«پزشکی خانواده» برنامه اصلی دولت برای «سلامت»

وزیر بهداشت، اجرای برنامه پزشکی خانواده و نظام ارجاع به عنوان تکلیف قانونی ۲۰ ساله بر زمین مانده را از برنامه‌های اصلی دولت چهاردهم خواند و با اشاره به صدها ساعت کارشناسی با نظر شخص رییس جمهور، از آغاز اجرای تدریجی آن از همین ماه خبر داد.

دکتر محمدرضا ظفرقندی در گفت‌وگو با ایسنا درباره تکلیف قانونی ۲۰ ساله و بر زمین مانده پزشکی خانواده و نظام ارجاع و تاکید دولت چهاردهم بر اجرای این برنامه و به سرانجام رساندن آن، گفت: ساختار نظام سلامت، یکی از سه رکن اصلی حوزه سلامت است. ساختار نظام سلامت در همه دنیا یک شکل و شیوه‌ای دارد و در بسیاری از کشورهای دنیا پزشکی خانواده ونظام ارجاع این ساختار را تشکیل می‌دهد. هدف این ساختار نیز آن است که هر فردی ولو از اقشار نیازمند و محروم، بتواند از یک مسیر مطمئن و توام با احترام عبور کند و خدمات مورد نیاز سلامت را دریافت کند و به تعبیری در این مسیر جز رنج بیماری رنج دیگری نداشته باشد. این معنای پزشکی خانواده و نظام ارجاع است.

تکلیف قانونی ۲۰ ساله بر زمین مانده
وی ادامه داد: البته در این میان اگر کسی هم خواستار طی مسیر دیگری باشد، راه بسته نیست و می‌تواند با پرداخت هزینه در مسیر دلخواه خود خدمات مورد نیاز را دریافت کند. اما آن مسیری که وظیفه دولتی، حکومتی و وظیفه وجدانی و اخلاقی است همین مسیر پزشکی خانواده و نظام ارجاع است که باید تامین شود. این تکلیف، چهار دوره در برنامه‌های پنج ساله کشور دیده شده بود اما به دلیل مشکلاتی انجام نشده است.

پزشکی خانواده و نظام ارجاع از برنامه‌های اصلی پزشکیان
ظفرقندی با بیان اینکه در این دوره بدون اغراق، صدها ساعت کار و جلسه کارشناسی برای انجام مقدمات برنامه پزشکی خانواده و نظام ارجاع برقرار شده و در چندین جلسه نیز رییس جمهور خود شخصا حضور یافته، افزود: البته قاعدتا انجام این کار به میزان تامین منابع نیز وابسته است. این موضوع را با دکتر پزشکیان هم مطرح کرده‌ام و ایشان هم به این موضوع باور دارد. در مجموع برنامه پزشکی خانواده و نظام ارجاع جزو برنامه‌های اصلی دولت دکتر پزشکیان است؛ برنامه‌ای که خود در زمان تصدی وزارت بهداشت، آغازگر آن در روستاها بود.

پرداخت به موقع به پزشکان؛ شرط موفقیت این برنامه
وزیر بهداشت درباره شروط موفقیت این برنامه نیز گفت: این برنامه زمانی موفق است که پرداختی‌ها به پزشک خانواده در سطح یک و همچنین پزشکی که بیمار در سطوح دو و سه به آنها ارجاع می‌شود، به موقع و سر ماه صورت گیرد؛ این شرط لازم موفقیت برنامه است. بر همین اساس هم برنامه‌ریزی‌هایمان به این سمت است که به تدریج و بر اساس منابع‌مان برنامه را شروع کنیم. ان‌شاءالله از همین ماه برنامه آغاز خواهد شد اما به تدریج. به این ترتیب یک بخشی از تمام استان‌ها که آمادگی بیشتری به لحاظ شرایط نظام ارجاع الکترونیک دارد، کار را شروع می‌کنیم و به تدریج گسترش خواهیم داد.

او درباره چگونگی ترغیب پزشکان برای ورود این برنامه نیز گفت: هر پزشک بر اساس قراردادی مشخص وارد برنامه می‌شود و این قرارداد باید جذاب باشد، تامین معیشت‌شان را به دنبال داشته باشد و پرداخت‌ها نیز بر اساس قرارداد به موقع انجام شود. اگر کار این چنین پیش رود، مشکلی نخواهیم داشت.

وزیر بهداشت درباره بودجه‌های پیش بینی شده برای اجرای برنامه در سال جاری نیز به ایسنا گفت: آنچه که در بودجه است روی کاغذ است و قاعدتا ما بر اساس آن بودجه‌ و اعتباری که «تامین» می‌شود، پیش می‌رویم. در مجموع برای امسال اعتباری نزدیک به ۴۵ همت روی کاغذ در نظر گرفته شده است اما مشخصا آن چه تامین و محقق می‌شود مهم است.

پیگیری افزایش سواد سلامت جامعه
وی همچنین درباره تاکید رییس جمهور بر سلامت مبتنی بر جامعه نیز به ایسنا گفت:social determinants of health (SDH) بحثی اساسی است و پیش نیاز پزشکی خانواده است؛ ما نیز این بحث را در دولت پیگیری کردیم و موفقیت‌هایی را هم به دست آورده‌ایم. همواره «درمان» را به عنوان قله سلامت در نظر می‌گیرند؛ دنیا به این نتیجه رسیده که اگر بخواهیم در سلامت موفق باشیم و هزینه‌های درمان را کاهش دهیم، باید پایه‌های آن را درست کنیم؛ یعنی سبک زندگی درست، سبک تغذیه درست، ورزش درست و در مجموع افزایش سواد سلامت. اگر این موارد درست انجام شوند مردم خود می‌توانند دیابت، فشارخون و غیره را کنترل کرده و از بروز بیماری‌هایی نظیر بیماری‌های قلبی جلوگیری کرده و مواردی نظیر سرطان‌ها نیز زود تشخیص داده شوند.

وزیر بهداشت با بیان اینکه سلامت مبتنی بر جامعه حتی مقدم بر PHC و مراقبت‌های اولیه سلامت در شبکه‌ ابتدایی نظام سلامت است، افزود: در این زمینه نیز برنامه‌های مدونی کارشناسی شده، با شخص رییس جمهور نیز بحث‌های آن را انجام داده‌ایم و به زودی هم اعلام می‌کنیم. اساس این کار نیز محله محوری و همان شبکه‌ای است که از آن برخوداریم. در مجموع بحث سلامت مبتنی بر جامعه و آموزش سواد سلامت با استفاده از فضای الکترونیک و موبایل‌ها و خودمراقبتی جزو برنامه‌های اساسی است که پزشکی خانواده ما را جامعه نگر می‌کند.

*