گزینه‌های هند پس از لغو معافیت تحریمی آمریکا درباره چابهار

رسانه فرانسوی در گزارشی درباره لغو معافیت هند از تحریم‌های آمریکا علیه ایران در رابطه با پروژه بندر چابهار به بررسی گزینه‌های دهلی برای مواجهه با این تحریم‌ها پرداخت و تصریح کرد: هند می‌تواند از روابط خود با ایران به‌عنوان «اهرمی در تعاملات با ایالات متحده، کشورهای خلیج فارس و اسرائیل» استفاده کند.

به گزارش ایسنا، تحریم‌های ایالات متحده علیه پروژه بزرگ بندر چابهار در ایران که هند یکی از طرف‌های آن است، روز دوشنبه، یک روز پس از آن اعمال شد که تحریم‌های گسترده سازمان ملل علیه ایران از سر گرفته شد.

به نظر می‌رسد که «دونالد ترامپ» رئیس جمهور آمریکا بار دیگر تمایل خود را برای مجازات شریک دیرینه‌اش، یعنی دهلی نو در راستای اهداف منطقه‌ای گسترده‌تر خود - در این مورد برای فشار بر تهران - نشان داده است.

دولت ترامپ در دوره اول خود در سال ۲۰۱۸ معافیت نادری صادر کرد تا به شرکت‌های هندی اجازه دهد به توسعه بندر چابهار در شرایطی ادامه دهند که ایالات متحده تحریم‌های یک‌جانبه گسترده‌ خود را علیه ایران دوباره اعمال کرد.

اما ترامپ که پس از خودداری «نارندرا مودی» نخست وزیر هند از تمجید از او به دلیل آتش‌بس در درگیری چهار روزه با پاکستان، آزرده خاطر به نظر می‌رسید به دلیل خرید نفت هند از روسیه، تعرفه‌های سنگینی را نیز بر این کشور اعمال کرده است. و سرانجام به معافیت هند از تحریم‌های ایران در رابطه با پروژه بندر چابهار پایان داد.

«تامی پیگوت» سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا در بیانیه‌ای، پایان معافیت تحریم‌ها برای چابهار را اعلام کرد و گفت که این معافیت از ۲۹ سپتامبر لازم‌الاجراست.

بنابر گزارش خبرگزاری فرانسه، طبق قانون ایالات متحده، شرکت‌هایی از جمله شرکت دولتی India Ports Global Limited چهل و پنج روز فرصت دارند تا از چابهار خارج شوند، در غیر این صورت احتمال مسدود شدن دارایی‌های مستقر خود در ایالات متحده و ممنوعیت معاملات با این کشور مواجه خواهند شد.

سخنگوی وزارت امور خارجه هند در مورد این تصمیم تنها گفت: «ما در حال حاضر در حال بررسی پیامدهای این لغو برای هند هستیم.»

هند سال گذشته قراردادی ۱۰ ساله امضا کرد که در آن شرکت دولتی India Ports Global Limited (IPGL) متعهد به سرمایه‌گذاری ۳۷۰ میلیون دلاری در چابهار شد.

خبرگزاری فرانسه افزود: این بندر همچنان برای هند استراتژیک است، زیرا در نزدیکی مرز با دشمن دیرینه‌اش، یعنی پاکستان و در منطقه پر تنش بلوچستان قرار دارد.

چین که کمتر از ۲۰۰ کیلومتر (۱۲۵ مایل) در سمت پاکستان فاصله دارد، در حال ساخت یک بندر بزرگ در گوادر است که به پکن دسترسی جدید و عمده‌ای به دریای عرب و اقیانوس هند می‌دهد.

«آپارنا پانده»، پژوهشگر موسسه هادسون گفت: «چابهار برای هند ارزش استراتژیک دارد، چراکه به منزله ارتباط منطقه‌ای با ایران و افغانستان و خاورمیانه بدون این است که به دلیل اختلاف با پاکستان عقب بماند.»

وی تاکید کرد که اما هند همیشه مراقب است که تحریم‌ها را نقض نکند.

به گفته او، در دوره‌ای که یک دولت آمریکایی وجود دارد که تحریم‌ها و تعرفه‌ها را به عنوان اقدام تنبیهی اعمال می‌کند، هند احتمالاً رویکرد صبر و نظاره کردن را در پیش خواهد گرفت.

با این حال، «کادیرا پتیاگودا» استراتژیست ژئوپلیتیک که در مورد سیاست خارجی هند مطلب می‌نویسد، گفت که هند می‌تواند از روابط با ایران به عنوان اهرمی در تعاملات خود با ایالات متحده، کشورهای حاشیه خلیج فارس و همچنین اسرائیل استفاده کند.

وی ادامه داد: هند ممکن است، تصمیم بگیرد که تحریم‌ها را به‌عنوان بخشی از تلاش گسترده‌تر قدرت‌های بزرگ غیرغربی، از جمله چین و روسیه برای کاهش وابستگی به اقتصاد ایالات متحده و جدا شدن از شبکه‌های مالی تحت کنترل غرب در نظر بگیرد.

*