«سیانوباکتری‌های خلیج فارس»

نتایج یک مطالعه نوآورانه یک‌ساله توسط پژوهشگران پژوهشگاه ملی اقیانوس‌شناسی و علوم جوی، تصویر جدیدی از پویایی جوامع فیتوپلانکتونی و نقش کلیدی آن‌ها در چرخه کربن در خلیج فارس ارائه کرده است.

به گزارش ایسنا، این تحقیق که با حمایت بنیاد ملی علم ایران انجام شده، نشان می‌دهد که فیتوپلانکتون‌های مناطق شمال غرب و شرق خلیج فارس، الگوهای متمایزی از تنوع و پایداری زیستی دارند.

برجسته‌ترین یافته این پژوهش، شناسایی شکوفایی گسترده سیانوباکتری «Trichodesmium erythraeum» در فصل تابستان و اوایل پاییز است. این میکروارگانیسم شگفت‌انگیز با قابلیت بی‌نظیر خود در تثبیت نیتروژن اتمسفر و جذب دی‌اکسید کربن، ترکیب شیمیایی آب دریا را دستخوش تغییر می‌کند. فعالیت این سیانوباکتری حتی منجر به افزایش pH آب و تغییر در شاخص اشباع کربنات کلسیم می‌شود؛ فرآیندی که در مقیاس بزرگ می‌تواند اثرات قابل توجهی بر تراز کربنی اقیانوس‌های جهان داشته باشد.

از سوی دیگر، مطالعه حاضر به حضور پایدار و تاثیرگذار گونه‌های میکسوتروف مانند «Mesodinium rubrum» اشاره دارد. این موجودات که همزمان هم توانایی فتوسنتز دارند و هم از طریق شکار کردن تغذیه می‌کنند، نقشی کلیدی در انعطاف‌پذیری و پایداری اکوسیستم خلیج فارس ایفا می‌کنند و به عنوان پلی حیاتی، انرژی را از تولیدات اولیه به سطوح بالاتر زنجیره غذایی منتقل می‌کنند.

دکتر عماد کوچک‌نژاد، نویسنده مسئول این مقاله و پژوهشگر پژوهشگاه ملی اقیانوس‌شناسی و علوم جوی، در این رابطه اظهار داشت: «خلیج فارس به عنوان یک آزمایشگاه طبیعی عمل می‌کند که به ما نشان می‌دهد موجودات ریز دریایی چگونه در برابر شرایط سخت محیطی مقاومت می‌کنند. مطالعه و درک این سازوکارهای تطبیقی، سرنخ‌های ارزشمندی درباره چگونگی پاسخ اقیانوس‌های جهان به پدیده‌های گرمایش زمین و اسیدی‌شدن در اختیار ما قرار می‌دهد.»

به نقل از روابط عمومی پژوهشگاه ملی اقیانوس‌شناسی و علوم جوی، این پژوهش بر لزوم پایش بلندمدت و مستمر جوامع فیتوپلانکتونی به عنوان شاخصی کلیدی برای مدیریت پایدار منابع دریایی و همچنین پیش‌بینی دقیق‌تر اثرات تغییرات اقلیمی در منطقه استراتژیک خلیج فارس تاکید می‌کند.

*