تجربه خشک‌ترین پاییز نیم‌قرن اخیر

رییس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران سازمان هواشناسی با تشریح وضعیت کم‌سابقه بارش‌ها در پاییز امسال اعلام کرد که یکی از خشک‌ترین پاییزهای پنج دهه اخیر را تجربه شد و بر اساس مدل‌های هواشناسی احتمال می‌رود ورود سامانه بارشی از غرب کشور طی هفته آینده بارش مؤثر و حتی برف را در پی داشته باشد.

احد وظیفه در گفت‌وگو با ایسنا اظهار کرد: از نظر بارندگی واقعاً پاییز بی‌مانندی است. هیچ‌وقت چنین پاییز کم‌بارشی را در دوره‌های آماری ندیده‌ایم. اکنون حدود ۷۰ روز از پاییز گذشته و بسیاری از نقاط کشور هیچ‌گونه بارشی نداشته‌اند. من که نزدیک سه دهه در هواشناسی فعالیت دارم چنین وضعی را رویت نکرده‌ام و داده‌های آماری پنج دهه گذشته هم همین را تأیید می‌کنند.

وی افزود: این خشکسالی بسیار کم‌سابقه فقط مختص ایران نیست و کشورهای مجاور ما نیز با چنین وضعیتی روبه‌رو هستند.

آغاز تغییر الگوی بارشی از هفته جاری
وظیفه ادامه داد: براساس مدل‌ها به‌نظر می‌رسد از هفته جاری امواج بارشی وارد کشور شوند. از امروز (۱۰ آذرماه) در سواحل شمالی، شمال‌ غرب و غرب کشور بارش‌هایی خواهیم داشت؛ هرچند شدید نیستند اما نسبت به شرایط کنونی یک تغییر محسوب می‌شوند.

موج گسترده‌تر در هفته دوم
رییس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران سازمان هواشناسی در ادامه گفت: از اواسط هفته آینده موج دیگری از غرب وارد کشور می‌شود که انتظار می‌رود تا پایان همان هفته موجی بارندگی‌های مناسبی در غرب، جنوب‌غرب و دامنه‌های جنوبی البرز از جمله استان تهران شود بنابراین باید حدود ۱۰ روز صبر کنیم تا بارش‌ها به‌طور جدی آغاز شوند.

چشم‌انداز بارش‌های زمستانی؛ نرمال تا فراتر از نرمال
وظیفه درباره پیش‌بینی وضعیت جوی زمستان گفت: بیشترین احتمال برای بارش‌های زمستان، قرار گرفتن در محدوده نرمال است و برای جنوب‌ غرب کشور احتمال بارش فراتر از نرمال وجود دارد، یعنی بارندگی‌ها در حد متوسط زمستان‌های ۴۰ سال اخیر خواهند بود.

ماهیت بارش در زمستان
وظیفه درباره نوع بارش‌های زمستانه توضیح داد: بارندگی در زمستان اصولاً درارتفاعات به‌صورت برف است و «خط برف» تعیین‌کننده شکل بارش‌هاست. به عنوان مثال حتی در بارش ضعیف اخیر در ایستگاه ۷ توچال و بالاتر برف گزارش شد. خط برف بستگی به دما دارد و محدوده‌ای است که از آن ارتفاع به بالا بارش برف و پایین‌تر باران اتفاق می‌افتد.

به گفته وی برف بهترین شکل بارش برای ذخیره آب است؛ به‌سرعت جاری نمی‌شود و در ادامه فصل و سال آبی با ذوب آرام، چشمه‌ها و رودخانه‌ها را تغذیه می‌کند.

پیش‌بینی برای تهران بعد از چند ماه بدون بارش مؤثر
وظیفه درباره وضعیت بارندگی تهران اظهارکرد: اگر مدل‌ها محقق شود، دوشنبه هفته آینده (۱۶ آذر) موج بارشی وارد می‌شود و دوشنبه شب تا سه‌شنبه احتمال بارندگی در تهران وجود دارد؛ به‌ویژه در ارتفاعات البرز. مدل‌ها نشان می‌دهند که ممکن است ارتفاعات شمال تهران به‌طور کامل سفیدپوش شوند.

وی تأکید کرد: در علم هواشناسی هیچ قطعیتی وجود ندارد. مدل ممکن است امروز یک نتیجه بدهد و فردا با یک تغییر کوچک خروجی عوض شود بنابراین نباید هیچ پیش‌بینی را صددرصد قطعی دانست.

رییس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران سازمان هواشناسی افزود: امروز به‌ویژه درعرض‌های شمالی تهران، حوزه‌های آبگیر رودخانه‌ها، احتمال دو تا چهار میلی‌متر بارش داریم. مقدار کمی است اما می‌تواند کمی تنش فعلی را کاهش دهد.

سیلاب زمستانه نمی‌آید
به گفته وی در این مدت بارش شدید، چون عمدتاً در ارتفاعات برفی است، تبدیل به روان‌آب نمی‌شود و این برای ذخیره‌سازی آبی بسیار ارزشمند است.

رییس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران سازمان هواشناسی در بخش توضیحات تکمیلی خود گفت: حالا چون سدها خالیست، علاقه داریم بارش‌های سیل آسا رخ دهد و سدها را پر کند اما احتمال رخداد این بارش‌ها کم است. با این حال بارش در بالادست به شکل برف است و این شرایط برای ذخیره آب آینده مناسب است.

وظیفه در پایان گفت: زمانی که توده‌های هوا وارد فاز سرد زمستانی می‌شود، احتمال بارش‌های رگباریِ سیل‌آسا کم‌ می‌شود. برخلاف سامانه‌های بهاری که گرما و رطوبت باعث همرفتی و ابرهای جوششی می‌شود، در زمستان بارش‌ها غالباً به‌صورت برف یا باران با شدت متوسط‌ است و کمتر سیلاب ناگهانی ایجاد می‌کنند.

*