تولید دانش بومی و کاربردی

رئیس پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات اجتماعی جهاد دانشگاهی با اشاره به نقش پررنگ این نهاد در حل مسائل جامعه، اعلام کرد که تولید دانش بومی و کاربردی، هدف اصلی این پژوهشگاه در طول ۴۵ سال فعالیت خود بوده است.

علی رنجبرکی، رئیس پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات اجتماعی جهاد دانشگاهی، در گفت‌وگو با ایسنا، به مناسبت چهل و پنجمین سالگرد تأسیس جهاد دانشگاهی، به تبیین دستاوردهای این پژوهشگاه در مسیر توسعه علمی و فرهنگی کشور پرداخت.

وی با اشاره به اینکه جهاد دانشگاهی در طول ۴۵ سال گذشته نقش پررنگی در حل نیازها و مسائل واقعی جامعه ایفا کرده است، بیان کرد: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات اجتماعی جهاد دانشگاهی به‌عنوان نهاد اصلی متولی مطالعات اجتماعی، انسانی و فرهنگی در این مسیر، با تکیه بر نخبگان علمی و دغدغه‌های ایرانی-اسلامی و انقلابی، دستاوردهای ارزشمندی داشته است.

تمرکز بر مسائل کلیدی جامعه ایرانی

رنجبرکی با تأکید بر اینکه یکی از اهداف و مأموریت‌های اصلی پژوهشگاه، تولید دانش بومی و کاربردی و کمک به پیاده‌سازی آن در حوزه مسائل اجتماعی، فرهنگی و انسانی کشور است، گفت: بر این اساس، پژوهشگاه در طول دوره فعالیت خود با انجام مطالعات علمی در حوزه‌های مختلفی همچون هویت و سبک زندگی، مناسبات نسلی، سرمایه‌گذاری مولد و تولید ملی، فقر و توانمندسازی جوامع محلی، بافت ناکارآمد شهری، کارآمدی دولت و آسیب‌های اجتماعی، تلاش کرده است که به‌عنوان یک نهاد علمی و تخصصی با نهادهای دولتی، نیمه‌عمومی و خصوصی همکاری کند.

رویکرد میان‌رشته‌ای در تحلیل مسائل اجتماعی

این مقام مسئول با بیان اینکه درک پیچیدگی مسائل انسانی-اجتماعی و ارائه راهکارهای مؤثر بدون نگاه میان‌رشته‌ای ممکن نیست، افزود: در پژوهشگاه، رویکردی تلفیقی، چندلایه و عمیق در خصوص مسائل انسانی، اجتماعی و فرهنگی کشور شکل گرفته است. این رویکرد سبب شده است که از یک سو مباحث علمی و دانشی در این حوزه‌ها تعمیق و توسعه یابد و از سوی دیگر زمینه پرورش و همکاری اندیشمندان و متخصصان متعهد و متخصص در کشور فراهم شود و شبکه‌های علمی و انسانی تخصصی مختلفی شکل بگیرد.

وی در ادامه با اشاره به تحولات سریع اجتماعی و فرهنگی امروز کشور، وظیفه نهادهایی مانند پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات اجتماعی را پررنگ‌تر از همیشه دانست و گفت: پژوهشگاه بر چند محور راهبردی تمرکز کرده و تلاش دارد با استفاده از ظرفیت‌های علمی خود در این موضوعات به ذی‌نفعان مختلف خدمات علمی ارائه کند.

محورهای راهبردی پژوهشگاه در مواجهه با چالش‌های نوظهور

رنجبرکی با اشاره به اینکه محورهای کلیدی فعالیت پژوهشگاه علوم انسانی ریشه در مسائل تاریخی و نهادی جامعه ایرانی دارد، تشریح کرد: به‌عنوان نمونه، بیش از یک دهه است که در حوزه اقتصاد و مدیریت، پژوهشگاه بر موضوع منابع انسانی و سرمایه‌گذاری مولد در کسب‌وکارهای داخلی متمرکز شده است. این موضوعات، عوامل اصلی شکل‌گیری و توسعه تولید ملی در اقتصاد ایران هستند.

