مکانیزم ماشه، مکانیزم لبوبو

لبوبو یک مد یا یک اثر هنری صرف نیست؛ بلکه یک سائق است که هویّت افراد، بویژه کودکان و نوجوانان را به سمت و سوی فرهنگ پاپ مدرن سوق می‌دهد.

به گزارش ایسنا، مهراب صادق‌نیا، جامعه‌شناس در کانال تلگرامی خود نوشت: «در حالی که همه از مکانیزم ماشه و اسنپ بک می‌گویند و دلار یکه‌تازی می‌کند، عروسک لبوبو در همین چند روز اخیر، بین ایرانی‌ها محبوبیت عجیبی پیدا کرده و صدها میلیارد تومان گردش مالی ایجاد کرده است.

لبوبو (labubu) مجموعه‌ای از عروسک‌های پولیشی و کلکسیونی است که توسط هنرمند هنگ‌کنگی به نام کاسینگ لانگ ساخته شده است. شرکت پاپ مارت این عروسک‌ها را در بسته‌بندی‌های کور عرضه می‌کند. در هر بسته یکی از نسخه‌های مختلف و متنوع این عروسک‌ها قرار دارد که هیجان کلکسیونرها را در پی داشته است.

نمونه کپی این عروسک‌ها در ایران تا دو میلیون تومان هم فروخته می‌شود. لبوبو یک مد یا یک اثر هنری صرف نیست؛ بلکه یک سائق است که هویّت افراد، بویژه کودکان و نوجوانان را به سمت و سوی فرهنگ پاپ مدرن سوق می‌دهد.

ترند شدن این عروسک نشانه‌ای‌ست از کمبود شخصیت‌های بومی در بازار اسباب‌بازی و محصولات فرهنگی. عروسکی مانند لبوبو که هیچ سابقه فرهنگی یا پیوند با فرهنگ ایرانی ندارد، نشانه‌ای‌ست از فاصله‌گرفتن نسل‌های آینده از قصه‌ها و نمادهای ایرانی.

لبوبو بازتابی از فقدان تولیدات فرهنگی داخلی و جایگزینی شخصیت‌های بیگانه است. کافی‌ست کمی در مطالعات فرهنگی سررشته داشته باشیم تا بدانیم تهدید “مکانیزم لبوبو” از “مکانیزم ماشه” کم‌تر نیست.

واقعیّت این است که برای ایستادن در مقابل جهانِ غرب باید قوی بود؛ ولی کانونِ قدرت لزوما در داشتن ادوات و ابزار و تکنولوژی‌های جدید نیست. وقتی یک جامعه نتواند فرهنگ خود را بازتولید کند، هیچ تکنولوژی‌ای به کارش نمی‌آید.»

*