تجلیل از مقام علمی و انسانی کاشف یک بیماری نادر ژنتیکی در کشور

در مراسمی ویژه که با حضور جمعی از استادان، دانشجویان و مدیران دانشگاه علوم پزشکی ایران برگزار شد، از خدمات علمی، آموزشی و انسانی دکتر مریم رزاقی‌آذر، استاد برجسته غدد و متابولیسم کودکان تقدیر به‌عمل آمد.

به گزارش ایسنا، در مراسمی ویژه از دکتر مریم رزاقی‌آذر استاد نامدار غدد درون‌ریز و متابولیسم کودکان دانشگاه علوم پزشکی ایران، به پاس سال‌ها تلاش علمی، آموزشی و پژوهشی در عرصه سلامت کودکان کشور تقدیر شد.

مریم رزاقی‌آذر متولد سال ۱۳۲۷ در تهران، پزشک، پژوهشگر و استاد تمام دانشگاه علوم پزشکی ایران است. او به عنوان برترین پزشک دنیا در تخصص غدد و متابولیسم کودکان برگزیده شده و همچنین به عنوان چهره ماندگار پزشکی در جهان شناخته شده است. او اولین مورد مبتلا به بیماری نادر سندرم افزایش آشکار «مینرالوکورتیکوئید» را در ایران کشف کرد. در آن زمان در جهان تنها ۷ مورد گزارش شده بود. وی همچنین با کشف ژن دخیل در این بیماری، راه درمان را برای این بیماری پیدا کرد.

«سندرم افزایش آشکار مینرالوکورتیکوئید» یک اختلال نادر ژنتیکی یا دارویی است که در آن بدن بیش‌ازحد به کورتیزول به‌عنوان مینرالوکورتیکوئید واکنش نشان می‌دهد، حتی اگر آلدوسترون (هورمون اصلی مینرالوکورتیکوئید) طبیعی یا پایین باشد.

در حالت طبیعی، آنزیمی به نام 11β-hydroxysteroid dehydrogenase type 2 (11β-HSD2) در کلیه‌ها کورتیزول را به کورتیزون (فرم غیرفعال) تبدیل می‌کند. اما در افراد مبتلا به این سندرم این آنزیم کار نمی‌کند یا مهار می‌شود، در نتیجه، کورتیزول در بدن فعال می‌ماند و گیرنده‌های مینرالوکورتیکوئید را تحریک می‌کند.

پیامدهای این اختلال شامل مواردی چون فشار خون بالا، کاهش پتاسیم خون، قلیایی شدن خون است و علل بروز این بیماری جهش ارثی در ژن 11β-HSD2، مادرزادی، مصرف زیاد شیرین‌بیان طبیعی یا فرآورده‌های آن عنوان شده است.

رزاقی‌آذر در مدت فعالیت‌های خود جایزه‌های مختلفی از جمله استاد نمونه، بهترین متخصص زن کشور و پژوهشگر برتر استان تهران را کسب کرده است. همچنین نخستین دانشمند غیراروپایی بوده است که وارد انجمن اروپایی غدد شده و مطالب علمی را ارائه کرده است.

در این مراسم دکتر نادر توکلی، رئیس دانشگاه علوم پزشکی ایران ضمن قدردانی از حضور دانشجویان و مشارکت آنان در برگزاری برنامه، گفت: اینکه بخشی از این برنامه با مدیریت دانشجویان انجام شده، برای من بسیار ارزشمند است. حضور و نقش‌آفرینی دانشجویان در پاسداشت مقام استاد، نشان از درک صحیح آنان از ارزش علم و احترام به معلمان و الگوهای خود دارد.

وی افزود: این مراسم به‌ویژه برای ارج نهادن به مقام والای دکتر رزاقی‌آذر برگزار شده است؛ از معاونت آموزشی، گروه اطفال و همه همکارانی که در تدارک این برنامه تلاش کردند، تشکر می‌کنم. دانشگاه علوم پزشکی ایران تاکنون بیش از ۶۵ هزار دانش‌آموخته داشته است که بخش قابل‌توجهی از آنان در رشته پزشکی فارغ‌التحصیل شده‌اند و امروز در نقاط مختلف کشور منشأ خدمات ارزشمند هستند. پزشکان این دانشگاه، علاوه بر کسب دانش پزشکی، در مکتب انسانیت و نوع‌دوستی نیز پرورش یافته‌اند.

به نقل از روابط عمومی دانشگاه علوم پزشکی ایران، دکتر توکلی در ادامه تأکید کرد: ارج نهادن به مقام علم و استاد از وظایف اساسی ما در دانشگاه است. ما باید در کنار رشد علمی، به ارتقای اخلاق‌مداری و کرامت انسانی نیز توجه کنیم. اساتیدی مانند دکتر رزاقی‌آذر، با دانش، تجربه و منش انسانی خود، الگوی واقعی برای جامعه پزشکی هستند.

وی با اشاره به ویژگی‌های رشته اطفال و فوق تخصص‌های مرتبط، گفت: رشته اطفال و به‌ویژه حوزه‌هایی که با بیماران مزمن سر و کار دارند، صرفاً یک فعالیت درمانی نیست؛ بلکه آمیخته‌ای از خدمات مددکاری، همدلی با خانواده‌ها و عشق به انسان‌ها است. این ویژگی‌ها باعث می‌شود اساتید این رشته‌ها جایگاهی ویژه در نظام سلامت داشته باشند.

*