وی در ادامه به سایر حوزه‌های تمرکز پژوهشگاه اشاره کرد و گفت: در حوزه مسائل اجتماعی، موضوعاتی چون هویت ایرانی، مناسبات نسلی و مسائل جوانان و سالمندان و در حوزه حکمرانی و علوم سیاسی، کارآمدی ساختارها و فرآیندهای سیاست‌گذاری حاکمیت مورد توجه قرار گرفته‌اند.

رئیس پژوهشگاه علوم انسانی جهاد دانشگاهی در ادامه تأکید کرد که تمام این فعالیت‌ها در راستای پیشرفت ایران و دستیابی به اهداف اسناد بالادستی کشور، چون برنامه هفتم توسعه و بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی است.

وی افزود: ما متعهدیم که با نگاهی واقع‌بینانه و فارغ از کلی‌گویی، به درک ریشه‌ای تحولات اجتماعی-فرهنگی و طراحی پاسخ‌های بومی، خلاق و مؤثر برای مشکلات بپردازیم و معتقدیم که تنها با شبکه‌سازی علمی-اجتماعی می‌توان بر پیچیدگی‌های پیشرفت جامعه امروز فائق آمد.

نشریات پژوهشگاه علوم انسانی، ابزاری برای حل مسائل اجتماعی

رئیس پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات اجتماعی جهاد دانشگاهی با بیان اینکه نشریات علمی تنها ابزار انتشار مقاله نیستند، تأکید کرد که این نشریات می‌توانند نقش مستقیمی در شکل‌گیری گفتمان علمی و حل مسائل اجتماعی کشور ایفا کنند.

رنجبرکی با اشاره به اینکه پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات اجتماعی جهاد دانشگاهی، نشریاتی با چنین رویکردی توسعه داده است، گفت: تولید دانش بومی و مسئله‌محور و انتشار آن‌ها، سیاست اصلی پژوهشگاه در اداره انتشارات علمی است.

پیوند بین نظریه و عمل در مقالات پژوهشی

وی افزود: می‌توان به کتب و مقالات مختلفی اشاره کرد که توسط پژوهشگاه منتشر شده‌اند و در آن‌ها پیوند مؤثری بین نظریه و عمل ایجاد شده و نیازهای واقعی جامعه و نهادهای اجرایی مورد بررسی قرار گرفته است. این امر سبب شده است تا بستری برای تعامل علمی بین استادان، دانشجویان، پژوهشگران و مدیران فراهم آید.

رنجبرکی همچنین انتشار مقاله در نشریات تخصصی پژوهشگاه را فرصتی برای ورود پژوهشگران جوان به جامعه علمی دانست و تصریح کرد: این فرآیند به تربیت نسلی از پژوهشگران حرفه‌ای و دغدغه‌مند کمک می‌کند.

تولید راه‌حل‌های بومی برای سیاست‌گذاری اجتماعی

رئیس پژوهشگاه علوم انسانی جهاد دانشگاهی نشریات این نهاد را ابزاری فعال برای شناخت ریشه‌ای مسائل اجتماعی، تولید راه‌حل بومی و اثرگذاری بر سیاست‌گذاری اجتماعی، انسانی و فرهنگی کشور توصیف کرد و گفت: استمرار حمایت، ارتقاء کیفیت علمی و تقویت ارتباط این نشریات با نهادهای اجرایی، از اولویت‌های جدی پژوهشگاه در سال‌های آینده است.

چشم‌انداز پژوهشگاه، ارائه راه‌حل‌های نوآورانه

رنجبرکی در پایان به چشم‌انداز آینده پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات اجتماعی اشاره کرد و گفت: در آستانه چهل‌وپنجمین سالگرد تأسیس جهاد دانشگاهی، پژوهشگاه با مسئولیت دوچندان، آماده ورود به مرحله‌ای نو است تا پاسخ‌هایی فعال به تحولات شتابان اجتماعی، فرهنگی و انسانی امروز و فردای ایران ارائه دهد.

وی مأموریت اصلی پژوهشگاه در این دوران را ارائه راه‌حل‌های نوآورانه برای حل مسائل اساسی کشور و شکوفایی جامعه از طریق توانمندسازی، کارآمد کردن و سرآمد کردن اعضا عنوان کرد.

*