آمادگی مشروط مصر برای بازگشت به روابط عادی با اسرائیل

یک رسانه عرب زبان گزارش داد که قاهره در حالی به‌دنبال گسترش تعاملات دیپلماتیک با تل‌آویو است که شرط آن را تثبیت آتش‌بس و بازگشایی گذرگاه رفح قرار داده و بر یک دوره آرامش طولانی‌مدت در نوار غزه حساب باز کرده است تا بتواند صحنه سیاسی و امنیتی آن را از نو سامان دهد.

به گزارش ایسنا، با وجود تداوم موانع رژیم صهیونیستی در مسیر اجرای توافق آتش‌بس در نوار غزه، منابع مطلع مصری به روزنامه «الأخبار» گفتند که روابط مصر و اسرائیل در مسیر «بهبود بیشتر» قرار دارد و این امر ناشی از مجموعه‌ای از «تغییرات» است که مهم‌ترین آن، ازسرگیری کانال‌های علنی ارتباط دیپلماتیک میان دو طرف است؛ ارتباطی که انتظار می‌رود از روزهای آینده به‌طور رسمی فعال شود.

به گفته این منابع، مصر بازگشت به فعالیت دیپلماتیک خود را مشروط به «پایبندی به توافق پایان جنگ و پرهیز از نقض آن یا بازگشت به درگیری» کرده است و نیز بر بازگشایی گذرگاه رفح در روزهای آینده تأکید دارد، این درحالی است که برخی پیش‌بینی‌ها از احتمال آغاز کار آن از روز یک‌شنبه خبر می‌دهند.

در جریان «نشست صلح شرم‌الشیخ» اخیر، رئیس جمهور مصر از تمایل خود برای گفت‌وگو با نخست‌وزیر رژیم صهیونیستی استقبال کرده و آمادگی خود را برای مشارکت در مراحل پیشرفته طرح آمریکایی مرتبط با مذاکرات گسترده‌تر درباره «راهکار دو دولتی» ابراز داشت. این منابع همچنین ارزیابی می‌کنند که قاهره، در صورت تداوم آتش‌بس، هرچند با برخی «نقض‌های محدود توسط تل‌آویو، سفیر خود را در تل‌آویو منصوب کند، اما مشارکت وی در نشست‌هایی که رئیس‌جمهور مصر با دیپلمات‌های خارجی برگزار می‌کند تا «زمانی دیگر» به تعویق بیفتد.

با این حال، مسئولان مصری در گفت‌وگو با «الأخبار» احتمال می‌دهند که این سطح از تعامل دیپلماتیک تا پیش از انتخابات آتی رژیم صهیونیستی پیشرفت نکند، زیرا کابینه فعلی این رژیم قادر به اتخاذ تصمیم‌های سرنوشت‌ساز درباره مسیر راهکار دو دولتی، که قاهره از آن حمایت می‌کند، نیست.

به گفته مقامات مصری، این تحول همچنین به تداوم جریان کمک‌های بشردوستانه و عدم مانع‌تراشی در رساندن آن به مناطق مختلف نوار غزه و نیز پیگیری روند عقب‌نشینی تدریجی نیروهای اسرائیلی وابسته است. در همین چارچوب، عقب‌نشینی نیروهای مصری مستقر در نوار مرزی با آغاز خروج اسرائیل از محور فیلادلفیا تا دستیابی به عقب‌نشینی کامل از نوار غزه همزمان خواهد بود.

یک مقام نظامی مصری در گفت‌وگو با الأخبار اظهار داشت که عقب‌نشینی‌های پیش‌بینی‌شده وضعیت را به شرایط پیش از توافق کمپ‌دیوید و ضمایم آن بازنخواهد گرداند، بلکه خطوط جدید به مناطقی پیشرفته‌تر از وضعیت پیش از عملیات «طوفان الاقصی» خواهد رسید. قاهره این تغییر را با وجود تهدیدهایی از داخل نوار غزه برای امنیت ملی مصر توجیه کرده است، موضوعی که به اطلاع طرف‌های آمریکایی و صهیونیستی نیز رسیده است.

این مقام افزود که مصر در جریان مذاکرات تأکید دارد که سلاح‌های موجود در غزه تهدیدی آشکار برای امنیت اسرائیل و مصر محسوب می‌شود و در نتیجه، نباید نیروها بیش از حد عقب‌نشینی کنند.

وی تصریح کرد که آمریکایی‌ها موضع ارتش مصر را درک کرده و مخالفتی با آن نشان نداده‌اند.

به‌رغم آنکه مسیرهای اقتصادی میان قاهره و تل‌آویو تحت تأثیر گسترده جنگ غزه قرار نگرفته است، برخی از همکاری‌های اقتصادی برنامه‌ریزی‌شده با شرکت‌های خصوصی وابسته به نهادهای حاکمیتی مصر دلایل سیاسی به تعویق افتاده است. با این حال، منابع یادشده اشاره کردند که در صورت تداوم آتش‌بس، این همکاری‌ها دوباره در چارچوب تلاشی برای بازگرداندن اوضاع غزه به وضعیت پیش از تسلط جنبش حماس بر این منطقه فعال خواهد شد.

در همین حال، مصر در حال حاضر با برخی طرف‌های مخالف کابینه فعلی رژیم صهیونیستی نیز در ارتباط است، اما ارزیابی‌های موجود از داخل تل‌آویو نشان می‌دهد که این کانال‌ها تأثیر چشمگیری بر تحولات آینده نخواهند داشت، چراکه نظرسنجی‌ها جایگاه قابل‌توجهی برای این گروه‌ها نشان نمی‌دهد.

الاخبار در ادامه نوشت: با وجود این، قاهره معتقد است اهمیت این تماس‌ها در آن است که می‌تواند در چارچوب همکاری با کشورهایی همچون ترکیه و قطر به‌کار گرفته شود، به‌ویژه با توجه به فرصت‌هایی که مصر برای مسیرهای بهتر در صورت روی کار آمدن کابینه‌ای میانه‌رو در اسرائیل می‌بیند. همچنین مصر احتمال می‌دهد که خود نتانیاهو نیز در صورت موفقیت در تشکیل ائتلافی که ماندگاری‌اش در قدرت را تمدید کند، به آغاز یک مسیر مذاکره‌ای تازه روی بیاورد که در برخی جنبه‌ها با دیدگاه‌های قاهره هم‌خوانی داشته باشد.

*