وضعیت کمبود آهن در دانش‌آموزان دختر

مدیر دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت درباره شیوع کم خونی در کشور و برنامه مکمل‌یاری با آهن در مدارس دخترانه (مقطع متوسطه اول و دوم) توضیح داد.

دکتر احمد اسماعیل‌زاده در گفت‌وگو با ایسنا، درباره برنامه مکمل‌یاری در مدارس اظهار کرد: برنامه مکمل‌یاری با آهن و ویتامین D سالانه به طور معمول با آغاز سال تحصیلی اجرا می‌شود و معاونت‌های بهداشتی دانشگاه‌های علوم‌پزشکی، مکمل‌های لازم را براساس «دستورالعمل کشوری مکمل‌یاری» در اختیار مدیران مدارس قرار می‌دهند تا مکمل‌ها در میان دانش‌آموزان توزیع شود.

توزیع مکمل آهن در مدارس متوسطه دخترانه

او درباره چگونگی توزیع مکمل آهن برای دانش‌آموزان گفت: دختران مقطع متوسطه اول و دوم، یک مکمل که حاوی ۳۰ تا ۶۰ میلی‌گرم آهن است به صورت هفتگی به مدت ۱۶ هفته دریافت می‌کنند. مکمل آهن با هدف پیشگیری از کم‌خونی توزیع می‌شود. براساس دستورالعمل کشوری مکمل‌یاری، هدف از توزیع مکمل آهن در میان دانش‌آموزان مقطع متوسطه اول و دوم «پیشگیری از کمبود آهن» و «پیشگیری از کم‌خونی فقر آهن» است و «درمان کمبود آهن» هدف اجرای این طرح نیست.

وضعیت کمبود آهن در دانش‌آموزان دختر

مدیر دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت با بیان اینکه کمبود آهن می‌تواند تمرکز، یادگیری، رشد و تکامل را تحت تاثیر قرار دهد، افزود: اگرچه برنامه مکمل‌یاری با آهن در کشور اجرا می‌شود، اما متاسفانه میزان کم‌خونی و کمبود آهن در این گروه بسیار زیاد است. براساس گزارش‌های دانشگاه‌های علوم‌پزشکی، میزان کمبود آهن در این گروه سنی (مقطع متوسطه اول و دوم) حدود ۱۸ درصد است.

چرا با وجود اجرای طرح مکمل‌یاری، میزان کم خونی در کشور زیاد است؟

اسماعیل‌زاده درباره بررسی اثرگذاری توزیع مکمل آهن در طرح مکمل‌یاری گفت: یک تیم از دانشگاه علوم‌پزشکی تهران ماموریت دارد که وضعیت توزیع آهن در طرح مکمل‌یاری را در قالب یک کار تحقیقاتی بررسی کند. این طرح تحقیقاتی در ۸ استان محروم کشور مانند سیستان‌وبلوچستان، کرمان، بوشهر و علاوه بر این ۸ استان در مناطق حاشیه شهر تهران انجام می‌شود. این تیم تحقیقاتی به پرسش‌هایی که در ارتباط با اجرای توزیع مکمل آهن در مدارس مانند «چرا میزان کم‌خونی با وجود اجرای طرح مکمل‌یاری در کشور زیاد است؟»، «آیا توزیع مکمل در مدارس مناسب نیست؟»، «آیا دانش‌آموزان از خوردن مکمل اجتناب می‌کنند؟» و «آیا مکمل‌ها سبب مشکلات گوارشی و در نتیجه امتناع دانش‌آموزان از مصرف آن می‌شود؟» پاسخ می‌دهد.

مدیر دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت درباره ادامه روند توزیع مکمل آهن اظهار کرد: براساس نتایج پژوهش این تیم تحقیقاتی، درباره چگونگی اجرای طرح مکمل‌یاری تصمیم می‌گیریم. این احتمال وجود دارد که مکمل‌ها، دوز مکمل‌ها، چگونگی توزیع مکمل‌ها یا شرکت تامین‌کننده آن تغییر کند. در حال حاضر، یک مکمل آهن به صورت هفتگی به مدت ۱۶ هفته در اختیار دانش‌آموزان قرار می‌گیرد.

خرافات و باورهای اشتباه طب سنتی؛ چالشی برای طرح مکمل‌یاری

وی با بیان اینکه توزیع مکمل‌ها در مدارس از چالش‌های اساسی طرح مکمل‌یاری است، بیان کرد: خرافات و باورهای اشتباه درباره طب سنتی و مدیران علاقمند به طب سنتی از مشکلات توزیع مکمل‌ها در مدارس است. اگرچه طب سنتی از نظر علمی با مکمل‌ مخالف نیست، اما خرافاتی از دیدگاه طب سنتی درباره مکمل‌ها مطرح می‌شود و برخی افراد این باورهای اشتباه و خرافات را در شبکه‌های اجتماعی اشتراک‌گذاری می‌کنند. دانشگاه‌های علوم‌پزشکی، مکمل‌ها را در اختیار مدیران مدارس قرار می‌دهند اما متاسفانه برخی از آنها این مکمل‌ها را در میان دانش‌آموزان توزیع نمی‌کنند. دانشگاه‌های علوم‌پزشکی در بازدیدهای خود از مدارس با توزیع‌نشدن مکمل‌ها مواجه شده‌اند. هنگامی که علت توزیع نشدن مکمل‌ها را از مدیران می‌پرسیم، در پاسخ می‌گویند که این مکمل‌ها نباید در اختیار تمام افراد قرار گیرد؛ چرا که سبب بروز مشکلاتی می‌شود.

توزیع مکمل در مدارس مطابق دستورالعمل‌های علمی

مدیر دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت گفت: پیشگیری از کم‌خونی، هدف وزارت بهداشت از اجرای طرح مکمل‌یاری است. مکمل‌ها براساس دستورالعمل‌های علمی در مدارس توزیع می‌شود. معاونت بهداشت وزارت بهداشت از دفتر طب ایرانی وزارتخانه درخواست کرده است از باورهای اشتباه مرتبط با مکمل‌ها که براساس طب سنتی وجود دارد، جلوگیری کند. اگر وزارت بهداشت درباره اجرای یک برنامه یا طرح تصمیم می‌گیرد، آن تصمیم براساس نظر متخصصان و کارشناسان است و همچنین نظر مجامع جهانی برای اجرای آن مورد بررسی قرار می‌گیرد.

برگزاری کلاس‌های آموزشی برای برنامه مکمل‌یاری

اسماعیل‌زاده درباره برنامه وزارت بهداشت به منظور بهبود توزیع مکمل آهن در مدارس اظهار کرد: وزارت بهداشت در نامه‌ای خطاب به وزارت آموزش‌وپرورش از این وزارتخانه خواسته است که کلاس‌های آموزشی درباره مکمل‌ها و نقش آن در سلامتی برگزار کنند. به نحوی که شرکت در این کلاس‌های جزو موارد بازآموزی به حساب آید و مشمول امتیاز قلمداد شود. اگر مدیران یا مربیان مدارس اطلاعات غلطی درباره مکمل‌ها داشته باشند، اطلاعات آنها درباره مکمل‌ها با شرکت در کلاس‌های آموزشی کامل می‌شود و با توجه به اطلاعات جدیدی که به دست آورده‌اند، برنامه مکمل‌یاری به نحو احسن اجرا می‌شود.

*