۵ گام اساسی برای حفظ ایمنی مواد غذایی در آشپزی

رعایت راهکارهای حفظ ایمنی مواد غذایی، از جمله راهکارهای ارتقای سلامت در جامعه محسوب می‌شود که همه ما لازم است برای سلامت خود و اطرافیان، به کار گیریم. در این زمینه با ۵ گام اساسی در این زمینه از قول محمدحسین کاوه، دکترای تخصصی آموزش بهداشت، دانشکده بهداشت دانشگاه علوم پزشکی و شیراز آشنا می‌شویم.
۱- تمیزی
توصیه می‌شود دست‌ها و سطوح آشپزخانه را بشویید. باکتری‌ها، ویروس‌ها و انگل‌ها می‌تواند در سراسر آشپزخانه پخش شود و به دست‌ها، تخته‌های برش، ظروف، میز و مواد غذایی برسد. برای اطمینان از تمیز بودن دست‌ها و سطوح، موارد زیر را رعایت کنید:
- قبل و بعد از دست زدن به غذا، استفاده از حمام، تعویض پوشک، یا دست زدن به حیوانات خانگی دست‌ها را در آب گرم و صابون به مدت دست کم ۲۰ ثانیه بشویید.
- تخته‌های برش، ظروف و میزها را با آب گرم و صابون بین آماده کردن گوشت خام، طیور و محصولات دریایی و تهیه هر نوع غذای دیگری که پخته نمی‌شود، بشویید.
- میوه‌ها و سبزی‌ها را بشویید و از یک برس شست‌وشوی سبزی‌های تمیز استفاده کنید تا میوه‌ها و سبزی‌ها با پوست سفت را زیر آب جاری بشویید، از جمله آن‌هایی که پوست دارد و خورده نمی‌شود.
- گوشت، مرغ، ماهی یا تخم مرغ را نشویید. اگر در فرآیند شست‌وشو آب از سینک پاشیده شود، می‌تواند باکتری را پخش کند.
- درب‌های کنسروها را قبل از باز کردن تمیز کنید.
۲- جداسازی
این فرآیند با هدف جلوگیری از آلودگی متقابل انجام می‌شود. آلودگی متقابل زمانی اتفاق می‌افتد که میکروب از یک محصول غذایی به محصول دیگر منتقل می‌شود. این امر به ویژه هنگام استفاده از گوشت خام، مرغ، غذاهای دریایی و تخم مرغ رایج است. نکته کلیدی این است که این مواد غذایی - و آب آن‌ها - را از سبزی‌ها و میوه‌هایی که به صورت خام و سایر غذاهای آماده مصرف می‌شود دور نگه داریم.
برای جلوگیری از آلودگی متقابل، به یاد داشته باشیم:
- گوشت خام، مرغ، غذاهای دریایی و تخم مرغ را از سایر غذاها در سبد خرید، کیسه‌های مواد غذایی و در یخچال جدا کنیم. گوشت خام، مرغ و غذاهای دریایی را در پایین‌ترین قفسه در یخچال قرار دهیم تا آب آن‌ها روی غذاهایی که پخته نمی‌شود، چکه نکند.
- هرگز غذای پخته شده را روی بشقاب یا تخته برشی که پیش از این گوشت خام، مرغ، غذاهای دریایی یا تخم مرغ در آن قرار داشته است، قرار ندهیم، بدون اینکه ابتدا بشقاب/ تخته برش را با آب گرم و صابون بشوییم.
- یک تخته برش را فقط برای غذاهای خام و دیگری را فقط برای غذاهای آماده مانند نان، میوه ها و سبزی‌های تازه و گوشت پخته در نظر بگیریم.
۳- پخت کامل
توصیه می‌شود مواد غذایی در دمای مطمئن پخته شود. برای اطمینان از اینکه غذاهای شما ایمن طبخ می‌شود، همیشه برای اندازه‌گیری دمای داخلی غذاهای پخته شده از دماسنج مواد غذایی استفاده کنید. دمای داخلی را در چندین مکان بررسی کنید تا مطمئن شوید که گوشت، مرغ، غذاهای دریایی یا تخم مرغ در کمترین دمای داخلی ایمن پخته شده است. هنگام گرم کردن دوباره، غذا را به طور کامل حرارت دهید.
۴- سرد کردن
- لازم است مواد غذایی به سرعت در یخچال قرار گیرد. دمای سرد رشد باکتری‌های مضر را کند می‌کند. ثابت نگه داشتن دمای یخچال ۴۰ درجه فارنهایت یا کمتر، یکی از بهترین راه‌ها برای کاهش خطر بیماری‌های ناشی از غذا است.
- مواد غذایی فاسدشدنی را بیش از دو ساعت در دمای اتاق قرار ندهید.
- غذاهای پخته و فاسدشدنی را در یخچال و در دمای کمتر از پنج درجه سانتی‌گراد نگهداری کنید.
- غذاهای حاوی تخم مرغ را در دمای بالای ۶۰ درجه سانتی گراد حرارت داده و سپس مصرف کنید.
- مواد غذایی منجمد را در دمای اتاق یخ‌زدایی نکنید.
۵- استفاده از آب و مواد اولیه سالم
مواد غذایی خام و همچنین آب و یخ ممکن است حاوی میکروارگانیسم‌ها و مواد شیمیایی خطرناک باشد. سموم و مواد شیمیایی ممکن است موجب تغییر شکل، فساد و کپک‌زدگی مواد غذایی شود. دقت در هنگام خرید و انتخاب مواد غذایی خام و رعایت نکات ساده‌ای مانند شستن و پوست کندن احتمال خطر را کمتر می‌کند. بنابراین توصیه می‌شود:
- هنگام تهیه غذا از آب سالم و بهداشتی استفاده کنید.
- از مواد غذایی سالم و تازه استفاده کنید.
- مواد غذایی مانند شیر پاستوریزه را انتخاب کنید که از سلامت آن‌ها اطمینان دارید.
- میوه‌ها و سبزی‌ها را به ویژه هنگامی‌که خام مصرف می‌شود، بشویید.
- مواد غذایی را پس از انقضای تاریخ مصرف، استفاده نکنید.

*