سالی ۱۰ میلیون هکتار جنگل در دنیا از دست می‌رود/ بیش از ۶۰ درصد جنگل‌های زاگرس از نظر تاج‌پوشش در «وضعیت بحرانی»

مشاور رییس سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور گفت: بر اساس آمار سازمان ملل سالانه ۱۰ میلیون هکتار جنگل در سطح دنیا از دست می‌رود که نتیجه بی‌توجهی به جنگل‌ها مشاهده مشکلات زیست محیطی است.

به گزارش ایسنا، نقی شعبانیان صبح امروز (۶ خردادماه)‌ در پنل تخصصی اطفای حریق جنگل‌های زاگرس که با حضور مدیران منابع طبیعی و سایر دستگاه‌های مرتبط در وزارت کشور برگزار شد، با اشاره به این نکته که «جنگل» مبحثی جهانی است، به وضعیت جنگل‌های دنیا اشاره کرد.

مشاور رییس سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور اضافه کرد: مساحت جنگل‌های دنیا حدود ۴ میلیارد هکتار است که ۳۱ درصد سطح خشکی زمین را شامل شده است.

به گفته وی ۹۳ درصد از این جنگل‌ها طبیعی و ۷ درصد آن دست‌کاشت است.

مشاور رییس سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور اضافه کرد: آمارها نشان داده که پیش‌تر تا سال ۹۹، تنها ۵ درصد از جنگل‌ها دست‌کاشت بوده است که همین امر نشان از توجه دنیا به جنگل‌کاری و توسعه جنگل‌ دارد.

شعبانیان در ادامه اظهار کرد: سازمان ملل سال ۲۰۲۱ گزارش داد که سالانه ۱۰ میلیون هکتار جنگل در سطح دنیا از دست می‌رود که نتیجه بی‌توجهی به جنگل‌ها مشاهده معضلات و مشکلات زیست محیطی و در راس این معضلات تغییرات اقلیم است که دنیا گریبانگیر آن است.

وی ادامه داد: مطالعات نشان می‌دهد که اثر تغییر اقلیم به‌ویژه برای کشورهایی با پوشش کمی از جنگل با عواقب ناخوشایند همراه است. ایران نیز از نظر کمیت، با پوشش کم محسوب می‌شود همچنین با توجه به شرایطی مانند ریزگرد و دیگر چالش‌های موجود، از منظر کیفی نیز در وضعیت مناسبی قرار نگرفته‌ایم.

شعبانیان با اشاره به اهمیت برگزاری همایش‌ و جلسات در خصوص تبیین اهمیت و رفع چالش‌های منابع طبیعی، مانند جنگل‌های زاگرس گفت: در طول ۵۰ سال گذشته ارتفاع جنگل ها ۴ متر کاهش یافته است؛ آماری که برای غیر متخصصان ساده اما برای متخصصان جنگل دردآور است.

معاون سابق امور جنگل سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور ادامه داد:‌ در حال حاضر زاد آوری جنسی در جنگل‌های زاگرس تقریبا وجود ندارد. `وشش تاج درختان به طور قابل‌توجهی کاهش یافته و بیش از ۶۰ درصد جنگل‌های زاگرس از نظر تاج‌پوشش در وضعیت بحرانی قرار دارند.

وی با اشاره به این موضوع که عمده جنگل‌های زاگرس دارای تنوع ژنتیکی بلوط است به قدرت و مقاومت این گونه اشاره کرد و ضمن تشبیه این خصلت به مردم زاگرس‌نشین ادامه داد: باید به این نکته توجه داشت که هر مقاومی دارای درجه تحملی است. اگر چه بلوط‌ها همچنان هم وضعیت قابل قبول دارند اما در بعضی نقاط عملا با فرسایش ژنتیکی مواجه شدند. با زوال اکوسیستم روبرو شده‌ایم؛ نه زوال بلوط و... .

وی افزود: هر گونه حرکت بدون سنجش موجب تشدید این زوال و آتش‌سوزی و... خواهد شد.

شعبانیان به بازسازی بلوط اشاره کرد و گفت: اگرچه بلوط نشان داده که بسیاری موارد خود را بازسازی کرده است که اما حالا زاگرس دچار این معضل شده که میزان تولید درختان جنگل‌ها کمتر از مصرف آن‌ها شده است.

مشاور رییس سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور تاکید کرد: جنگل یک اکوسیستمی پیچیده و با باغ و مزرعه متفاوت است؛ گاهی برای ظهور یک آفت در جنگل، ساعت‌ها جلسات برگزار می‌شود و به همین انتقاداتی وارد است. باید این نکته را در نظر داشت که نتیجه این جلسات بر اساس خردی جمعی و با پشتوانه علمی است؛ هر چند ممکن است آن نیز با خطا روبرو شود.

وی با بیان اینکه ظرفیت‌های علمی کشور و جهان باید شناخته شود، گفت:‌ تجربه نشان داده که اگر مدیریت مشارکتی را با مولفه‌های خود به درستی اجرا و از ظرفیت کشور در این رابطه استفاده شود، شرایط بهبود می‌یابد.

شعبانیان در پایان تاکید کرد: فرصت خطا کم است؛ حالا که گام‌های محکمی در این مسیر که برداشته می‌شود باید با خطا به حداقل برسد تا در آینده زاگرس لبخند بزند.

*