانه‌های لبنی که دارای گرید A از سوی سازمان غذا و دارو باشند، مجاز به مشارکت در طرح شیر مدارس هستند.

حسین اسداللهی در گفت‌وگو با ایسنا، با تأکید بر رعایت دقیق‌ترین استانداردهای بهداشتی در تولید و توزیع شیر مدارس، گفت: استانداردهای شیر مدرسه توسط سازمان غذا و دارو و سازمان ملی استاندارد تعیین شده و دستورالعمل جامعی نیز در این زمینه توسط شورای عالی سلامت کشور که ریاست آن بر عهده رئیس‌جمهور است، ابلاغ شده؛ آموزش و پرورش صرفاً در چارچوب این دستورالعمل مجاز به عقد قرارداد و توزیع شیر مدرسه است.

وی افزود: این دستورالعمل حتی سخت‌گیرانه‌تر از استانداردهای حاکم بر بازار است. بر اساس آن، تنها کارخانه‌های لبنی که دارای گرید A از سوی سازمان غذا و دارو باشند، مجاز به مشارکت در طرح شیر مدرسه هستند. گرید A بدین معناست که شیر مصرفی، شیر صنعتی است؛ یعنی شیری که در گاوداری‌های کاملاً مکانیزه و تحت نظارت مستمر واحد دامپزشکی تولید و جمع‌آوری می‌شود.

دبیر کمیته ملی شیر وزارت آموزش و پرورش با تشریح تفاوت شیر صنعتی و شیر جمع‌آوری‌شده از دامداران خرد ادامه داد: شیر جمع‌آوری‌شده از دامداران روستایی و غیرصنعتی، به دلیل تنوع منابع و عدم کنترل مداوم شرایط بهداشتی، بار میکروبی بالاتری دارد و برای تولید شیر استریل مناسب نیست. در مقابل، شیر صنعتی تنها پایه مناسب برای تولید شیر استریل محسوب می‌شود.

اسداللهی گفت: شرط دوم برای ورود به این طرح، عدم داشتن هرگونه گزارش منفی در سال گذشته از سوی نهادهای نظارتی است چه در حوزه بسته‌بندی و چه نشانه‌گذاری و یا سایر مؤلفه‌های بهداشتی؛ هر شرکتی که حتی یک گزارش نامطلوب داشته باشد، از مشارکت در طرح شیر مدرسه محروم می‌شود.

وی با اشاره به اینکه از میان حدود ۳۵۰ واحد تولیدی لبنی کشور، تنها ۷۰ تا ۸۰ واحد موفق به دریافت مجوز شیر مدرسه شده‌اند، افزود: این برنامه عملاً تنها به کارخانه‌های معتبر، برندهای شناخته‌شده و واحدهای دارای سابقه بهداشتی عاری از خطا اختصاص یافته است.

دبیر کمیته ملی شیر وزارت آموزش و پرورش ادامه داد: تمامی قراردادهای توزیع شیر مدرسه سه‌ امضایی است و حضور آموزش و پرورش، شرکت لبنی و دانشگاه علوم پزشکی استان در امضای آن الزامی است. در غیر این صورت، اجرای قرارداد مجاز نخواهد بود. این ساختار، نظارت مشترک را تضمین می‌کند.

اسداللهی توضیح داد: شیر توزیعی در مدارس دارای ۲.۵ درصد چربی است. شیر خام دریافتی از گاوداری‌ها معمولاً ۴.۸ درصد چربی دارد که بخشی از آن جهت تولید محصولات دیگر مانند کره جدا می‌شود. انتخاب چربی ۲.۵ درصد بر اساس توصیه‌های وزارت بهداشت و با توجه به نیازهای تغذیه‌ای دانش‌آموزان و همچنین ملاحظات اقتصادی صورت گرفته است.

وی با بیان اینکه شیر استریل هیچ‌گونه ماده نگهدارنده ندارد و فرآیند استریلیزاسیون باعث می‌شود بار میکروبی شیر به صفر برسد افزود: در این روش، شیر در بسته‌بندی کاملاً ایزوله و بدون تماس با هوا قرار می‌گیرد که این امر ماندگاری آن را افزایش می‌دهد.

دبیر کمیته ملی شیر وزارت آموزش و پرورش درمود عدم توزیع شیر طعم‌دار در مدارس اظهار کرد: مواد طعم‌دهنده عمدتاً شامل اسانس‌هایی هستند که ۷۰ تا ۸۰ درصد آن‌ها را قند تشکیل می‌دهد و مصرف آن در سنین پایین می‌تواند خطر ابتلا به دیابت را افزایش دهد به همین دلیل، سازمان غذا و دارو اجازه توزیع شیر طعم‌دار در مدارس را نمی‌دهد. از سوی دیگر، استانداردسازی و کنترل دقیق طعم‌دهنده‌ها فرآیندی بسیار پیچیده و هزینه‌بر است.

اسداللهی با اشاره به مزایای گسترده این طرح گفت: اجرای طرح شیر مدرسه نه‌ تنها سلامت دانش‌آموزان را تقویت کرده، بلکه به رشد صنعت لبنیات، افزایش ظرفیت تولید شیر استریل و توسعه خطوط تولید پاکت‌های استریل هفت‌لایه در داخل کشور نیز کمک شایانی کرده است.

وی افزود: قوی‌ترین شرکت‌های لبنی کشور، باکیفیت‌ترین شیر را حتی به دورترین نقاط کشور از جمله سیستان و بلوچستان ارسال کرده‌اند و از نظر تأمین، مشکلی وجود ندارد. وقفه‌های مقطعی که در برخی مناطق رخ داده، بیشتر ناشی از ابهام در تعریف کم‌برخوردار و نابسامانی‌های موقت بازار لبنیات بوده است.

دبیر کمیته ملی شیر وزارت آموزش و پرورش اظهار کرد: اجرای طرح شیر مدرسه به‌صورت استانی و تأمین آن به‌صورت ملی انجام می‌شود. تاکنون ۲۲ جشن شیر در سراسر کشور برگزار شده است. ما این برنامه را یک وظیفه ملی و سلامت‌محور می‌دانیم و پایبندی به استانداردهای بالا، گواهی از جدیت ما در حفظ سلامت نسل آینده است.

*