خسارت به آثار فرهنگی یمن در پی حملات رژیم صهیونیستی

در حمله‌ای که رژیم صهیونیستی دهم سپتامبر جاری به صنعاء داشت، منطقه مجاور موزه ملی یمن در این شهر هدف قرار گرفت و علاوه بر شهادت ۳۲ خبرنگار و چهره رسانه‌ای، ساختمان، سالن‌های نمایش و مخزن موزه خسارات جبران‌ناپذیری دیدند و ۱۷۶ اثر تاریخی ارزشمند این موزه از زیر آوارها بیرون آورده شدند.

به گزارش ایسنا، در حمله اخیر رژیم صهیونیستی به صنعاء، ساختمان پنج طبقه موزه که در ۲۸ آوریل گذشته پس از مدت‌ها بازگشایی شده بود، به شدت آسیب دید و سقف‌ها و دیوارهای آن فروریخت و تمامی پنجره‌ها و درهای آن شکست و موجب ایجاد شکاف‌هایی در سازه آن شد.

همچنین در این حمله محتویات موزه نیز آسیب‌های جدی و جبران‌ناپذیری دیدند از جمله ۱۲ قطعه اثر باستانی که قدمت همگی مربوط به قبل از میلاد حضرت مسیح (ع) است، به شدت آسیب دیدند.

بر اساس توافقنامه سال ۱۹۵۴ لاهه برای حمایت از آثار فرهنگی در درگیری‌های مسلحانه و پروتکل‌های الحاقی آن و نیز پروتکل‌های الحاقی توافقنامه‌های سال ۱۹۷۷ ژنو که بر اساس آنها هدف نظامی قرار دادن آثار فرهنگی ممنوع است و نیز توافقنامه سال ۱۹۷۰ یونسکو که در آن خرید و فروش غیرقانونی اشیاء فرهنگی جرم تلقی شده است، این حمله که به مجموعه‌ای نفیس و فرهنگی از حافظه جمعی یمن آسیب زد، یک جنایت جنگی محسوب می‌شود.

علاوه بر اینها در حکم‌های دادگاه کیفری بین‌الملل نز تخریب میراث فرهنگی، یک جنایت جنگی است.

کمیته بین‌المللی صلیب سرخ نیز در این رابطه تاکید می‌کند که بر اساس تعهدات به ویژه ۲ پروتکل الحاقی توافقنامه‌های ژنو و توافقنامه سال ۱۹۵۴ لاهه، در زمان درگیری‌های مسلحانه، آثار فرهنگی تحت حمایت قرار دارند و در صورتی که تخلف از این موارد اثبات شود، امکان پیگیری و محاکمه طرف متخلف وجود دارد چراکه براساس بند هشت اساسنامه دیوان کیفری بین‌المللی، این تجاوزات در سطح جنایت جنگی قرار می‌گیرند.

موزه ملی یمن مهمترین و بزرگترین موزه این کشور بوده که به دلیل داشتن مجموعه نفیسی از آثار باستانی مربوط به قرن دهم قبل از میلاد، بی‌نظیر و منحصر به فرد است.

مدیریت این موزه نیز اعلام کرد که بیشتر محتویات موزه آسیب دیدند و یا به دلیل مواد شیمیایی سمی موجود در بمب‌های ارتش رژیم صهیونیستی در آینده آسیب خواهند دید.

مدیریت کل آثار باستانی و موزه‌های یمن و مدیریت این موزه عملیاتی فوری را برای نجات‌ آثار باستانی باقی مانده، کلید زدند که همچنان ادامه دارد، در این راستا پنجره‌های شکسته با الوارهای چوبی و برخی با قطعات سنگ پوشانده شدند.

همچنین در این حمله یک مجسمه متعلق به قرن ششم قبل از میلاد که گمان می‌رود الهه‌ای در معبد آوام شهر مأرب بوده، آسیب شدیدی دید.

«آمال الخاشب» مدیرکل پروژه‌های دیجیتال مرکز کل آثار باستانی و موزه‌های یمن در گفتگو با روزنامه فرامنطقه‌ای «القدس العربی» اظهار کرد: برای اینکه میزان خسارات وارده در حمله رژیم صهیونیستی به موزه ملی یمن را متوجه شوید، باید بگویم که ۱۷۶ قطعه باستانی از زیر آوارها بیرون آورده شدند که ۱۲ عدد آنها به شدت آسیب دیده و شکسته شده‌اند. همینطور کتیبه‌های بزرگی بر اثر اصابت ترکش‌ها به شدت آسیب دیده‌اند.

موزه ملی یمن واقع در منطقه باغ متوکل ذر بخش قدیمی شهر صنعاء که قدمت آن به قرن نوزدهم بازمی‌گردد، ابتدا بیمارستان سربازان عثمانی بوده و بعدها به موزه تبدیل شده است.

الخاشب درباره خسارات وارد آمده به ساختمان موزه نیز گفت: ساختمان موزه نیز قدمت تاریخی داشته و بخش‌هایی از سقف و دیوارهای آن ریخته و یکی از انبارهای آن نیز آسیب دیده و در حال حاضر ارزیابی میزان خسارات وارد آمده به آثار موجود در آن ادامه دارد.

«ابراهیم الهادی» مدیرکل این موزه نیز درباره پیامدهای حمله هوایی رژیم صهیونیستی به این موزه گفت: تاثیر مواد شیمیایی به کار رفته در بمب‌ها بر آثار باستانی در آینده مشخص خواهد شد، کل انبار موزه با مواد شیمیایی بمب‌ها، به صورت غیر مستقیم آسیب دیده است.

این مسوول یمنی افزود: در حال حاضر مدیریت موزه عملیات اولیه‌ای را برای نجات آثار باقی مانده و انتقال آنها به مکانی امن برای جلوگیری از سرقت و آسیب بیشتر آغاز کرده است.

«محمد قاسم الشمیری» مدیرکل امور مهندسی موزه‌های یمن اظهار کرد: هزینه بازسازی این موزه حدود هشت میلیون ریال معادل ۱۶ هزار دلار برای موزه و ۳۰ میلیون ریال معادل ۶۰ هزار دلار برای ساختمان و با احتساب سایر بخش‌های موزه حدود ۴۵ میلیون ریال تقریبا معادل ۹۰ هزار دلار تخمین زده می‌شود.

پیش از حملات رژیم صهیونیستی به یمن، این موزه حاوی آثار باستانی شامل مجسمه‌های برنزی پادشاهان سبأ در قرن‌های سوم و چهارم میلادی بود.

*