جستجو

آرشيو

تماس با ما

درباره ما

صفحه نخست

 
تاريخ درج: چهارشنبه، 23 مهر 1399     
مصرف آب خاکستری برای استفاده بهینه منابع آبی

 روزنامه شرق: ‌‌در مناطق با آب‌و‌هوای خشک که محدودیت منابع آب دارند، استفاده مؤثر از آب و حفظ آن به‌هر‌طریق ممکن، بسیار مهم و حیاتی است.
 
ایران کشوری با اقلیم عمدتا گرم و خشک است و همیشه با مشکل کم‌آبی مواجه بوده.
 
در کشور ایران در راستای مدیریت بهینه منابع آب و دستیابی به وضع مطلوب و تأمین نیازهای آبی در آینده، اقداماتی مانند مدیریت تقاضا و افزایش آگاهی‌های اجتماعی، مدیریت عرضه، اولویت‌بندی مصارف، استفاده مجدد از پساب و آب خاکستری، افزایش بهره‌وری آب و ...‌ ضروری است.
 
یکی از راهکارهای مهم در این زمینه، بازچرخانی و استفاده مجدد از آب خاکستری است که در زمینه استفاده بهینه از منابع آبی موجود بسیار اهمیت دارد.‌آب خاکستری، به انگلیسی (Greywater) به آب‌های ضایعاتی (پساب) ایجاد‌شده توسط افراد در خانه‌ها یا ساختمان‌های اداری اطلاق می‌شود که دربرگیرنده تمام جریان‌ها به استثنای فاضلاب خروجی از سرویس‌های بهداشتی (فاضلاب مدفوعی که به آن آب سیاه می‌گویند) استحصال‌شده از فعالیت‌های معمول روزانه مانند رخت‌شویی، شستشوی ظروف و حمام‌کردن است، که می‌تواند برای اموری مثل آبیاری فضاهای سبز، سیفون توالت و ساختمان‌های نیازمند رطوبت زیاد مانند گلخانه‌ها، به مصرف مجدد برسد.
 
‌آب خاکستری تقریبا 50 تا 80درصد فاضلاب شهری را تشکیل می‌دهد. آب خاکستری پس از تصفیه، می‌تواند بسته به نوع و میزان تصفیه اعمال‌شده، برای مصارف غیر‌شرب، آبیاری سطحی و زیرزمینی، لباس‌شویی و سرویس بهداشتی، مورد استفاده مجدد قرار گیرد.
 
به‌طور‌کلی سیستم‌های بازچرخانی و استفاده مجدد از آب خاکستری شامل چند بخش و واحد اصلی است:
 
1- سیستم جمع‌آوری متشکل از شیرها و لوله‌ها به‌منظور انتقال آب خاکستری به بیرون از خانه،
 
2- مخزن جمع‌آ‌وری برای نگهداری موقت مقدار زیادی از آب خاکستری،
 
3- سیستم‌ها و واحدهای مربوط به فرایندهای مختلف تصفیه مانند آشغالگیر، انواع فیلترها، گندزدایی و ...،
 
4- پمپ برای انتقال آب خاکستری تصفیه‌شده از مخزن جمع‌آ‌وری به مقاصد مورد استفاده. با توجه به اینکه عمده کاربرد و استفاده مجدد از آب خاکستری تصفیه‌شده برای مقاصد آبیاری است، اغلب یک سیستم آبیاری نیز با سیستم آب خاکستری همراه است.
 
در کشور ژاپن، تعداد موارد استفاده از سیستم‌های بازچرخانی آب خاکستری در ساختمان‌ها رو به افزایش است؛ به‌طوری‌که این تعداد از 18 مورد در سال 1969 به 104 مورد در سال 2010 رسیده است و تعداد کل پروژه‌های استفاده مجدد از آب خاکستری در ساختمان‌ها از سال 1969 تا 2010 برابر سه‌هزارو 654 مورد بوده است.
 
در یکی از پروژه‌های موفق توکیو که به‌منظور استفاده مجدد از آب خاکستری در یک مجتمع شامل ساختمان اداری، هتل، مراکز فرهنگی و تجاری انجام شده است، سالانه 345 هزار مترمکعب پساب تصفیه‌شده حاصل می‌شود که از این مقدار، 230 هزار متر مکعب برای مصارف آبیاری فضای سبز و سرویس‌های بهداشتی مورد استفاده قرار گرفته و مابقی سرریز می‌شود.
 
در یک پروژه موفق دیگر که در یک هتل در توکیو انجام شده است، سالانه 219 هزار متر‌مکعب آب خاکستری تصفیه‌شده به دست می‌آید که 36 هزار مترمکعب آب آشامیدنی به آن اضافه شده و در مجموع سالانه 255 هزار مترمکعب برای مصارف سرویس‌های بهداشتی، آبیاری فضای سبز و کارواش مورد استفاده قرار می‌گیرد.‌
 
در کشورهای عربی، افزایش تنش و بحران آبی و تغییرات آب‌و‌هوایی، منجر به جست‌و‌جوی روش‌های کارآمد مصرف منابع آبی و تأمین آب از طریق فاضلاب تصفیه‌شده (به‌ویژه برای بخش کشاورزی)‌ شده است. مقدار کل آبی که از آب خاکستری تصفیه‌شده به دست می‌آید و مورد استفاده مجدد قرار می‌گیرد، در حدود 2.17 کیلومترمکعب در سال برآورد شده است.
 
در این مقوله، مصر، سوریه، امارات متحده و عربستان جزء بزرگ‌ترین مصرف‌کنندگان در منطقه محسوب شده و در حدود 75درصد از حجم آب مورد استفاده مجدد را به خود اختصاص می‌دهند.‌تجربیات کشورهایی که به آنها اشاره شد گویای این مطلب است که استفاده مجدد از آب خاکستری، بخش مهمی از مشکل جوامع را حل می‌کند و برخلاف روش‌های کوتاه‌مدت، در آینده‌ای دور به‌عنوان روشی ضروری و تغییرناپذیر باقی خواهد ماند.
 
همان‌طور‌که اشاره شد، ایران کشوری خشک و کم‌آب است و با توجه به رشد جمعیت و منابع محدود آب، باید راهکارهای مناسبی برای استفاده بهینه از منابع، اجرا کند؛ بنابراین استفاده مجدد از آب خاکستری با رعایت ملاحظات اقتصادی و بررسی اثربخشی آن، می‌تواند برای رفع مشکلات کم‌آبی، در کشور ایران بسیار کارآمد باشد.
 
سید‌علی سید‌زاده- ‌کارشناس صنعت آب



درج يادداشت و نظرات

نام:
  ايميل:
توضيحات: