جزئیاتی از حفاری جویندگان گنج

منطقه‌ گردشگری «آبیدر» در سنندج به تازگی شاهد دو اتفاق نگران‌کننده بود. دوم مرداد ماه، آتش‌سوزی گسترده‌ای در ارتفاعات کوه آبیدر رخ داد که به سوختن بیش از ۲۰ هکتار از پوشش طبیعی، فوت یک نفر و مصدومیت چند نفر از فعالان محیط زیست منجر شد. گورستان تاریخی همین منطقه، حدود دو هفته پیش نیز محل تاخت و تاز حفاران غیرمجاز و جویندگان گنج بود. اینک، رییس اداره میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌ دستی شهرستان سنندج جزئیاتی را از این دو واقعه شرح داده است.

سیروان صنوبری، رییس اداره میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌ دستی شهرستان سنندج در گفت‌وگو با ایسنا درباره حفاری غیرمجاز در گورستان تاریخی واقع در کوه آبی‌ که به تازگی رخ داده است، توضیح داد: این گورستان در ضلع جنوبی کوه آبیدر قرار دارد؛ جایی بین جنوب‌غربی و جنوب‌شرقی، مشرف به شهرک زابل و شهرک آبیدر و در مجاورت پارک سنندج. این گورستان تاریخی نخستین بار در سال ۱۳۸۷ و طی عملیات راه‌سازی کشف شد و پیش از آن، هیچ نشانه‌ای از وجود آن در منطقه دیده نشده بود. پس از کشف، اقدامات مختلفی از جمله بررسی‌های ژئوفیزیکی در منطقه انجام و مشخص شد این گورستان وسعتی بیش از دو هکتار دارد.

او درباره حفاری غیرمجاز اخیر گفت: این حفاری حدود ۱۴ روز پیش و در داخل عرصه‌ گورستان انجام شده است. بخشی از آن به‌طور مستقیم در عرصه‌ قرار دارد. طی این عملیات، هم درختان و پوشش جنگلی منابع طبیعی آسیب دیدند و هم گودبرداری در عمق حدود دو تا دو و نیم متر صورت گرفته است. آنچه از شواهد برمی‌آید، این است که هدف حفاری، کشف اشیاء عتیقه بوده است. همکاران باستان‌شناس ما نیز این نظر را تأیید کرده‌اند. با این حال، تاکنون هیچ شیء خاصی به دست نیامده است. حجم خاک‌برداری زیاد بوده و میزان تخریب بالاست اما برای اعلام نظر دقیق، به بررسی‌های تکمیلی نیاز است.

صنوبری در پاسخ به این پرسش که آیا در این محل یگان حفاظت حضور نداشت؟ اظهار کرد: یگان حفاظت فعال بوده و توانسته عملیات را متوقف کند. کل عملیات حفاری در کمتر از دو ساعت انجام شده و محل حادثه فاصله اندکی با جاده‌ اصلی داشته، اما مسیر دسترسی آن از میان درختان و مناطق صعب‌العبور بوده است.

او ادامه داد: سال گذشته با همکاری شهرداری سنندج و انجمن‌های مردم‌نهاد، منطقه به دوربین‌های نظارتی مجهز شده، ولی به‌دلیل وسعت منطقه و پوشش درختی، نقاط کور نیز وجود دارد. از طریق همین سیستم نظارتی توانستیم محل حفاری را شناسایی کنیم. همکاران یگان حفاظت به محل اعزام شدند اما رانندۀ بیل مکانیکی پیش از رسیدن نیروها متواری شده بود. با ورود نیروی انتظامی، صورت‌جلسه تهیه شد. ما با بررسی تصاویر توانستیم راننده، ماشین‌آلات و سایر افراد حاضر در محل را شناسایی و مستندات لازم را جمع‌آوری کنیم.

رییس اداره میراث فرهنگی سنندج درباره دستگیری متخلفان گفت: در حال حاضر کسی دستگیر نشده اما پرونده قضایی تشکیل و به مرجع قضایی ارجاع داده شده است. پرونده در هفته گذشته تکمیل و در سامانه، ثبت شده و به‌دلیل زمان‌بر بودن جمع‌آوری مستندات، فرایند ثبت قدری طول کشیده است. این پرونده با همکاری شهرداری، منابع طبیعی و سایر دستگاه‌های سنندج تنظیم شده و اکنون در شعبه‌ ویژه درحال بررسی و رسیدگی‌ است.

جزئیاتی از حفاری جویندگان گنج و آتش‌سوزی در آبیدرِ کردستان

او همچنین به حادثه آتش‌سوزی در منطقه گردشگری آبیدر پرداخت و به ایسنا گفت: محل حادثه در پشت کوه و در نقطه‌ای واقع شده است که چشم‌اندازی به شهر ندارد، پشت پناهگاه قرار دارد و مشکل، بیشتر متوجه روستاهای شرقی کوه آبیدر است. آتش‌سوزی روز پنج‌شنبه رخ داد و در پی آن، جمعی از کوهنوردان و فعالان محیط زیست برای مهار آتش وارد عمل شدند.

او با تأکید بر وسعت حادثه، اظهار کرد: حدود ۲۰ هکتار از این اراضی کاملاً در آتش سوخت و متأسفانه یکی از این عزیزان (حمید مرادی، فعال حوزه محیط‌زیست) در روز جمعه جان باخت. همچنین هفت نفر دیگر در بیمارستان بستری شده‌اند که یکی از آنها در بخش مراقبت‌های ویژه تحت درمان است و سایرین نیز همچنان مراحل درمان را طی می‌کنند.

رییس اداره میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌ دستی شهرستان سنندج با ابراز تأسف از تکرار این حوادث، گفت: وقوع آتش‌سوزی در بخش آبیدر به روندی سالانه تبدیل شده است. این مسئله ممکن است ناشی از تردد موتورسواران و سایر افرادی باشد که با وسایل نقلیه وارد منطقه می‌شوند و آثاری از خود برجا می‌گذارند اما هنوز علت قطعی حادثه اخیر مشخص نشده است. ما از علت دقیق آتش‌سوزی‌های این منطقه اطلاعی نداریم. تنها چیزی که شنیده‌ایم این است که موتورسوارانی در این مسیر در حال تردد بوده‌اند. ممکن است حادثه بر اثر اقدام آنها رخ داده باشد یا منشائی طبیعی داشته باشد اما فعلا نمی‌توان با اطمینان نظر داد.

صنوبری ادامه داد: بسیاری از افراد به‌ویژه موتورسواران با موتورسیکلت‌های سنگین، این مسیر را طی می‌کنند. هرچند اطلاعات دقیق و مستندی در این زمینه نیست اما آنچه بین مردم شایع است، این است که رفت‌وآمد این وسایل نقلیه ممکن است در وقوع حادثه بی‌تأثیر نباشد.

رییس اداره میراث فرهنگی و گردشگری سنندج درباره ارزیابی خسارت این حادثه در منطقه گردشگری آبیدر، گفت: حدود ۲۰ هکتار از اراضی آبیدر کاملاً سوخته‌اند. با این حال، اداره میراث فرهنگی و گردشگری سنندج اطلاعات دقیقی از میزان خسارت وارد شده ندارد. جبران این خسارت نیز در دستور کار ما نیست. کوهستان آبیدر به‌طور کامل در اختیار شهرداری سنندج قرار دارد و متولی امور مربوط به آن، اداره منابع طبیعی است.

*