فرودگر قمری چین از شلیک یون‌های منفی از ماه به زمین خبر داد

فرودگر قمری «چانگ‌ای-۶» متعلق به آژانس فضایی چین که به تازگی روی نیمه پنهان ماه فرود آمده، یون‌های منفی را در این تنها قمر زمین که به سمت زمین حرکت می‌کنند، تشخیص داده است.
به گزارش ایسنا، در یک رویداد پیشگامانه یک تیم اروپایی با استفاده از داده‌های جمع آوری شده توسط ابزار آشکارساز یون‌های منفی در سطح ماه(NILS) ساخته شده توسط آژانس فضایی اروپا که روی فرودگر قمری چانگ‌ای-۶(Chang'e-۶) چین نصب شده است، موفق به شناسایی یون‌های منفی در سمت دور ماه شدند که به سمت زمین روانه می‌شوند.
فرودگر قمری چانگ‌ای-۶ به طور موثر نمونه‌هایی را از سمت دور ماه در مدت کمی بیش از ۴۸ ساعت جمع‌آوری کرد. این یک نقطه عطف از اولین جمع‌آوری نمونه‌ها از سمت پنهان ماه را نشان می‌دهد. علاوه بر این، این فرودگر محموله‌های علمی مانند ابزار NILS آژانس فضایی اروپا را در طول بازدید کوتاه خود راه‌اندازی کرد.
اولین آشکارساز یون منفی قمری آژانس فضایی اروپا بیش از سه ساعت داده جمع‌آوری کرد که سه برابر از الزامات ماموریت فراتر رفت و اولین کار این آژانس را در مجموعه داده‌های علمی سطح ماه نشان داد.
این کشف یک جزء پلاسمایی جدید در سطح ماه، فرصت جدیدی را برای تحقیقات فیزیک فضایی و تلاش‌های اکتشافی ماه توسط انسان و رباتیک در آینده ارائه می‌کند.
ماموریت چانگ‌ای-۶ یک مأموریت اکتشافی رباتیک چین در ماه است که برای راه‌اندازی در سال ۲۰۲۴ برنامه‌ریزی شده بود و تحقق یافت. این دومین مأموریت آوردن نمونه از سمت پنهان ماه در برنامه فضایی چین است که در تاریخ ۳ مه ۲۰۲۴ به سوی ماه پرتاب شد و طول مدت آن ۵۳ روز اعلام شده است. این فرودگر در تاریخ ۱ ژوئن ۲۰۲۴ در سمت پنهان ماه فرود آمد.
نام این فضاپیما نیز مانند پیشینیان خود، از نام الههٔ ماه چینی چانگ ای برگرفته شده است.
نیل ملویل افسر فنی آژانس فضایی اروپا برای آزمایشی که توسط موسسه فیزیک فضایی سوئد(IRF) طراحی شده است، گفت: این اولین فعالیت آژانس فضایی اروپا بر روی سطح ماه، اولین فعالیت علمی در نوع خود در جهان و اولین همکاری قمری با چین بود. ما مقدار و کیفیتی از داده‌ها را بسیار فراتر از انتظارمان جمع آوری کرده‌ایم.
عملیات پیشگام سطح ماه برای آشکارساز ذرات
یون‌های منفی به دلیل عمر کوتاهی که دارند، نمی‌توانند به مدار برسند. این امر باعث شد تا دانشمندان اروپایی ابزار خود را در نزدیکی سطح ماه کار بگذارند که یک شاهکار پیشگام برای آشکارساز ذرات است.
مارتین ویزر پژوهشگر آژانس فضایی اروپا در موسسه فیزیک فضایی سوئد گفت: این مشاهدات روی ماه به ما کمک می‌کند تا محیط سطح آن را بهتر درک کنیم و به عنوان رهیاب برای کشف جمعیت یون‌های منفی در دیگر اجرام بدون جو در منظومه شمسی، از سیارات گرفته تا سیارک‌ها و دیگر قمرها عمل کنیم.
علاوه بر این، تیم ابزار آشکارساز یون‌های منفی در سطح ماه(NILS) پارامترهای موقعیت فرود، نگرش، زاویه خورشید و دما را تجزیه و تحلیل کرد. آنها سپس درخواست کردند که ابزار را حدود چهار ساعت پس از فرود روی ماه فعال کنند.
ابزار آشکارساز NILS جمع‌آوری داده‌های علمی را ۲۸۰ دقیقه پس از فرود آغاز کرد. جمع آوری داده‌های اولیه ۲۳ دقیقه طول کشید تا زمانی که دستگاه به ولتاژ پایینی رسید. دورهای بعدی جمع آوری داده‌ها در میان قطع ارتباط‌ها و راه‌اندازی‌های مجدد رخ داد.
اکنون این مشاهدات می‌تواند به طور قابل توجهی بر درک این پدیده در سایر مناطق آسمان فاقد میدان مغناطیسی محافظ تأثیر بگذارد.
نیل توضیح داد: ما به تناوب بین دوره‌های کوتاه مدت دارای دسترسی به قدرت کامل و دوره‌های خنک‌سازی طولانی، به‌دلیل اینکه آشکارساز در حال داغ کردن بود، بودیم و این واقعیت که این آشکارساز در محدوده طراحی حرارتی خود باقی ماند و توانست در شرایط بسیار گرم کار کند و بازیابی شود، گواه بر کیفیت کار انجام شده توسط موسسه فیزیک فضایی سوئد است.
ایستگاه‌های زمینی اروپا از ماموریت چانگ‌ای-۶ به ماه و بازگشت آن به زمین پشتیبانی می‌کنند. ایستگاه کورو(Kourou) آژانس فضایی اروپا در گویان فرانسه فضاپیما را پس از پرتاب برای تایید مدار آن ردیابی کرد.
سرانجام نیز ایستگاه ماسپالوماس(Maspalomas) در اسپانیا سیگنال‌هایی را از آن در حالی دریافت خواهد کرد که این فضاپیما با نمونه‌هایی از سطح ماه در حال بازگشتن به زمین است.

*