مودی: هند باج‌خواهی هسته‌ای را تحمل نخواهد کرد

نخست‌وزیر هند به پاکستان هشدار داد که در صورت حملات جدید علیه هند، دهلی‌نو دوباره «پناهگاه‌های تروریستی» در آن سوی مرز را هدف قرار خواهد داد و از آنچه آن را «باج‌خواهی هسته‌ای» اسلام‌آباد خواند، هراسی نخواهد داشت.

به گزارش ایسنا، اولین اظهارات علنی «نارندرا مودی» نخست‌وزیر هند از زمان حملات نیروهای مسلح هند به آنچه دهلی‌نو «اردوگاه‌های تروریستی» در آن سوی مرز خواند، نشان‌دهنده موضع سخت‌تر هند در روابط با همسایه‌اش است؛ روابطی که حتی پیش از درگیری اخیر نیز سرد و تنش‌آلود دیده می‌شد.

پاکستان اما اتهامات هند مبنی بر حمایت از شبه‌نظامیانی که به هند حمله می‌کنند را رد می‌کند و می‌گوید مکان‌هایی که هفته گذشته هدف حمله هند قرار گرفتند، مناطق غیرنظامی بودند.

مودی این سخنان روز دوشنبه را دو روز پس از اعلام آتش‌بس میان دو همسایه مسلح به سلاح هسته‌ای مطرح کرد. این آتش‌بس پس از چهار روز تبادل آتش سنگین حاصل شد؛ در این مدت، دشمنان قدیمی تأسیسات نظامی یکدیگر را با موشک و پهپاد هدف قرار دادند و ده‌ها غیرنظامی کشته شدند.

درگیری نظامی از چهارشنبه آغاز شد، زمانی که هند اعلام کرد به تلافی حمله ماه گذشته شبه‌نظامیان به گردشگران هندو در کشمیر هند که منجر به کشته شدن ۲۶ نفر شد، به ۹ سایت «زیرساخت تروریستی» در پاکستان و کشمیر پاکستان حمله کرده است. این در حالیست که اسلام‌آباد هرگونه ارتباط با آن حمله را رد کرد و خواستار انجام تحقیقاتی بی‌طرفانه شد.

مودی در سخنرانی تلویزیونی خود به زبان هندی گفت: «اگر حمله تروریستی‌ای به هند صورت گیرد، پاسخی درخور و به‌موقع، طبق شرایط ما داده خواهد شد. در روزهای آینده، ما هر گام پاکستان را ارزیابی خواهیم کرد که چه رویکردی اتخاذ خواهد کرد.»

به گزارش رویترز، او با بیان اینکه «هند با دقت و قاطعیت به پناهگاه‌های تروریستی که زیر سایه تهدید هسته‌ای ایجاد شده‌اند، حمله خواهد کرد»، شرایط دهلی‌نو برای گفت‌وگو با اسلام‌آباد و لغو محدودیت‌های اعمال‌شده پس از حمله کشمیر را مطرح کرد.

او در اشاره به توافق تقسیم آب میان دو کشور که هند آن را به حال تعلیق درآورده است، گفت: «موضع هند روشن است؛ ترور و مذاکره نمی‌توانند همزمان ادامه یابند؛ ترور و تجارت نیز نمی‌توانند همزمان وجود داشته باشند. و آب و خون نمی‌توانند با هم جاری باشند.»

اسلام‌آباد بلافاصله به این اظهارات واکنشی نشان نداد.

گفت‌وگوهای نظامی

هند با اکثریت هندو و پاکستان با اکثریت مسلمان هر دو بخشی از منطقه هیمالیایی کشمیر را تحت کنترل دارند، اما هر دو روی کل این منطقه ادعا دارند. این دو کشور از زمان استقلال در سال ۱۹۴۷، سه جنگ با یکدیگر داشته‌اند که دو مورد آن به خاطر کشمیر بوده و در سال‌های ۲۰۱۶ و ۲۰۱۹ نیز درگیری‌های محدودتری میان آن‌ها رخ داده است.

درگیری نظامی اخیر میان این دو همسایه آسیای جنوبی روز شنبه به‌شکلی نگران‌کننده شدت گرفت و برای مدتی نگرانی‌هایی درباره استفاده از سلاح‌های هسته‌ای به وجود آمد، چرا که ارتش پاکستان اعلام کرد که نهاد عالی نظارت بر تسلیحات هسته‌ای‌اش تشکیل جلسه خواهد داد.

اما وزیر دفاع پاکستان بعدا اعلام کرد که هیچ جلسه‌ای از این دست برنامه‌ریزی نشده است.

تحلیلگران نظامی گفتند که این شاید شیوه پاکستان برای اشاره به گزینه هسته‌ای‌اش باشد، چرا که اسلام‌آباد سیاست «استفاده اول» را در صورت تهدید موجودیت خود در یک درگیری دارد.

سخنرانی مودی هم ساعاتی پس از گفت‌وگوی تلفنی روسای عملیات نظامی هند و پاکستان انجام شد؛ آن هم دو روز پس از توافق بر سر آتش‌بس.

ارتش هند اعلام کرد که «مسائلی مرتبط با پایبندی به تعهد دو طرف مبنی بر شلیک نکردن حتی یک گلوله یا انجام هیچ اقدام تهاجمی و خصمانه‌ای علیه یکدیگر» در این گفت‌وگو مطرح شده است. همچنین توافق شد که دو طرف اقدامات فوری برای کاهش نیروها از مرزها و مناطق پیشرو را بررسی کنند.

از سوی پاکستان هنوز گزارشی رسمی از گفت‌وگوی روسای نظامی منتشر نشده است.

در واشنگتن، دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا گفت رهبران هند و پاکستان «ثابت‌قدم» بودند و آمریکا برای دستیابی به آتش‌بس «کمک زیادی کرد»، و افزود که تجارت «دلیل مهمی» برای توقف درگیری میان این دو کشور بود.

او درست پیش از سخنرانی مودی گفت: «ما قرار است با پاکستان و هند تجارت زیادی داشته باشیم. هم‌اکنون با هند در حال مذاکره هستیم و به‌زودی با پاکستان هم مذاکره خواهیم کرد.»

پاکستان از آمریکا بابت میانجی‌گری در دستیابی به آتش‌بس تشکر کرده، در حالی که هند که با دخالت طرف ثالث در اختلافاتش با پاکستان مخالف است، درباره نقش واشنگتن اظهار نظری نکرده است.

در پکن، وزارت خارجه چین، که بخشی کوچک از کشمیر را نیز در اختیار دارد، اعلام کرد مایل است ارتباط خود را با هر دو همسایه حفظ کند و «نقشی سازنده در دستیابی به آتش‌بس جامع و پایدار» و حفظ صلح ایفا نماید.

هند، پاکستان را مسئول ناآرامی در بخش تحت کنترل خود از کشمیر که از سال ۱۹۸۹ آغاز شده می‌داند، اما پاکستان می‌گوید تنها حمایت اخلاقی، سیاسی و دیپلماتیک از جدایی‌طلبان کشمیری می‌کند.

*