فشار برای کشاندن مصر به نقشی فعال

مصر تحت فشار است تا نقشی فعال‌تر در پروژه‌ای که به عنوان «اتحاد منطقه‌ای ابراهیمی» شناخته می‌شود، ایفا کند. این پروژه بخشی از چشم‌انداز گسترده‌تر ایالات متحده با هدف ایجاد یک سیستم اقتصادی و امنیتی واحد در خاورمیانه است که رژیم صهیونیستی را به عنوان شریک استراتژیک در مقابله با چالش‌های منطقه‌ای، به ویژه ایران، در بر می‌گیرد.

به گزارش ایسنا، منابع دیپلماتیک در گفت‌وگو با العربی الجدید اظهار داشتند قاهره پیام‌های مستقیمی از واشنگتن دریافت کرده است که ادامه کمک‌های اقتصادی و حمایت‌های نهادی بین‌المللی را به تعهد این کشور به اتحادهای منطقه‌ای جدید، از جمله بهبود روابط با رژیم صهیونیستی، مرتبط می‌کند.

به گفته این منابع، بر کسی پوشیده نیست که اقتصاد مصر در حال حاضر در وضعیت شکننده‌ای قرار دارد و با افزایش نرخ تورم، کمبود مداوم ارز خارجی و کاهش سرمایه‌گذاری‌های خلیج فارس که در مواقع بحرانی به عنوان یک راه نجات عمل می‌کرد، مواجه است.

منابع افزودند در حالی که دولت مصر به توافق‌های مالی صندوق بین‌المللی پول (IMF) متکی است، شرایط صندوق دیگر صرفاً مالی نیست، بلکه همچنین مشروط به بهبود فضای کسب و کار و «فضای پایدار منطقه‌ای» است، اصطلاحی دیپلماتیک که به طور غیرمستقیم شامل مشارکت در محورهای منطقه‌ای می‌شود که حضور رژیم صهیونیستی را به عنوان یک شریک، نه یک رژیم منزوی، تضمین می‌کند.

مصر سیاست تعادل را اتخاذ می‌کند

مصر در تلاش است تا سیاست تعادل را دنبال کند. از یک سو، رسماً عضویت خود را در «اتحاد ابراهیمی» اعلام نکرده و در فعالیت‌های عمومی آن شرکت نمی‌کند. از سوی دیگر، علناً با آن مخالفت نکرده و در جلسات امنیتی و کنفرانس‌های اقتصادی که شامل رژیم صهیونیستی نیز می‌شد، مانند «مجمع النقب» و «نشست امنیتی شرم‌الشیخ» شرکت کرده است. با این حال، مصر در مورد مشارکت در هرگونه اقدام نظامی علیه هر طرفی ملاحظات روشنی ابراز کرده است، همانطور که از همکاری در هرگونه حمله علیه انصارالله در یمن و علیه ایران امتناع کرده است.

کمک ایالات متحده به مصر: اهرم فشار یا یک رابطه استراتژیک؟

به گفته ناظران، این الگوی سیاست خاکستری به دولت مصر فضای مانور می‌دهد، اما در عین حال، نگرانی‌های داخلی را افزایش می‌دهد که این مشارکت خاموش می‌تواند در یک لحظه بحرانی به یک تعهد اعلام شده تبدیل شود، به خصوص اگر با یک توافق حمایت اقتصادی بزرگ همراه باشد.

در این زمینه، «معصوم مرزوق» سفیر سابق مصر به العربی الجدید گفت مصر عضوی از به اصطلاح «اتحاد ابراهیمی» نیست. او خاطرنشان کرد که مصر چندین دهه است که یک توافق صلح رسمی با رژیم صهیونیستی دارد که مشارکت آن در این اتحاد را رسماً بی‌معنی می‌کند.

مرزوق افزود هجوم کشورهای حوزه خلیج فارس به سمت این اتحاد به نفع صلح یا امنیت در منطقه نیست. برعکس، به رژیم صهیونیستی هدایای سیاسی رایگان می‌دهد که آن را به ادامه سیاست‌های تهاجمی و توسعه‌طلبانه خود تشویق می‌کند، سیاست‌هایی که تهدیدی مستقیم برای امنیت ملی اعراب، از جمله امنیت ملی مصر، محسوب می‌شود.

توانمندسازی منطقه‌ای رژیم صهیونیستی

«محمد حجازی» معاون اسبق وزیر امور خارجه مصر گفت که ایالات متحده با گسترش دامنه به اصطلاح «توافق ابراهیم» به دنبال توانمندسازی منطقه‌ای رژیم صهیونیستی است و به آن اجازه می‌دهد تا از طریق ترتیبات جامع امنیتی و اقتصادی، پل‌های کنترل را گسترش دهد. با این حال، او معتقد است که این تلاش‌ها شکست قبلی را تکرار می‌کنند زیرا به هسته بحران، که فقدان یک راه حل عادلانه برای مسئله فلسطین است، نمی‌پردازند.

از سوی دیگر، «توفیق طعمه»، کارشناس امور آمریکا و خاورمیانه گفت که واشنگتن از ابزارهای مختلفی برای دستیابی به اهداف خود استفاده می‌کند که مهمترین آنها اتحادهای نظامی مانند «ناتوی عربی» است. واشنگتن، قاهره را پایتخت مرکزی می‌داند که نمی‌توان از آن عبور کرد، اما در عین حال، نقش واقعی در ترسیم نقشه‌های جدید نفوذ به آن نمی‌دهد.

طعمه ادعا می‌کند که ایالات متحده به دنبال حذف مصر از معادله نیست، بلکه می‌خواهد آن را بدون داشتن ابزارهای لازم برای کنترل، در معادله نگه دارد. آمریکا می‌خواهد مصر از نظر اندازه بزرگ باشد، اما نقش آن محدود باشد.

او معتقد است که مصر نمی‌تواند این قید و بندها را بشکند، مگر اینکه تصمیم بگیرد نقش منطقه‌ای و حاکمیتی خود را فارغ از دیکته‌های آمریکا بازتعریف کند که این امر مستلزم یک تصمیم سیاسی جسورانه و یک اراده ملی مستقل است.

*